Jan Chojeński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Chojeński
Ilustracja
Herb duchownego
Data urodzenia

1486

Data śmierci

1538

Miejsce pochówku

bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie

Biskup krakowski
Okres sprawowania

1537–1538

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Nominacja biskupia

1531

Sakra biskupia

brak danych

Jan Chojeński herbu Abdank (ur. 17 marca 1486 w Golejówku koło Sieradza, zm. 11 marca 1538 w Piotrkowie) – biskup rzymskokatolicki, sekretarz[1] króla Zygmunta I Starego[2], senator I Rzeczypospolitej.

Kanclerz wielki koronny, doktor obojga praw uniwersytetu w Sienie, biskup przemyski od 1531, biskup płocki od 1535, a od 1537 biskup krakowski, archidiakon krakowski, prepozyt kapituły katedralnej poznańskiej w latach 1526–1535[3], sekretarz wielki koronny od 1526 roku, sekretarz królewski[1] Zygmunta I Starego[2], posiadał przywilej kreacji notarialnej[4].

Zaufany urzędnik króla Zygmunta I Starego i królowej Bony, których kilkakrotnie reprezentował w układach o koronę węgierską. Był posłem Zygmunta I Starego na sejmik województwa krakowskiego w Proszowicach[5].

Bronił przywilejów kościoła przed ruchem egzekucyjnym. Nie dopuścił do ograniczenia prerogatyw Stolicy Apostolskiej w stosunku do spraw polskich. Skupiał wokół siebie elitę umysłową kraju, wspierał najwybitniejszych przedstawicieli humanizmu. Ufundował stypendium dla Marcina Kromera, na studia do Padwy wysłał późniejszego lekarza i profesora medycyny Józefa Strusia; na swój dwór przyjął Stanisława Hozjusza. Na sejmie piotrkowskim, 1538, który zajął się ograniczaniem praw gospodarczych Żydów, wygłosił mowę, domagając się wypędzenia Żydów z Polski. Następnego dnia już nie żył. To stało się podstawą do snucia podejrzeń, że został otruty.

Pochowany został za ołtarzem głównym w katedrze wawelskiej. Obecnie płyta nagrobna biskupa znajduje się w kaplicy króla Jana Olbrachta pw. Bożego Ciała.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Urzędnicy centralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku, Kórnik 1992, s. 145.
  2. a b Andrzej Wyczański, Między kulturą a polityką. Sekretarze Zygmunta Starego 1506-1548, Warszawa 1990, s. 248–249.
  3. Konrad Lutyński, Poznańscy prałaci i kanonicy w XVI wieku, w: Saeculum Christianum: pismo historyczno-społeczne 1/2, 1994 s. 138.
  4. Krzysztof Skupiński, Notariat publiczny w średniowiecznej Polsce, Lublin 1979, s. 118.
  5. Andrzej Wyczański, Posłowie Zygmunta I na sejmiki, w: Władza i społeczeństwo XVI i XVII w., Warszawa 1989, s. 195.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Literatura dodatkowa[edytuj | edytuj kod]