Jakub Hoffman (publicysta)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jakub Hoffman
Hoffman Jakub.jpg
Jakub Hoffman w 1935 roku
Data i miejsce urodzenia 19 marca 1896
Kołomyja
Data i miejsce śmierci 27 grudnia 1964
Londyn
Poseł na SejmI V kadencji (II RP)
Okres od 1935
do 1938
Przynależność polityczna kandydowanie na posła z listy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem, w zasadzie bezpartyjny

Jakub Hoffman (ur. 19 marca 1896 w Kołomyi, zm. 27 grudnia 1964) – publicysta, kapitan rezerwy piechoty Wojska Polskiego, historyk emigracyjny.

Życiorys[edytuj]

Był żołnierzem Legionów Polskich i Wojska Polskiego. W 1921 przeniesiony został do rezerwy. W 1923 został pracownikiem resortu szkolnictwa w Równem, w Województwie wołyńskim. W latach 1925-1926 odbył kurs nauczycielski w Krakowie, od 1930 zajmował stanowisko redaktora "Rocznika Wołyńskiego" (w latach 1930-1939 ukazało się łącznie 8 tomów)[1]. Publikował materiały i wygłaszał referaty dotyczące etnografii Wołynia[2]. W 1932 Polska Akademia Umiejętności powierzyła mu funkcję sekretarza Regionalnego Komitetu Polskiego Słownika Biograficznego w Równem na Wołyniu[3]. Został wybrany na posła Sejmu IV kadencji z listy w Województwie wołyńskim, pełnił funkcję sekretarza parlamentarnego sejmowej grupy oświatowej[4]. W 1940 został deportowany do Południewicy w obwodzie gorkowskim, gdzie pracował przy wyrębie lasu i budowie linii kolejowej. Organizował przedstawienia oraz pogadanki patriotyczne za co został uwięziony i poddany przesłuchaniom podczas których był torturowany. Dzięki wstawiennictwo gen. Władysława Sikorskiego i Stanisława Kota w styczniu 1942 został zwolniony, przebywał w Kujbyszewie, gdzie powierzono mu rolę łącznika kontaktowego z 6 Dywizji Piechoty w Uzbekistanie. Następnie został awansowany do stopnia kapitana, wyjechał do Shahrisabz, gdzie pracował w sztabie 6 Lwowskiej Dywizji Piechoty. Od sierpnia 1942 przebywał w Isfahanie, gdzie do lutego 1943 pracował jako nauczyciel, następnie do lipca 1943 uczył w Teheranie. Równocześnie jako kierownik Wydziału Kulturalno-Oświatowego Delegatury Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej wizytował polskie szkoły na terenie Iranu. Aktywnie działa przy organizacji i działalności Polsko-Irańskiego Uniwersytetu Ludowego oraz powołanej Polskiej Agencji Telegraficznej. W marcu 1944 w Teheranie zmarła żona Jakuba Hoffmana Jadwiga, w maju zdecydowano o reorganizacji w ramach której podjęto decyzję o likwidacji Wydziału Kulturalno-Oświatowego. Hoffman został kierownikiem Referatu Kulturalno-Oświatowego, w styczniu 1945 razem z polskimi dziećmi wyjechał do Afryki, był wychowawcą i opiekunem początkowo w Nairobi, a następnie w Tangerze. W sierpniu 1950 podjął decyzję dołączeniu do ewakuowanych wojsk alianckich i znalazł się w Londynie. Mimo posiadanego wykształcenia znalazł się w bardzo złej sytuacji finansowej, początkowo fizycznie pracował w zakładach radiowych, a następnie obsługiwał windę w domu towarowym. Mimo to w wolnym czasie prowadził aktywną działalność naukową, dokumentował dzieje Wołynia, był członkiem Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie[3] oraz zarządu Polskiego Towarzystwa Historycznego. Zasiadał w komitecie redakcyjnym "Tek Historycznych" oraz współpracował z Instytutem im. marsz. Józefa Piłsudskiego w Londynie.

Awanse[edytuj]

  • porucznik – zweryfikowany ze starszeństwem z 1 czerwca 1919
  • kapitan – ze starszeństwem z 2 stycznia 1932

Ordery i odznaczenia[edytuj]

Wybrane publikacje[edytuj]

  • Pisanki wołyńskie, Równe: Wołyński Zarząd Okręgu Związku Polskiego Nauczycielstwa Szkół Powsz. 1930.
  • Bibljografja Wołynia, Równe: Wołyński Zarząd Okręgu Związku Polskiego Nauczycielstwa Szkół Powszechnych 1931.
  • W dniu wmurowania tablicy Marjanowi Dubieckiemu 10 maja 1931 roku w Równem na Wołyniu, Równe Wołyńskie: Oddział Rówieńskiego Związku Legjonistów i Peowiaków i Zarz. Woł. Okręg. Nauczycielstwa Polskiego 1931.
  • Walki o redutę Piłsudskiego : fragment z dziejów 2-go plutonu 4-tej kompanji VI-go baonu Pierwszej Brygady Józefa Piłsudskiego, Równe: Wołyński Zarząd Okręgu Związku Polskiego Nauczycielstwa Szkół Powszechnych 1931.
  • Wołyń w walce 1831 r., Równe: Wołyński Zarząd Okręgu Związku Polskiego Nauczycielstwa Szkół Powszechnych 1931.
  • Akta kościoła farnego ostrogskiego od 1622 r. co ważniejsze, wydał Jakób Hoffman, Równe: Zarząd Wołyńskiego Okręgu Związku Nauczycielstwa Polskiego 1933.
  • Bibljografja Wołynia, Równe: Zarząd Wołyńskiego Okręgu Związku Nauczycielstwa Polskiego 1933.
  • Księga wizyt generalnych szkoły OO. Pijarów w Dąbrowicy z lat 1782-1804, Równe: Zarząd Wołyńskiego Okręgu Związku Nauczycielstwa Polskiego 1933.
  • Bibljografja Wołynia, Równe: Zarząd Wołyńskiego Okręgu Związku Nauczycielstwa Polskiego 1935.
  • Księga wizyt kościoła parafjalnego w Ptyczy powiatu dubieńskiego, wydał Jakób Hoffman, Równe: Zarząd Wołyńskiego Okręgu Związku Nauczycielstwa Polskiego 1935.
  • Przewodnik po Wołyniu, Warszawa: Związek Polskich Towarzystw Turystycznych 1938.
  • Polonica bibliograficzne afrykańskie : [z lat 1943-1949], Bejrut 1949.
  • Ukraińskie wołoniana na emigracji: Własowśkyj I. Knjaź K. K. Ostroźkyj znamenityj patron i oboroneć Prawosławija w istorii ukrainskoho narodu: recenzja, Londyn 1958.
  • Uwagi o tezach Enno Meyera i Gottholda Rhodego w sprawie nauczania historii stosunków polsko-niemieckich, Londyn: Pol. Tow. Hist. w W. Bryt. 1960.
  • W sprawie początków biskupstwa łacińskiego na Wołyniu, Rzym 1960.
  • Bemerkungen zu den Thesen Enno Meyers und Gotthold Rhodes über das Problem der deutsch-polnischen Beziehungen im Geschichtsunterricht, Baunschweig 1962.
  • Dzieje Ławry Poczajowskiej, Paryż 1963.

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Album Skorowidz Senatu i Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmu Śląskiego. Kadencja 1935 – 1940, Kraków 1936, s. 124.
  • Krystyna Śreniowska, Hoffman Jakub [w:] Słownik historyków polskich, red. M. Prosińska-Jackl, Warszawa 1994, s. 185.

Linki zewnętrzne[edytuj]