Jan (Sokołow), metropolita kijowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan
Iwan Sokołow
metropolita kijowski i halicki
Ilustracja
Kraj działania  ZSRR
Data urodzenia 1 stycznia 1877
Data i miejsce śmierci 29 marca 1968
Kijów
metropolita kijowski i halicki, egzarcha Ukrainy
Okres sprawowania 1944–1964
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Inkardynacja Eparchia kijowska
Śluby zakonne 1928
Diakonat 1901
Prezbiterat 1901
Sakra biskupia 29 września 1928
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 29 września 1928

Jan, imię świeckie Iwan Aleksandrowicz Sokołow (ur. 1 stycznia 1877, zm. 29 marca 1968 w Kijowie) – rosyjski biskup prawosławny. W latach 1944–1968 egzarcha Ukrainy i drugi po patriarsze moskiewskim i całej Rusi hierarcha Patriarchatu Moskiewskiego.

Był synem prawosławnego diakona, który zmarł, gdy jego syn miał cztery miesiące. W wieku dziesięciu lat stracił również matkę. Edukację na poziomie podstawowym odebrał w Monasterze Pierierwińskim, po czym wstąpił do seminarium duchownego w Moskwie. Po jego ukończeniu w 1897 został nauczycielem w szkole przy monasterze św. Mikołaja na Ugrieszy. Cztery lata później przyjął święcenia kapłańskie po uprzednim zawarciu związku małżeńskiego. Był katechetą w różnych gimnazjach. Równocześnie podjął studia archeologiczne i w 1912 uzyskał tytuł kandydata nauk w tej dziedzinie. W 1915 jego żona zmarła. Po rewolucji październikowej przez dwa lata pracował w komisji ds. ochrony zabytków kraju. W 1919 został proboszczem jednej z cerkwi Moskwy i otrzymał godność protoprezbitera[1].

W 1928 złożył wieczyste śluby mnisze. 29 września tego samego roku został wyświęcony na biskupa kimrskiego, wikariusza eparchii kalinińskiej i kaszyńskiej[2] (według innego źródła – oriechowo-zujewskiego, wikariusza eparchii moskiewskiej[1]). Od 1931 był biskupem oriechowo-zujewskim, następnie od maja 1934 – podolskim, wikariuszem eparchii moskiewskiej. We wrześniu 1934 jego tytuł uległ zmianie na biskup jegoriewski, zaś w 1936 – biskup wołokołamski. W tym samym roku był kolejno locum tenens eparchii briańskiej, a następnie eparchii wołogodzkiej[2]. W 1937 został biskupem archangielskim, w styczniu 1938 otrzymał godność arcybiskupią. W tym samym roku został zmuszony do odejścia w stan spoczynku, z podaniem choroby jako oficjalnego powodu, zamieszkiwał pod Moskwą. W październiku 1941, razem z locum tenens Patriarchatu Moskiewskiego metropolitą moskiewskim i kołomieńskim Sergiuszem i jego najbliższymi współpracownikami został ewakuowany do Uljanowska. W listopadzie tego samego roku został mianowany arcybiskupem uljanowskim, w 1942 przeniesiony na katedrę jarosławską i rostowską. W roku następnym uczestniczył w soborze biskupów Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, w czasie którego metropolita Sergiusz został wybrany na patriarchę moskiewskiego i całej Rusi[1].

12 lutego 1944 otrzymał godność metropolity. Został mianowany egzarchą Ukrainy z tytułem metropolity kijowskiego i halickiego; do 1961 (tj. do zamknięcia monasteru) był również honorowym przełożonym Ławry Peczerskiej. Kierował działaniami dążącymi do pełnej integracji struktur prawosławnych działających na Ukrainie z Patriarchatem Moskiewskim[1]. W okresie prześladowań Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego prowadzonych między rokiem 1959 a 1964 przez Nikitę Chruszczowa jedynie w Kijowie zlikwidowano 20 cerkwi, 2 monastery oraz seminarium duchowne. Metropolita Jan nie protestował przeciwko tym działaniom. Znana była jego niechęć wobec gruntownie wykształconych duchownych[3]. W 1964 odszedł w stan spoczynku, nadal zamieszkiwał w Kijowie[2]. Zmarł w 1968 i po ceremonii pogrzebowej w soborze św. Włodzimierza w Kijowie został pochowany na cmentarzu Bajkowa[1].

Za swoją działalność w okresie po agresji hitlerowskiej na ZSRR, gdy wzywał prawosławnych wiernych do wspierania wysiłku obronnego kraju, został odznaczony medalem „Za ofiarną pracę w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945. W 1964 otrzymał natomiast cerkiewny Order św. Włodzimierza I stopnia[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Митрополит Иоанн (Соколов) 1944–1964
  2. a b c d Иоанн (Соколов) II
  3. D. Pospielovsky: The Russian Church under the Soviet regime 1917–1982. Crestwood-New York: St. Vladimir's Seminary Press, 1984, s. 136. ISBN 0-88141-033-0.
Poprzednik
Nikon (Purlewski)
Biskup archangielski
1937 – 1938
Następca
Leoncjusz (Smirnow)
Poprzednik
Włodzimierz (Gorkowski)
Biskup uljanowski
1941 – 1942
Następca
Bartłomiej (Gorodcow)
Poprzednik
Paweł (Borisowski)
Biskup jarosławski i rostowski
1942 – 1944
Następca
Aleksy (Siergiejew)
Poprzednik
Mikołaj (Jaruszewicz)
Metropolita kijowski
1944 – 1964
Następca
Joazaf (Leluchin)