Jan Czerniak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Czerniak
Biskup tytularny Eudocii
Maria
Maryja
Kraj działania Polska
Data i miejsce urodzenia 21 grudnia 1906
Sokolniki
Data i miejsce śmierci 3 lutego 1999
Gniezno
Biskup pomocniczy gnieźnieński
Okres sprawowania 1959–1989
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 12 czerwca 1932
Nominacja biskupia 18 listopada 1958
Sakra biskupia 2 lutego 1959
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 2 lutego 1959
Miejscowość Gniezno
Miejsce bazylika prymasowska Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Konsekrator Stefan Wyszyński
Współkonsekratorzy Antoni Baraniak
Lucjan Bernacki

Jan Marian Czerniak[1] (ur. 21 grudnia 1906 w Sokolnikach, zm. 3 lutego 1999 w Gnieźnie) – polski duchowny rzymskokatolicki, biskup pomocniczy gnieźnieński w latach 1959–1989, od 1989 biskup senior archidiecezji gnieźnieńskiej.

Życiorys[edytuj]

Młodość i wykształcenie[edytuj]

Urodził się 21 grudnia 1906 w Sokolnikach[1]. Był stypendystą fundacji właścicieli majątku Gorazdowo Józefa i Zofii Żychlińskich[2]. Kształcił się w gimnazjum we Wrześni, gdzie w 1926 złożył egzamin dojrzałości[1].

Studia filozoficzno-teologiczne odbył w latach 1927–1929 w Gnieźnie, następnie w latach 1929–1932 w Poznaniu. Święceń prezbiteratu udzielił mu 12 czerwca 1932 w archikatedrze Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Poznaniu kardynał August Hlond, prymas Polski. Studia teologiczne kontynuował zaocznie na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie w 1949 uzyskał magisterium[1].

Prezbiter[edytuj]

W latach 1932–1938 pracował jako wikariusz w parafii św. Trójcy w Strzelnie. W 1938 został ustanowiony asystentem kościelnym Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Żeńskiej na archidiecezję gnieźnieńską i archidiecezję poznańską. W listopadzie 1939 został aresztowany przez Niemców. Do sierpnia 1940 był internowany w obozie dla kapłanów w Kazimierzu Biskupim, po czym został wysiedlony do Generalnego Gubernatorstwa, gdzie objął funkcję rezydenta w parafii Najświętszej Maryi Panny Królowej Różańca Świętego w Wysokim Kole. W listopadzie 1944 zmuszony do opuszczenia placówki, zamieszkał u rodziny w Inowłodziu[1].

Do archidiecezji gnieźnieńskiej powrócił w marcu 1945. W latach 1945–1947 był proboszczem parafii św. Katarzyny w Smogulcu, pełniąc jednocześnie obowiązki duszpasterskie w parafiach św. Anny w Jaktorowie i św. Małgorzaty w Chojnie. Następnie został zatrudniony w gnieźnieńskiej kurii metropolitalnej na stanowiskach: referenta w Wydziale Duszpasterskim (od 1947), egzaminatora prosynodalnego (od 1951), wizytatora księży dziekanów i parafii dziekańskich (od 1952), promotora sprawiedliwości (od 1956) i kierownika Wydziału Duszpasterskiego (od 1957)[1].

W Prymasowskim Wyższym Seminarium Duchownym w Gnieźnie prowadził wykłady z teologii pastoralnej szczegółowej. Zasiadał w Komisji Maryjnej Episkopatu Polski. W 1947 został mianowany kanonikiem gremialnym kapituły archikatedralnej w Gnieźnie[1].

Biskup[edytuj]

18 listopada 1958 został prekonizowany biskupem pomocniczym archidiecezji gnieźnieńskiej ze stolicą tytularną Eudocia. Święcenia biskupie otrzymał 2 lutego 1959 w bazylice prymasowskiej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gnieźnie. Udzielił mu ich kardynał Stefan Wyszyński, prymas Polski, któremu asystowali Antoni Baraniak, arcybiskup metropolita poznański, i Lucjan Bernacki, biskup pomocniczy gnieźnieński[1]. Jako dewizę biskupią przyjął słowo „Maria” (Maryja)[3]. W diecezji został ustanowiony wikariuszem generalnym. W kurii metropolitalnej kierował Wydziałem Administracji Ogólnej, pełnił także funkcje delegata arcybiskupa metropolity w Radzie Duszpasterskiej i w Radzie Kapłańskiej oraz administratora Mensy Arcybiskupiej. Po śmierci kardynała Wyszyńskiego, od 28 maja do 8 lipca 1981 zarządzał archidiecezją jako wikariusz kapitulny. W 1958 został dziekanem, a w 1975 prepozytem gnieźnieńskiej kapituły archikatedralnej. 11 lutego 1989 papież Jan Paweł II przyjął jego rezygnację z obowiązków biskupa pomocniczego gnieźnieńskiego[1].

W Konferencji Episkopatu Polski był członkiem Komisji Maryjnej (przewodniczył Sekcji Sanktuariów Maryjnych) i Komisji ds. Duszpasterstwa. W latach 1961–1981 protokołował posiedzenia plenarne Konferencji. W 1963 i 1965 brał udział kolejno w II i IV sesji soboru watykańskiego II[1].

Był współkonsekratorem podczas sakry biskupa pomocniczego włocławskiego Jana Zaręby (1963), biskupa Jana Cieńskiego (1967) oraz biskupów pomocniczych gnieźnieńskich: Jana Michalskiego (1975), Jana Wiktora Nowaka (1982) i Bogdana Wojtusia (1988)[4].

Zmarł 3 lutego 1999 w Gnieźnie[5]. 6 lutego 1999[6] został pochowany na cmentarzu św. Piotra i Pawła w Gnieźnie[7]. W 2012 jego szczątki ekshumowano i przeniesiono do krypty biskupów pomocniczych gnieźnieńskich kościoła św. Piotra i Pawła w Gnieźnie, położonego na terenie tego cmentarza[7].

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e f g h i j K.R. Prokop: Biskupi Kościoła katolickiego w III Rzeczpospolitej. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, 1998, s. 25–26. ISBN 83-7052-900-3.
  2. M. Jankowski: Gorazdowo – park, dworek, cmentarz. gorzelniagorazdowo.w.interia.pl. [dostęp 2015-05-03].
  3. K.R. Prokop: Biskupi Kościoła katolickiego w III Rzeczpospolitej. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, 1998, s. 187. ISBN 83-7052-900-3.
  4. Jan Czerniak (ang.). catholic-hierarchy.org. [dostęp 2015-07-04].
  5. Śp. bp Jan Czerniak. opoka.org.pl. [dostęp 2015-07-04].
  6. Uroczystości pogrzebowe bpa Jana Czerniaka. ekai.pl, 1999-02-06. [dostęp 2015-07-04].
  7. a b Gniezno: Prymas poświęcił kryptę biskupów pomocniczych. ekai.pl, 2012-11-02. [dostęp 2015-07-04].

Linki zewnętrzne[edytuj]

  • Jan Czerniak w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2011-10-09]