Jan Chryzostom Janiszewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Chryzostom Janiszewski
biskup tytularny Elusa
Data i miejsce urodzenia 27 stycznia 1818
Pudliszki
Data i miejsce śmierci 11 października 1891
Gniezno
biskup pomocniczy poznański
Okres sprawowania 1871 – 1891
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 1844
Nominacja biskupia 26 czerwca 1871
Sakra biskupia 23 lipca 1871
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 23 lipca 1871
Konsekrator Mieczysław Ledóchowski
Współkonsekratorzy Józef Cybichowski
Jan Nepomucen Marwicz

Jan Chryzostom Janiszewski (ur. 27 stycznia 1818 w Pudliszkach, zm. 11 października 1891 w Gnieźnie) – polski duchowny katolicki, biskup sufragan biskupstwa poznańskiego w latach 1871-1891. Polski działacz patriotyczny i polityk, członek Zarządu Centralnego Towarzystwa Gospodarczego dla Wielkiego Księstwa Poznańskiego w 1861 roku[1].

Jan Chryzostom Janiszewski urodził się 27 stycznia 1818 we wsi Pudliszki. Był synem Jana Janiszewskiego i Cyryli z domu Świerczyńskiej. Święcenia kapłańskie przyjął w 1844. Janiszewski jako patriota przyłączył się do polskich działaczy niepodległościowych i z kilkoma innymi duchownymi reprezentował duchowieństwo w Komitecie Narodowym, utworzonym 20 marca 1848 w Poznaniu.

Janiszewski próbował wspierać Polaków z Wielkiego Księstwa Poznańskiego reprezentując ich interesy jako polityk. Krótko przed kapitulacją powstania jako jedyny oficjalny reprezentant społeczeństwa polskiego brał udział w obradach parlamentu frankfurckiego[2]. Obrady zaczęły się jednak już po kapitulacji polskich powstańców i w niesprzyjającej atmosferze. Z tego powodu ksiądz Janiszewski nie mógł odegrać poważniejszej roli w dyskusji nad sprawą polską. W czerwcu 1848 Janiszewski współtworzył polską delegację z Wielkopolski na Zjazd Słowiański w Pradze. W czasie obrad był członkiem komisji polskiej wchodzącej w skład sekcji polsko-ruskiej. Wraz z kilkoma innymi działaczami narodowymi został wybrany do pruskiego Landtagu, gdzie współtworzył Ligę Polską.

W latach 1851-1866 pełnił posługę kapłańską w parafii pw. Św. Małgorzaty w Kościelcu. Od 1871 do śmierci zajmował stanowisko biskupa sufragana w archidiecezji poznańskiej. Z tego powodu był prześladowany przez władze pruskie w czasie Kulturkampfu i aresztowany w 1875, razem z biskupem sufraganem Józefem Cybichowskim.

Jan Janiszewski zmarł w Gnieźnie 11 października 1891. Pozostawił po sobie zapiski swoich kazań i mów, wydanych pierwszy raz we Lwowie w 1878 w formie książki Dwadzieścia mów i kazań przygodnych mianych przez ks. Jan Chryzostoma Janiszewskiego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Księga Jubileuszowa wydana w 50-tą rocznicę założenia Centralnego Towarzystwa Gospodarczego w Wielkiem Księstwie Poznańskiem, 1861-1911, Poznań 1911, s. 5.
  2. Gąsiorowski, Topolski 1981 ↓, s. 286.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]