Jan Chrzciciel (obraz Leonarda da Vinci)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Chrzciciel
Grafika bez ustawionego tekstu alternatywnego: Jan Chrzciciel
Autor Leonardo da Vinci
Rok wykonania ok. 1513-1516
Technika wykonania olej na desce
Rozmiar 69 × 57 cm
Muzeum Luwr

Jan Chrzciciel (znany też pod nazwą Jan Baptysta) to obraz namalowany w latach 1513-1516 przez włoskiego artystę renesansowego, Leonarda da Vinci. Jest to jedyny zachowany obraz Leonarda z czasu, gdy przebywał w Rzymie. Przypuszczalnie jest także ostatnim samodzielnie wykonanym ręką mistrza.

Przygotowania[edytuj | edytuj kod]

Jan Chrzciciel w wieku młodzieńczym

Artysta, czyniąc przygotowania do stworzenia dzieła, wykonywał wiele szkiców. Jednym z zachowanych jest Jan Chrzciciel w wieku młodzieńczym.

Technika[edytuj | edytuj kod]

Wiele spośród artystycznych osiągnięć Leonarda zostało wyrażone przy tworzeniu tego dzieła:

  • sfumato, które otacza welonem dziewczęco miękkie rysy twarzy Jana
  • łagodne modelowanie tonów jasnych i ciemnych, dzięki któremu obraz uzyskuje plastyczność wyrazu bez pomocy jakichkolwiek linii. W żadnych innym z malowideł artysta nie wyraził w sposób tak wzorcowy swojej koncepcji światła i cienia.
  • dobrze wyważona postawa ciała, połączona z wdzięcznym pochyleniem głowy.

Wymowa dzieła[edytuj | edytuj kod]

Trudno z całą pewnością przekazać sens obrazu. Laska ze znakiem krzyża i szata ze skóry odpowiadają wprawdzie tradycyjnej ikonografii: biblijny Jan Chrzciciel jest przedstawiony jako prorok, który głosił słowa Boga na pustyni, żywił się szarańczą, a jego odzienie stanowiła skóra wielbłąda. Także gest wskazujący można interpretować na podstawie Biblii jako zapowiedź przyjścia Jezusa Chrystusa na świat. Jan Chrzciciel pędzla Leonardo zupełnie jednak nie pasuje do wizerunku chrześcijańskiego ascety. Jego uśmiech ma charakter lekko ironiczny, a nawet drwiący. Młodzieńczo piękne ciało Jana, częściowo tylko odziane, posiada w sobie bez wątpienia pierwiastek erotyczny, co nasunęło badaczom myśl, że obraz ten należy uważać za wizerunek Bachusa. Być może postać ta, której męskie rysy twarzy mieszają się z żeńskimi, personifikuje ideał piękna w ujęcia Leonarda. Jest także możliwe, że Jan odzwierciedla coś z zagadkowej osobowości artysty.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kiedy Leonardo opuścił w 1516 roku Rzym, zabrał ze sobą obraz do Francji i zachował go przy sobie aż do śmierci. Obecnie obraz znajduje się w muzeum Luwr (Paryż)

Dzięki zdjęciom rentgenowskim udało się ustalić, że jest to własnoręczne dzieło Leonarda. Charakterystyczna technika malowania nie wykazuje ani pojedynczych pociągnięć pędzla, ani rysunku wstępnego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Buchholz E. L., Leonardo da Vinci, Życie i twórczość, Pracownia Wydawnicza "ElSet", 2005, ​ISBN 3-8331-1830-X

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]