Jan Dunin-Wąsowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Dunin-Wąsowicz
Żmogus
pułkownik artylerii pułkownik artylerii
Data i miejsce urodzenia 19 sierpnia 1890
Montpellier
Data i miejsce śmierci 24 kwietnia 1936
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1914–1936
Siły zbrojne Legiony Polskie
Wojsko Polskie
Jednostki 1 Pułk Ułanów Legionów Polskich
1 Pułk Artylerii
3 Dywizjon Artylerii Konnej
4 Dywizjon Artylerii Konnej
9 Dywizjon Artylerii Konnej
17 Pułk Artylerii Polowej
1 Pułk Artylerii Najcięższej
Stanowiska dowódca baterii
dowódca dywizjonu
dowódca pułku
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Krzyż Walecznych (od 1941) Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kawaler Orderu Świętego Sawy

Jan Dunin-Wąsowicz[1] (ur. 19 sierpnia 1890 w Montpellier, zm. 24 kwietnia 1936 w Warszawie) – pułkownik artylerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pogrzeb Jana Dunin-Wąsowicza w Warszawie

Urodził się 19 sierpnia 1890[2] w Montpellier na terenie Francji jako syn Witolda i Aleksandry z domu Siemaszko. Ukończył Gimnazjum Pawła Chrzanowskiego w Warszawie w 1910. Odbył roczną służbę wojskową w III Brygadzie Artylerii Gwardii w Warszawie. W 1912 podjął studia na Akademii Rolniczej w Wiedniu. W tym mieście został członkiem Polskich Drużyn Strzeleckich i 29 marca 1913 został podoficerem w randze kadeta.

Po wybuchu I wojny światowej, 10 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich. Służył w szeregach w 6 kompanii strzeleckiej (późniejsza 3 kompania I batalionu 1 Pułku Piechoty) jako sekcyjny w stopniu kaprala. Od 26 października 1914 był w szeregach szwadronu kawalerii Władysława Zygmunta Beliny-Prażmowskiego, który stał się zaczątkiem 1 Pułku Ułanów Legionów Polskich (tzw. „Beliniacy”) i w składzie I Brygady; od 27 lipca 1915 służył w baterii konnej w dywizjonie Beliny-Prażmowskiego, gdzie został dowódcą plutonu. 18 stycznia 1916 awansowany do stopnia podporucznika artylerii. Od 21 maja 1916 był dowódcą plutonu 1 baterii w 1 Pułk Artylerii. Po kryzysie przysięgowym od 17 sierpnia 1917 do kwietnia 1918 był internowany w Beniaminowie. W Legionach nosił pseudonim „Żmogus”.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości 7 listopada 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. Został przydzielony do 3 Dywizjonu Artylerii Konnej. Walczył w wojnie polsko-ukraińskiej pod dowództwem mjr. Wacława Scaevoli-Wieczorkiewicza. Podczas walk w rejonie Lwowa, 17 grudnia 1918 został awansowany do stopnia porucznika artylerii. 23 grudnia delegowany do kadry artylerii w Lublinie. Od 6 października 1919 odbywał kurs dowódców baterii w Rembertowie. Od 1 stycznia 1920 był dowódcą 1 baterii w 4 Dywizjonie Artylerii Konnej w stopniu kapitana. Po wybuchu wojny polsko-bolszewickiej awansowany do stopnia majora ze starszeństwem z 1 kwietnia 1920. Podczas walk, od 28 sierpnia 1920 był dowódcą 4 Dywizjonu Artylerii Konnej. Został ranny w bitwie pod Korosteniem 10 października 1920. Za swoje czyny otrzymał Order Virtuti Militari[3].

Po wojnie został zweryfikowany do stopnia majora ze starszeństwem z 1 czerwca 1919. Od 1 stycznia 1921 do listopada 1922 był dowódcą 9 Dywizjonu Artylerii Konnej, stacjonującego w garnizonie Baranowicze. Od 22 listopada 1922 był dowódcą dywizjonu w 17 Pułku Artylerii Polowej w garnizonie Gniezno. W 1923 odbył kurs w Doświadczalnym Centrum Wyszkolenia Artylerii. Później zweryfikowany w stopniu majora artylerii ze starszeństwem z 1 czerwca 1919[4][5]. W 1923, jako oficer przydzielony do 9 Dywizjonu Artylerii Konnej w tymczasowym stanie – etacie przejściowym pozostawał w rezerwie oficerów sztabowych Dowództwa Okręgu Korpusu nr X[6]. Od listopada 1923 do 1927 był po raz drugi dowódcą 9 Dywizjonu Artylerii Konnej[7]. Został awansowany do stopnia podpułkownika artylerii ze starszeństwem z 1 stycznia 1927[8][9]. Odbył kurs w Centrum Wyszkolenia Artylerii w Toruniu. Od 18 sierpnia 1927 do 31 maja 1932 był ponownie dowódcą 4 Dywizjonu Artylerii Konnej, stacjonującego w garnizonie Suwałki[10]. W 1928 w stopniu podpułkownika był zweryfikowany w Korpusie Oficerów Artylerii z lokatą 13. Od 1 czerwca 1932 był dowódcą 1 Pułku Artylerii Najcięższej[11], stacjonującego w garnizonie Warszawa[12], a od końca 1934 przenoszonego do Góry Kalwarii. Został awansowany do stopnia pułkownika artylerii od 1 stycznia 1936.

Zmarł 24 kwietnia 1936 w Warszawie[13]. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie 28 kwietnia 1936[14].

Był żonaty, miał córki.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. W ewidencji wojskowej Roczników Oficerskich 1923, 1924, 1928 był wskazywany jako Jan Wąsowicz I w odróżnieniu od innego oficera o tej samej tożsamości, urodzonego 21 marca 1890. W Roczniku Oficerskim 1932 był określony jako Jan Dunin-Wąsowicz II i wymieniony w indeksie nazwisk pod literą D.
  2. Rocznik Oficerski 1923, 1924 podał datę 17 sierpnia 1890. W Rocznika Oficerskich 1928, 1932 została podawana data 19 sierpnia 1890.
  3. Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920. T. 4 Dywizjon Artylerii Konnej. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1930, s. 30.
  4. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 815.
  5. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 739.
  6. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 809.
  7. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 728.
  8. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 451.
  9. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 177.
  10. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 421.
  11. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 421.
  12. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 711.
  13. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 2 z 11 listopada 1936 roku, s. 32.
  14. Lista pochowanych. Jan Dunin-Wąsowicz. um.warszawa.pl. [dostęp 2017-03-07].
  15. Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 2, s. 106

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]