Jan Gabriel Grochmalicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Gabriel Grochmalicki
Jan Gabriel Grochmalicki
Data i miejsce urodzenia 24 marca 1883
Błażowa
Data i miejsce śmierci 15 kwietnia 1936
Poznań
Profesor nauk przyrodniczych
Specjalność: zoolog
Alma Mater Uniwersytet Lwowski
Doktorat 1908
Profesura 1921
rektor Wszechnicy Piastowskiej dzisiejszego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Uczelnia Uniwersytet Poznański
Okres spraw. 1926–1928
Poprzednik Ludwik Sitowski
Następca Edward Feliks Lubicz-Niezabitowski
Nagrobek Jana Grochmalickiego

Jan Gabriel Grochmalicki (ur. 24 marca 1883 w Błażowej, zm. 15 kwietnia 1936 w Poznaniu) – polski naukowiec, zoolog. W latach 1926-1928 rektor Uniwersytetu Poznańskiego. Był bardzo aktywnym rektorem – za jego kadencji oddano kilka nowych budynków i rozpoczęto proces porządkowania statusu prawnego nieruchomości uniwersyteckich. Skutecznie poszukiwał też nowych źródeł samofinansowania uczelni.

Życiorys[edytuj]

Jan Gabriel Grochmalicki urodził się 24 marca 1883 w Błażowej, w województwie rzeszowskim, w wielodzietnej rodzinie organisty i rolnika Franciszka oraz jego żony Teresy z Bernharndów. Grochmaliccy byli organistami w Błażowej, od co najmniej 1805 r., kiedy to organistą był Michał Grochmalicki. Później byli nimi kolejni potomkowie tego rodu Jan, Konstanty, Maciej. Swoją edukację Jan Gabriel Grochmalicki rozpoczął w szkole ludowej w Błażowej, a następnie kontynuował w gimnazjum w Rzeszowie.

Kariera naukowa[edytuj]

W latach 1902-1906 Jan Gabriel Grochmalicki studiował nauki przyrodnicze na Uniwersytecie Lwowskim tam też w roku 1908 uzyskał doktorat filozofii w zakresie zoologii, a w roku 1914 habilitował się z zoologii i embriologii. W latach 1906-1914 pełnił funkcję asystenta w Katedrze Zoologii u prof. Józefa Nusbauma-Hilarowicza. W latach 1913-1917 był sekretarzem w Muzeum im. Dzieduszyckich. W latach 1914-1918 pełnił funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika w Krakowie[1].

W czasie I wojny światowej służył w Legionie Wschodnim, a następnie w armii austriackiej, jako bakteriolog.

Do Poznania Jan Gabriel Grochmalicki przeniósł się wraz z żoną lwowianką Eleonorą z Witkiewiczów, gdzie na Uniwersytecie Poznańskim objął funkcję kierownika katedry antropologii. Ogłosił szereg prac z zakresu zoologii eksperymentalnej, fauny wodnej (głównie skorupiaki), o mięczakach bajkalskich i Świtezi, opisując wiele nowych gatunków i form. W 1921 został mianowany profesorem zwyczajnym.

W latach 1926-1928 pełnił funkcję rektora poznańskiej uczelni. Dał się poznać, jako uzdolniony organizator. W okresie jego kadencji oddano do użytku wiele nowych budynków, z powodzeniem zabiegał też o pozyskanie funduszy na rozwój uczelni. Nad Jeziorem Kierskim pod Poznaniem zorganizował Stację Hydrobiologiczną, gdzie koncentrowały się badania faunistyczne i hydrobiologiczne pracowników katedry. Od roku 1929 był członkiem PAU.

Śmierć[edytuj]

Zmarł 15 kwietnia 1936 w szpitalu sióstr Elżbietanek w Poznaniu, po zachorowaniu na różę[2]. Został pochowany na Cmentarzu parafii św. Wojciecha w Poznaniu.

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Gabriel Brzęk, Grochmalicki Jan Gabriel (1882–1936), profesor zoologii, w: Polski Słownik Biograficzny, tom VIII (przewodniczący Komitetu Redakcyjnego Kazimierz Lepszy), Wrocław–Kraków–Warszawa 1959–1960, s. 582–583 (tu data urodzenia: 23 marca 1882)
  • Andrzej Dzięczkowski, Grochmalicki Jan Gabriel (1883–1936), zoolog, działacz ochrony przyrody, prof. UP, w: Wielkopolski słownik biograficzny (przewodniczący Komitetu Redakcyjnego Antoni Gąsiorowski, Jerzy Topolski), Warszawa–Poznań 1983, s. 230
  • Andrzej Śródka, Uczeni polscy XIX–XX stulecia, tom I: A–G, Warszawa 1994, s. 575–576 (z fotografią)
  • Aleksander Wróblewski, Grochmalicki Jan Gabriel (1883–1936), zoolog, w: Słownik biologów polskich (redaktor Stanisław Feliksiak), Warszawa 1987, s. 195
  • Małgorzata Kutrzeba, Norbert Kroemeke: Znani Błażowiacy. biblioteka.blazowa.net. [dostęp 2016-04-02].
  • Tomasz Schramm, Anna Marciniak, Poczet rektorów Almae Matris Posnaniensis, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, w: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2004, s. 290

Linki zewnętrzne[edytuj]