Jan Bajoński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Bajoński
Ilustracja
major lekarz major lekarz
Data i miejsce urodzenia 11 grudnia 1888
Raszków
Data i miejsce śmierci wiosna 1940
Katyń
Przebieg służby
Lata służby od 1914
Siły zbrojne Kaiserstandarte.svg Armia Cesarstwa Niemieckiego
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Stanowiska lekarz baonu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
powstanie wielkopolskie
wojna polsko-bolszewicka
kampania wrześniowa,
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941)
Jan Bajoński
Ilustracja
Jan Bajoński (przed 1938)
Przyczyna śmierci zbrodnia katyńska
Miejsce spoczynku Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu
Zawód lekarz
Miejsce zamieszkania Poznań
Narodowość  Polska
Tytuł naukowy docent
Pracodawca Uniwersytet Poznański
Rodzice Józef, Aniela (z d. Zielewska)
Małżeństwo Józefa (z d. Preibisz)
Dzieci Zofia, Irena
Krewni i powinowaci Kazimierz Bajoński (brat)

Jan Bajoński (ur. 11 grudnia 1888 w Raszkowie, zm. wiosna 1940 w Katyniu) – polski lekarz ginekolog-położnik, major lekarz rezerwy Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Józefa i Anieli z Zielewskich. Jego bratem był Kazimierz Bajoński (1880-1927), ekonomista i przedsiębiorca[1]. Jan Bajoński ukończył Królewskim Gimnazjum w Ostrowie. Następnie został absolwentem studiów medycznych Berlinie i Strasburgu. W 1916 uzyskał tytuł doktora medycyny ze specjalizacją w ginekologii i położnictwa.

Podczas I wojny światowej latach 1914-1918 służył w armii niemieckiej na froncie francuskim.

W 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. Walczył w powstaniu wielkopolskim. Awansowany do stopnia porucznika. Powołany na szefa pociągu sanitarnego w 1919 roku. W roku 1919 został przeniesiony do 16 pułku Ułanów Wielkopolskich, następnie służył jako lekarz pułkowy na Froncie Litewsko-Białoruskim i w 14 pułku artylerii ciężkiej jako lekarz batalionu.

„Odznaczył się walecznością, znajdując się zawsze w pierwszej linii bojowej pułku. Pełniąc służbę w 16 puł, podczas odwrotu 5 Brygady Jazdy z Ukrainy w walkach pod Rohoźną, mjr Bajoński został, by zabrać rannych. Pod Szczurowicami, kiedy dowiedział się, że zostawiono ciężko rannego oficera w wiosce częściowo zajętej przez wroga, z kilkoma sanitariuszami pod ogniem wyniósł rannego”[2]. Za te czyny został odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy nr 5348.

Po skończeniu wojny, w 1921 bezterminowo urlopowany, a w 1922 roku przeniesiony do rezerwy. Podjął pracę w klinice na Uniwersytecie Poznańskim jako ginekolog–położnik. 21 czerwca 1928 został habilitowany jako docent ginekologii i położnictwa. W czerwcu 1930 brał udział w zjeździe ginekologów w Krakowie jako członek prezydium. Członek rzeczywisty Konwentu Lechia – Korporacji Studentów Uniwersytetu Poznańskiego. Należał do Polskiej Korporacji Akademickiej Lechia i od 1937 do 1939 pełnił funkcję jej kuratorami z ramienia uczelni. Zamieszkiwał w Poznaniu przy ulicy Patrona Jackowskiego. Ponadto prymariusz Kliniki Położniczo–Ginekologicznej Poznańskiego Samorządu Wojewódzkiego, działacz zawodowy, członek Komisji Lekarskiej Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, wiceprezes Związku Lekarzy obwodu poznańskiego, sekretarz obwodu poznańskiego Związku Lekarzy Słowiańskich oraz Rady Lekarzy Ubezpieczeniowych. Publikował w zakresie swojej specjalizacji lekarskiej, był autorem ok. 50 prac.

Wobec zagrożenia konfliktem zbrojnym został zmobilizowany 24 sierpnia 1939 i przydzielony do wojskowego szpitala okręgowego nr 7. Po wybuchu II wojny światowej, kampanii wrześniowej 1939 szpital został ewakuowany z Poznania do wojskowego szpitala okręgowej nr 2 Białowieży, gdzie agresji ZSRR na Polskę z 17 września, dzień później 18 września został aresztowany przez Sowietów. Został osadzony w Ostaszkowie, a od listopada w Kozielsku, zamordowany w Katyniu. Na wiosnę 1940 został przetransportowany do Katynia i rozstrzelany przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. W 1943 jego ciało zostało zidentyfikowane pod numerem 2092 w toku ekshumacji prowadzonych przez Niemców (dosł. określony jako „Kilbinski Adam”; przy zwłokach zostały znalezione krzyż i legitymacja Orderu Virtuti Militari, wizytówka, listy, pocztówki)[3][4], został pochowany na terenie obecnego Polskiego Cmentarza Wojennego w Katyniu. Od 28 lipca 2000 spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu. Numer tabliczki epitafijnej Jana Bajońskiego na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu to 77.

Jego żoną była Józefa, z domu Preibisz, z którą miał dwie córki: Zofię i Irenę.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Spontane Uterusruptur während der Schwangerschaft (1917)
  • Badania bakteriologiczne pochwy w porodzie i w połogu, z uwzględnieniem paciorkowców, gronkowców, prątków okrężnicy i laseczek pochwowych (1927)
  • Profilaktyczne sprowadzenie nóżki w przypadkach położeń pośladkowych (1930)
  • Gorączka połogowa (1933)
  • Stosunek wyrostka robaczkowego do narządów rodnych kobiety (1934)

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

5 października 2007 Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie do stopnia podpułkownika[5]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[6].

W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia” w Radomiu został zasadzony Dąb Pamięci upamiętniający Jana Bajońskiego[7].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Archiwum Korporacyjne - Archiwum i Muzeum Polskich Korporacji Akademickich
  2. [CAW, AP 2677, VM 38-2924].
  3. Katyń według źródeł niemieckich – 1943 r.. stankiewicze.com. [dostęp 25 kwietnia 2014].
  4. Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 22. ISBN 83-7001-294-9.
  5. Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  6. Lista osób zamordowanych w Kataniu, Charkowie, Twerze, i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. policja.pl. [dostęp 2016-10-16].
  7. Jan Bajoński. katyn-pamietam.pl. [dostęp 23 kwietnia 2014].
  8. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2028 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 40, poz. 1854, s. 1546).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]