Przejdź do zawartości

Jan Środoń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Jan Środoń
Data i miejsce urodzenia

26 kwietnia 1947
Kraków

Zawód, zajęcie

geolog
mineralog

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Wolności i Solidarności Złoty Krzyż Zasługi

Jan Środoń (ur. 26 kwietnia 1947 w Krakowie) – polski geolog i mineralog, profesor nauk o Ziemi, profesor Instytutu Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk, działacz opozycji demokratycznej w PRL.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 26 kwietnia 1947 w Krakowie jako syn Andrzeja Środonia, członka rzeczywistego Polskiej Akademii Nauk i Marii Łańcuckiej-Środoniowej, paleobotaników, późniejszych profesorów w Instytucie Botaniki PAN[1]. W 1970 ukończył studia geologiczne na Akademii Górniczo-Hutniczej. Doktoryzował się na tej samej uczelni w 1975. W 1986 uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk technicznych, a w 1994 – tytuł profesora zwyczajnego nauk o Ziemi[2][3][4].

W 2023 roku znalazł się na liście 2% najbardziej wpływowych naukowców świata[5], opracowanej przez wydawnictwo Elsevier i Uniwersytet Stanforda, jako najwyżej notowany polski geolog, oraz na liście rankingowej czasopisma "PLOS Biology"[6].

Żonaty z Anną Schoen, ma dwoje dzieci: Mateusza (ur. 1972) i Marię (ur. 1974), zamężną z Michałem Deskurem[7].

Odznaczenia

[edytuj | edytuj kod]
  • Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2026, za wybitne zasługi dla rozwoju nauk geologicznych, za popularyzowanie polskiej myśli naukowej na świecie)[8]
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2017, za wybitne zasługi dla rozwoju nauki polskiej, za wspieranie międzynarodowej współpracy naukowej)[9]
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2007, za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, za osiągnięcia w podejmowanej z pożytkiem dla kraju pracy zawodowej i społecznej)[10]
  • Krzyż Wolności i Solidarności (2023, za zasługi w działalności na rzecz niepodległości i suwerenności Polski oraz respektowania praw człowieka w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej)[11]
  • Złoty Krzyż Zasługi (2006, za zasługi dla rozwoju geologii, za osiągnięcia w pracy zawodowej i działalnosci naukowej)[12]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Piotr Köhler, Ewa Zastawniak, Leksykon botaników polskich 73. Maria Łańcucka-Środoniowa, „Wiadomości Botaniczne”, 53 (3/4), 2009, s. 132–136 [dostęp 2022-03-10].
  2. Prof. Jan Środoń, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2016-01-24].
  3. Anna Kawalec: Jan Środoń. Encyklopedia Solidarności. [dostęp 2016-01-24]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  4. Jan Środoń – Konspiratorzy z PAN. 13grudnia81.pl. [dostęp 2016-01-24].
  5. John P.A. Ioannidis, October 2023 data-update for "Updated science-wide author databases of standardized citation indicators", t. 6, 4 października 2023, DOI: 10.17632/btchxktzyw.6 [dostęp 2024-02-12] (ang.).
  6. file.html (pgi.gov.pl)
  7. Jan Środoń [online], Sejm-Wielki.pl [dostęp 2023-07-20].
  8. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 lipca 2026 r. nr rej. 445/2026 o nadaniu orderów (M.P. z 2026 r. poz. 849 (ISAP)).
  9. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 maja 2017 r. o nadaniu orderów (M.P. z 2017 r. poz. 717 (ISAP)).
  10. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 maja 2007 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (M.P. z 2007 r. Nr 54, poz. 609 (ISAP)).
  11. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 lipca 2023 r. nr rej. 297/2023 o nadaniu odznaczeń (M.P. z 2023 r. poz. 957 (ISAP)).
  12. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 maja 2006 r. o nadaniu odznaczeń (M.P. z 2006 r. Nr 46, poz. 487 (ISAP)).