Jan Świderski (chemik)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Świderski
Jan Świderski (1966)
Jan Świderski (1966)
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 15 grudnia 1904
Łowicz
Data i miejsce śmierci 7 lutego 1988
Warszawa
profesor nauk chemicznych
Specjalność: chemia organiczna
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Doktorat 1936 – chemia
Uniwersytet Warszawski
Habilitacja 1945 – chemia organiczna
Uniwersytet Warszawski
Profesura 1961
Nauczyciel akademicki
Uczelnia Uniwersytet Warszawski
Katedra Chemii Organicznej
Stanowisko asystent, adiunkt, docent, profesor
Okres zatrudn. 1932–1969
Uczelnia Akademia Medyczna
Wydział Farmaceutyczny
Stanowisko profesor
Okres zatrudn. 1949–1968
Prorektor ds. nauki
Uczelnia Uniwersytet Warszawski
Okres spraw. 1953–1956
Dziekan
Wydział Chemii
Okres spraw. 1956–1969
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Medal 10-lecia Polski Ludowej
Grób chemika Jana Świderskiego na Cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie

Jan Świderski (ur. 15 grudnia 1904 w Łowiczu, zm. 7 lutego 1988 w Warszawie) – polski chemik, prof. dr hab., badacz cukrów, substancji o działaniu fizjologicznym i barwników uczulających do emulsji fotograficznych (sensybilizatory)[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jan Świderski ukończył studia chemiczne na Uniwersytecie Warszawskim w 1932 roku, w roku 1936 na tej samej uczelni uzyskał doktorat, a w roku 1945 – habilitację. Był wieloletnim pracownikiem Uniwersytetu: w latach 1945–1947 adiunktem, w 1947 roku – zastępcą profesora, a od roku 1947 profesorem nadzwyczajnym na Wydziale Farmaceutycznym i Wydziale Matematyczno-Fizyczno-Chemicznym (potem na Wydziale Chemii). Pełnił m.in. funkcję prodziekana Wydziału Matematyczno-Fizyczno-Chemicznego (1953–1954) i dziekana Wydziału Chemii (1956–1969), a w latach 1953–1956 był prorektorem uczelni. Kierował Katedrą Chemii Organicznej i Pracownią Węglowodanów. Był też pracownikiem Akademii Medycznej w Warszawie (od 1950 roku)[1]. W latach 60. był kierownikiem Katedry Chemii Organicznej Wydziału Farmacji Akademii Medycznej w Warszawie, który mieścił się na kampusie Lindleya przy ul. Oczki 3. W latach 1951–1960 pełnił obowiązki doradcy ministra zdrowia ds. nauki.

Był autorem podręczników akademickich dotyczących chemii organicznej oraz nauczycielem i wychowawcą wielu polskich chemików[2][3]. Był promotorem 9 prac doktorskich (m.in. Anny Piskorskiej-Chlebowskiej) i patronował 3 przewodom habilitacyjnym[4]. Od 1933 roku należał do Polskiego Towarzystwa Chemicznego, którego w latach 50. był wiceprezesem.

Niektóre publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Świderski, Nowsze poglądy na budowę związków chemicznych [w:] Chemia bakteriologia farmacja stosowana i fizyka – Cykl wykładów 2 kursu uzupełniającego dla farmaceutów, t. 2, Farmaceutyczny Instytut Wydawniczy Naczelnej Izby Aptekarskiej im. Prof. Bronisława Koskowskiego, 1949.
  • Jan Świderski, Stefania Drabarek, Andrzej Szuchnik, Chemia organiczna, Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Lekarskich, 1970.
  • Jan Świderski, Jerzy Strusiński, Andrzej Temeriusz, Podstawy chemii węglowodanów, Warszawa 1973.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Był też laureatem nagrody Ministra Szkolnictwa Wyższego I stopnia w 1964 roku.

Życie rodzinne[edytuj | edytuj kod]

Jan Świderski był synem Tomasza, administratora majątku rodziny Ostrowskich na Podlasiu, i Bronisławy z Bańkowskich. W 1933 roku ożenił się z Marią Modzelewską (1904–1984), również chemiczką. Mieli córkę Bożenę (ur. w 1938)[4].

Został pochowany na cmentarzu ewangelicko-reformowanym przy ul. Żytniej w Warszawie (kwatera 14, rząd 3, grób 16)[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Wielka Encyklopedia Powszechna. T. 11. Warszawa: PWN, 1968, s. 338.
  2. Jan Trzecieski: UW wychował mnie na chemika. [dostęp 2011-10-11].
  3. Mikołaj Kołpowski: Powrót syna marnotrawnego albo nowoczesne przypadki Mikołaja Doświadczyńskiego na Wydziale Chemii – Post Scriptum. [dostęp 2011-10-11].
  4. a b c Sroka 2016 ↓, s. 245.
  5. M.P. z 1954 r. nr 112, poz. 1588
  6. M.P. z 1951 r. nr 75, poz. 1024.
  7. M.P. z 1955 r. nr 99, poz. 1387 s. 1569
  8. Odwiedzając cmentarze, przystańmy przy grobach naszych Koleżanek, Kolegów i Nauczycieli. „Absolwent, Biuletyn Koła Chemików Absolwentów Uniwersytetu Warszawskiego”. 6, s. 6, listopad 2006. [dostęp 2011-10-06]. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]