Jan Śpiewak (działacz społeczny)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy działacza społecznego. Zobacz też: Jan Śpiewak – poeta, eseista i tłumacz.
Jan Śpiewak
Ilustracja
Jan Śpiewak (2019)
Data i miejsce urodzenia 8 lutego 1987
Warszawa
Zawód, zajęcie polityk samorządowy, socjolog
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Strona internetowa

Jan Dawid Śpiewak (ur. 8 lutego 1987[1] w Warszawie) – polski socjolog, publicysta, działacz społeczny i samorządowy, współtwórca Stowarzyszenia Miasto Jest Nasze (MJN), od 2017 prezes stowarzyszenia Wolne Miasto Warszawa[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość i wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Jest synem prof. Pawła Śpiewaka, dyrektora Żydowskiego Instytutu Historycznego[1], i Heleny Datner. Ukończył studia w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, broniąc pracy magisterskiej z zakresu socjologii miasta. Został doktorantem tamże, rozpoczął pisanie pracy poświęconej klasie średniej z Miasteczka Wilanów[3][4]. Po czterech latach deklarował temat roli elit w reprywatyzacji[5]. Był także zatrudniony w Muzeum Historii Żydów Polskich Polin[4].

Działalność medialna i publicystyczna[edytuj | edytuj kod]

Publikował m.in. w Kulturze Liberalnej[1], Krytyce Politycznej[6] i we Wproście[7].

Był scenarzystą i współproducentem wielokrotnie nagradzanego filmu dokumentalnego w reż. Ivo Krankowskiego pt. 8 historii, które nie zmieniły świata (2010)[8][9]. W listopadzie 2017 nakładem Wydawnictwa Arbitror ukazała się jego książka pt. Ukradzione miasto. Kulisy wybuchu afery reprywatyzacyjnej[10]. Od jesieni 2019 do czerwca 2020 prowadził coniedzielną audycję w Halo.Radiu[11].

Działalność polityczno-społeczna[edytuj | edytuj kod]

W 2006 pracował w sztabie wyborczym Hanny Gronkiewicz-Waltz z PO, a w 2010 – Czesława Bieleckiego z PiS[1].

Należał do założycieli Żydowskiej Ogólnopolskiej Organizacji Młodzieżowej (ŻOOM), będącej wówczas największą organizacją zrzeszającą młodzież żydowską w Polsce, a także jednym z liderów ruchu miejskiego przekształconego następnie w stowarzyszenie Miasto Jest Nasze, którego początkowo był wiceprezesem, a następnie przewodniczącym[12]. Jan Śpiewak był jedną z osób, która nagłośniła aferę reprywatyzacyjną w Warszawie[13][14][6]. Wraz z Miasto Jest Nasze był w 2017 nominowany do Nagrody Radia Tok FM im. Anny Laszuk[15][16].

19 listopada 2016 nadzwyczajne walne zebranie MJN odwołało Śpiewaka z funkcji przewodniczącego[17][18]. W marcu 2017 Śpiewak odszedł z Miasto Jest Nasze[13]. Przyczyną jego odejścia był brak zaufania do nowego zarządu stowarzyszenia i rzekomy wyciek danych na temat jednego z informatorów stowarzyszenia[19]. Osoba, która przekazała stowarzyszeniu informacje, miała następnie dostawać pogróżki[19]. Jan Śpiewak uznał, że wyciek ten był „skrajnym nadużyciem zaufania, które mogło skończyć się tragicznie”[19]. Jego odejście spotkało się z krytycznym odbiorem w mediach, gdyż zmienił nazwę profilu stowarzyszenia na Facebooku, na „Wolne Miasto Warszawa” (nazwa stowarzyszenia, które wówczas założył)[20][21]. Śpiewak argumentował, że założył profil jeszcze przed powstaniem MJN[19]. W odpowiedzi MJN argumentowało, że stowarzyszenie zostało założone wcześniej niż profil, co znajdowało potwierdzenie w ówczesnej prasie[22] oraz historii Stowarzyszenia[23]. W efekcie administracja Facebooka pozbawiła Śpiewaka uprawnień i przywróciła kontrolę nad profilem zarządowi MJN. Profil z powrotem nazwano Miasto Jest Nasze[19][24][25][26][27].

Jest także członkiem inicjatywy Otwarty Jazdów[1]. W latach 2014–2018 był radnym dzielnicy Warszawa-Śródmieście[28].

W czerwcu 2018 ogłosił, że będzie kandydować w wyborach samorządowych na stanowisko prezydenta Warszawy. Mimo wysuwanego przez MJN zaproszenia i wbrew oczekiwaniom wyrażanym przez część publicystów, odrzucił propozycję dołączenia do koalicji ruchów miejskich[29][30][31]. Deklarował za to, że jest „zainteresowany współpracą z Kukiz’15 w wyborach samorządowych”[32][33] i w celu uzyskania wsparcia w kandydowaniu spotkał się z Pawłem Kukizem[34]. Przegrał jednak w prawyborach wewnątrz ruchu z Markiem Jakubiakiem[35][36][37]. W czerwcu 2018 ogłosił start w ramach koalicji Wygra Warszawa, którą początkowo tworzyły ruch miejski Wolne Miasto Warszawa, Partia Razem, Inicjatywa Polska i Partia Zieloni[38]. We wrześniu 2018 Inicjatywa Polska opuściła koalicję[39] i ogłosiła poparcie dla Rafała Trzaskowskiego[40]. Ostatecznie, startując z Partią Razem i Partią Zieloni do Rady Miasta jako KWW Jana Śpiewaka – Wygra Warszawa, otrzymał 34.293 głosów (3,92%)[41]. Jan Śpiewak uzyskał 26 689 głosów (2,99%)[42]. Jego komitet zdobył jeden mandat w Radzie Dzielnicy Pragi-Północ[43]. Bezpośrednio po wyborach zapowiedział przerwę od polityki[44].

Miesiąc później ogłosił przekształcenie Wygra Warszawa w stowarzyszenie[45], co jednak nie doszło do skutku, a sam projekt zakończył działalność[46].

16 stycznia 2019, po niekorzystnym dla niego wyroku ws. zniesławienia Bogumiły Górnikowskiej, poinformował o całkowitym wycofaniu się z polityki[47]. Dwa miesiące później, pod koniec marca 2019, wrócił do polityki i znalazł się wraz z między innymi Mateuszem Klinowskim i Łukaszem Gibałą wśród założycieli nowego stowarzyszenia Energia Miast[48]. Mimo deklarowanej chęci wystartowania w wyborach parlamentarnych w 2019 jako kandydat Lewicy[49] nie znalazł się na listach SLD[50].

Postępowania karne[edytuj | edytuj kod]

Prawomocnie skazany w procesie karnym za post: Boom. Córka ministra Ćwiąkalskiego przejęła w 2010 roku metodą na 118-letniego kuratora kamienice na Ochocie[51][52]. W czerwcu 2020 został ułaskawiony przez prezydenta Andrzeja Dudę[53].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Jan Śpiewak z Miasto Jest Nasze. Kim jest? (pol.). fokus.tv, 2016-05-01. [dostęp 2017-04-18].
  2. Wypis z Krajowego Rejestru Sądowego, nr 0000678620.
  3. Jan Śpiewak. jis.uw.edu.pl. [dostęp 2018-10-12].
  4. a b Leszek Szymański: Jan Śpiewak. Rewolucjonista ze Zbawixa. rp.pl, 10 września 2016. [dostęp 2018-10-12].
  5. Małgorzata Zubik, Jan Śpiewak: muszę przemyśleć swoją rolę w polityce, warszawa.wyborcza.pl, 22 października 2018 [dostęp 2019-06-23].
  6. a b Wojciech Karpieszuk: Jan Śpiewak cały czas na wojnie (pol.). warszawa.wyborcza.pl, 2017-03-05. [dostęp 2017-04-18].
  7. Jan Śpiewak - Wprost, www.wprost.pl [dostęp 2020-07-21] (pol.).
  8. Jan Śpiewak (pol.). filmpolski.pl. [dostęp 2017-04-18].
  9. 8 historii, które nie zmieniły świata (pol.). filmpolski.pl. [dostęp 2017-04-18].
  10. Premiera książki o aferze reprywatyzacyjnej. Jan Śpiewak przedstawia „Ukradzione miasto” (pol.). wiadomosci.wp.pl. [dostęp 2017-11-18].
  11. Śpiewak odchodzi z radia. Powodem atak po ułaskawieniu - Nowy Telegraf Warszawski, ntw.waw.pl [dostęp 2020-07-21] (pol.).
  12. Stowarzyszenie “Miasto Jest Nasze”, „Miasto Jest Nasze”, 6 grudnia 2013 [dostęp 2018-06-23] [zarchiwizowane z adresu 2018-06-23] (pol.).
  13. a b Tomasz Jakubowski: Jan Śpiewak opuszcza Miasto Jest Nasze. „Za taką postawę się płaci” (pol.). wawalove.pl, 2017-03-27. [dostęp 2017-04-18].
  14. Piotr Halicki: Jan Śpiewak odchodzi z Miasto Jest Nasze. Stworzy nowy ruch polityczny (pol.). warszawa.onet.pl, 2017-03-27. [dostęp 2017-04-18].
  15. Kto dostanie nagrodę radia TOK FM? Laureata poznamy we wtorek (pol.). tokfm.pl. [dostęp 2017-04-18].
  16. 2017 – Czarny Protest/Ogólnopolski Strajk Kobiet (pol.). nagroda.tokfm.pl. [dostęp 2017-04-18].
  17. Protokół Nadzwyczajnego Walnego Zebrania Stowarzyszenia „Miasto Jest Nasze”, s. 5, 19 listopada 2016.
  18. Jan Śpiewak nie jest już szefem Miasto Jest Nasze – Śródmieście, tvnwarszawa.tvn24.pl, 20 listopada 2016 [dostęp 2018-06-23].
  19. a b c d e Śpiewak „zreprywatyzował” profil Miasto Jest Nasze, tvnwarszawa.tvn24.pl, 10 kwietnia 2017 [dostęp 2018-03-08].
  20. Jan Śpiewak zapowiada walkę o władzę w stolicy. „Trzeba sześciu, może dziesięciu lat” (pol.). warszawa.naszemiasto.pl, 2017-04-10. [dostęp 2017-11-18].
  21. Stowarzyszenie Wolne Miasto Warszawa (pol.). krs-online.com.pl. [dostęp 2017-11-18].
  22. Izabela Kacprzak, Janina Blikowska, Referenda tak, gdy wygodne dla PO, 2 października 2013 [dostęp 2018-09-25] [zarchiwizowane z adresu 2016-08-22] (pol.).
  23. KRS: 0000533589.
  24. Katarzyna Zając-Malarowska, Warszawska samowolka. Śpiewak przywłaszcza profil stowarzyszenia „Miasto Jest Nasze”. „Weszliśmy na bardzo niebezpieczny grunt” – mówi, „wawalove.wp.pl”, 10 kwietnia 2017 [dostęp 2018-03-08] (pol.).
  25. Jan Śpiewak przejął profil fejsbukowy Miasto Jest Nasze, warszawa.wyborcza.pl, 9 kwietnia 2017 [dostęp 2018-03-08].
  26. Jan Śpiewak przywłaszczył stronę Miasto Jest Nasze. 'Typowe kombinatorstwo', 'Obrzydliwe', „gazeta.pl”, 10 kwietnia 2017 [dostęp 2018-03-08] (pol.).
  27. Reprywatyzacja fanpage’a. Śpiewak przejął profil Miasto Jest Nasze – Polsat News, „polsatnews.pl”, 10 kwietnia 2017 [dostęp 2018-03-08] (pol.).
  28. Śpiewak Jan (pol.). radawarszawy.um.warszawa.pl. [dostęp 2017-04-18].
  29. Najwięksi przegrani tych wyborów. Rada miasta bez ruchów miejskich, tvnwarszawa.tvn24.pl, 26 października 2018 [dostęp 2019-01-16].
  30. Michał Wojtczuk, Lewica i ruchy miejskie osobno walczą o tych samych wyborców, warszawa.wyborcza.pl, 13 czerwca 2018 [dostęp 2019-01-16].
  31. Wojciech Karpieszuk, Ruchy miejskie po wyborach. Sukces czy porażka?, warszawa.wyborcza.pl, 24 października 2018 [dostęp 2019-01-16] (pol.).
  32. Śpiewak może współpracować z Kukiz’15. „Dziura w drodze nie ma barw politycznych”, „forsal.pl”, 14 maja 2018 [dostęp 2018-09-16].
  33. Jan Śpiewak liczy na poparcie Kukiz’15. Decyzja ws. kandydowania za kilka tygodni – Polityka i Społeczeństwo, portalsamorzadowy.pl, 4 czerwca 2018 [dostęp 2018-09-16] (pol.).
  34. Michał Wojtczuk, „Chłopak zrobił na mnie dobre wrażenie” – Kukiz o Śpiewaku, warszawa.wyborcza.pl, 17 maja 2018 [dostęp 2018-09-16].
  35. Michał Wojtczuk, Marek Jakubiak kandydatem Kukiz’15 na prezydenta Warszawy?, warszawa.wyborcza.pl, 7 czerwca 2018 [dostęp 2018-10-08].
  36. Kukiz’15 podzielony ws. kandydata na prezydenta Warszawy. Mimo to, Jakubiak zapewnia: Rozmowy przyspieszają, wpolityce.pl, 7 czerwca 2018 [dostęp 2018-10-08].
  37. Politycy Kukiz’15 podzieleni ws. kandydata na prezydenta Warszawy, Polska Agencja Prasowa [dostęp 2018-07-30] [zarchiwizowane z adresu 2018-06-12].
  38. Partia Razem, Inicjatywa Polska, Wolne Miasto Warszawa i Zieloni ogłosili koalicję w stolicy, „gazetaprawna.pl”, 12 czerwca 2018 [dostęp 2018-06-23].
  39. Śpiewak zniesmaczony porozumieniem pomiędzy Nowacką a Koalicją Obywatelską. „Zachowała się nielojalnie”, „gazetaprawna.pl”, 10 września 2018 [dostęp 2018-09-16].
  40. Platforma Obywatelska zabiega o lewicowych wyborców. „Nie ma po co pchać się na prawo”, „tokfm”, 10 września 2018 [dostęp 2018-09-16] (pol.).
  41. Wybory samorządowe 2018. Wyniki głosowania do Rady m.st. Warszawy, wybory2018.pkw.gov.pl, październik 2018 [dostęp 2019-06-23].
  42. Wybory samorządowe 2018. Wyniki głos. i wyb. Prezydenta, wybory2018.pkw.gov.pl [dostęp 2018-11-17].
  43. Wybory samorządowe 2018. Dzielnica Praga-Północ M. St. Warszawy. W: Państwowa Komisja Wyborcza [on-line]. [dostęp 2019-02-16].
  44. Karol Ikonowicz, Jan Śpiewak: Czy wygrała Warszawa? Myślę, że nie, rp.pl, 24 października 2018 [dostęp 2019-06-23] (pol.).
  45. Komitet Śpiewaka stowarzyszeniem. Przewodniczącą Piechna-Więckiewicz, tvnwarszawa.tvn24.pl, 26 listopada 2018 [dostęp 2019-06-23].
  46. System EKRS, ekrs.ms.gov.pl [dostęp 2019-06-23].
  47. Michał Wojtczuk. Jan Śpiewak przegrał proces i kończy z polityką. „Gazeta Stołeczna”, s. 5, 17 stycznia 2018. 
  48. Śpiewak wraca do polityki. Włącza Energię Miast (pol.). tvnwarszawa.tvn24.pl, 2019-03-29. [dostęp 2019-03-30].
  49. Michał Wojtczuk, Śpiewak wystartuje do parlamentu z listy lewicy? „Rozmawiamy”, warszawa.wyborcza.pl, 25 lipca 2019 [dostęp 2019-09-08].
  50. Jan Śpiewak: Nie będę startował w najbliższych wyborach, rmf24.pl, 16 sierpnia 2019 [dostęp 2019-09-08] (pol.).
  51. Bartosz Goluch (oprac.), Jan Śpiewak o swoim wyroku. "Czuję wściekłość, coś tu jest nie tak", wiadomosci.wp.pl, 17 grudnia 2019 [dostęp 2019-12-18] (pol.).
  52. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2019-12-18].
  53. Prezydent ułaskawił Jana Śpiewaka, Onet Wiadomości, 5 czerwca 2020 [dostęp 2020-06-05] (pol.).