Jan Grycz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Grycz
Janusz Górka
Dziadzio, Dziadek, Fiołek
Ilustracja
Jan Grycz (ze zbiorów NAC)
podporucznik podporucznik
Data i miejsce urodzenia 10 grudnia 1910
Chomęcice
Data i miejsce śmierci 6–8 sierpnia 1943
Hłusza
Przebieg służby
Lata służby 1939–1945
Siły zbrojne Wojsko Polskie (II RP), Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie, Armia Krajowa
Jednostki Wielkopolska Brygada Kawalerii, Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich, 1 Brygada Strzelców (PSZ), Związek Odwetu, Kedyw Okręgu Polesie AK
Stanowiska podoficer sprzętowy i materiałowy w plutonie samochodowym, komendant Leśnej Szkoły Młodszych Dowódców „Młodnik”
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
kampania wrześniowa,
bitwa o Narwik
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie)

Jan Grycz vel Janusz Górka, pseud.: „Dziadzio”, „Dziadek”, „Fiołek” (ur. 10 grudnia 1910 w Chomęcicach, zm. 6–8 sierpnia 1943 pod Hłuszą) – żołnierz Wojska Polskiego, oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i Armii Krajowej, podporucznik piechoty, cichociemny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Stefana i Marii z domu Linkowskiej. Ukończył szkołę wydziałową w Poznaniu i Państwową Średnią Szkołę Rolniczą w Bojanowie. Od czerwca 1939 roku opracowywał plany mobilizacji w rolnictwie na wypadek wojny dla województwa poznańskiego.

We wrześniu 1939 roku walczył w Wielkopolskiej Brygadzie Kawalerii. Po skierowaniu do województwa lwowskiego 18 września przekroczył granicę polsko-rumuńską. W październiku znalazł się we Francji, 18 października wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych we Francji, przydzielono go do kompanii karabinów maszynowych. Od 6 listopada 1939 roku do 12 kwietnia 1940 roku był szkolony w Szkole Podchorążych Piechoty w Camp de Coëtquidan. Od 15 kwietnia 1940 roku walczył w Samodzielnej Brygadzie Strzelców Podhalańskich, uczestniczył w bitwie o Narwik, gdzie otrzymał swój pierwszy Krzyż Walecznych. Od czerwca 1940 roku przebywał w Wielkiej Brytanii, gdzie służył w 1 batalionie strzelców podhalańskich 1 Brygady Strzelców.

Po konspiracyjnym przeszkoleniu w dywersji został zaprzysiężony 28 lipca 1942 roku w Oddziale VI Sztabu Naczelnego Wodza. Zrzutu dokonano w nocy z 3 na 4 września 1942 roku w ramach operacji „Measles” w okolicach Łowicza. Skierowano go do Związku Odwetu, a później do Kedywu Okręgu Polesie AK. Grycz wyszkolił 3 plutony, w ramach szkoły Leśnej Młodszych Dowódców Piechoty „Młodnik”, w której był komendantem. Po zakończonym kursie poprowadził szkołę na Polesie Wołyńskie (na południe od Kamienia Koszyrskiego), gdzie podjął działania odwetowe przeciwko UPA. Po sukcesie tej akcji poległ w walce z obławą niemiecką w okolicach Hłuszy.

Tablica w kościele św. Jacka w Warszawie, upamiętniająca poległych cichociemnych, w tym Jana Grycza

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W lewej nawie kościoła św. Jacka przy ul. Freta w Warszawie odsłonięto w 1980 roku tablicę Pamięci żołnierzy Armii Krajowej, cichociemnych – spadochroniarzy z Anglii i Włoch, poległych za niepodległość Polski. Wśród wymienionych 110 poległych cichociemnych jest Jan Grycz.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]