Jan Baszkiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Michał Baszkiewicz
Data i miejsce urodzenia

3 stycznia 1930
Warszawa

Data i miejsce śmierci

27 stycznia 2011
Warszawa

Miejsce spoczynku

Cmentarz ewangelicko-reformowany w Warszawie

Zawód, zajęcie

prawnik, historyk, politolog

Narodowość

polska

Tytuł naukowy

profesor zwyczajny

Alma Mater

WPiA UW

Uczelnia

Uniwersytet Warszawski

Wydział

Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW

Partia

PZPR
1951-1990

Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Legia Honorowa (kawaler)

Jan Michał Baszkiewicz (ur. 3 stycznia 1930 w Warszawie, zm. 27 stycznia 2011 tamże) – polski prawnik, historyk, politolog, historyk idei; doctor honoris causa Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, Uniwersytetu Wrocławskiego (2003), Uniwersytetu Jagiellońskiego (2008), Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (2008[1]).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Absolwent XIX LO im. Powstańców Warszawy w Warszawie. W 1951 ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. W 1955 uzyskał stopień doktora nauk prawnych. Za rozprawę doktorską otrzymał nagrodę państwową. W wieku 26 lat został docentem w Polskiej Akademii Nauk. W 1965 został profesorem nadzwyczajnym, a w 1972 – profesorem zwyczajnym.

W 1957 przeprowadził się do Wrocławia[2]. Na Uniwersytecie Wrocławskim kierował Katedrą Historii Doktryn Politycznych i Prawnych, był prodziekanem Wydziału Prawa (w latach 1962-1964) i prorektorem Uniwersytetu Wrocławskiego (1965-1968)[2].

W 1968, po wydarzeniach marcowych, został uznany przez władze partyjne za persona non grata, w związku z czym w tym samym roku opuścił Wrocław i objął stanowisko kierownika Katedry Powszechnej Historii Państwa i Prawa na Uniwersytecie Śląskim[3].

W 1973 został pracownikiem naukowym Instytutu Nauk Politycznych UW na stanowisku profesora zwyczajnego.

Od 1951 do rozwiązania należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej[4]. Od 1956 do 1957 wchodził w skład Komitetu Dzielnicowego PZPR Stare Miasto w Warszawie[5]. Był także m.in. członkiem Komitetu Uczelnianego na Uniwersytecie Wrocławskim[6]. Był członkiem Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa PRL Wojciechu Jaruzelskim. Zasiadał w Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych[2]. W latach 1986-1989 był członkiem Ogólnopolskiego Komitetu Grunwaldzkiego.

Grób Baszkiewicza na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie

Członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk: członek krajowy rzeczywisty Wydziału I – Nauk Społecznych, członek Komitetu Nauk Politycznych PAN i Komitetu Nauk Prawnych PAN. Członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Przez wiele lat zasiadał w Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów Naukowych (Sekcja I – Nauk Humanistycznych i Społecznych).

Zajmował się historią myśli politycznych i ruchów społecznych oraz historią instytucji politycznych. Był wybitnym znawcą epoki Oświecenia oraz historii Francji, a w szczególności Rewolucji Francuskiej. Wspólnie ze Stefanem Mellerem był konsultantem historycznym filmu Danton (1982) w reżyserii Andrzeja Wajdy.

Baszkiewicz był członkiem komitetów redakcyjnych miesięcznika „Państwo i Prawo” i półrocznika „Czasopismo Prawno-Historyczne”, członkiem rady programowej dwumiesięcznika „Polski Przegląd Dyplomatyczny”.

Jan Baszkiewicz zmarł 27 stycznia 2011[7], został pochowany na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie (kwatera 13, rząd 4, grób 1B).

Odznaczenia i upamiętnienia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski postanowieniem z 2 sierpnia 2002 "w uznaniu wybitnych zasług w działalności naukowej i dydaktycznej, za osiągnięcia w pracy zawodowej"[8][3]
  • Kawaler orderu Legii Honorowej – „jako zasłużony ambasador kultury polskiej we Francji i oddany rzecznik naukowej współpracy polsko-francuskiej”[3]
  • Imię Jana Baszkiewicza nosi największa aula w Gmachu Audytoryjnym WNPiSM UW.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Powstanie zjednoczonego państwa polskiego na przełomie XIII i XIV wieku (1954)
  • Powszechna historia państwa i prawa. T. 1, Starożytność i wieki średnie (1964)
  • Państwo suwerenne w feudalnej doktrynie politycznej do początków XIV w. (1964)
  • Polska czasów Łokietka (1968)
  • Historia doktryn politycznych i prawnych (1970, 1971, 1973, 1984, wspólnie z Franciszkiem Ryszką)
  • Myśl polityczna wieków średnich (1970, 1998, 2009)
  • Historia Francji (1974, 1978, 1995, 1999, 2004, 2008)
  • Maksymilian Robespierre (1976, 1989)
  • Danton (1978, 1980, 1990)
  • Wolność, Równość, Własność: rewolucje burżuazyjne (1981)
  • Rewolucja francuska 1789-1794: społeczeństwo obywatelskie (1983, wspólnie ze Stefanem Mellerem)
  • Ludwik XVI (1983, 1985)
  • Richelieu (1984, 1995)
  • Francuzi 1789–1794: studium świadomości rewolucyjnej (1989)
  • Nowy człowiek, nowy naród, nowy świat: mitologia i rzeczywistość rewolucji francuskiej (1993)
  • Henryk IV Wielki (1995)
  • Francja. Historia państw świata w XX wieku (1997)
  • Młodość uniwersytetów (1997)
  • Powszechna historia ustrojów państwowych (1998, 2002)
  • Władza (1999, 2009)
  • Francja nowożytna: szkice z historii wieków XVII-XX (2002)
  • Anatomia bonapartyzmu (2003)
  • O niektórych filozoficznych i praktycznych dylematach praw człowieka (2003)
  • Francja w Europie (2006)
  • Odnowienie Królestwa Polskiego 1295–1320 (2008)
  • Państwo, rewolucja, kultura polityczna (2009)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Doktorzy honoris causa UMCS. umcs.lublin.pl. [dostęp 2011-02-23].
  2. a b c Jan Baszkiewicz (1930-2011). Uniwersytet Wrocławski, 2011-01-30. [dostęp 2011-04-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-03-09)].
  3. a b c Henryk Olszewski. Jan Baszkiewicz (1930-2011). „Nauka”. 1/2011. s. 178 – tu błędna data przyznania OOP. 
  4. Spętana akademia. Polska Akademia Nauk w dokumentach władz PRL. Materiały partyjne 1950-1986, t. II, wybór, wstęp i opracowanie Patryk Pleskot, Tadeusz Paweł Rutkowski, Warszawa 2012, s. 165.
  5. Nota biograficzna na stronie Uniwersytetu Wrocławskiego. [dostęp 2022-03-19].
  6. Wojciech Wrzesiński, Uniwersytet Wrocławski: 1945-1995, Wrocław 1995, s. 249.
  7. Zmarł prof. Jan Baszkiewicz, Wyborcza.pl, 27 stycznia 2011.
  8. M.P. z 2002 r. nr 57, poz. 778

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]