Jan I (król Kastylii i Leónu)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jan I
król Kastylii i Leónu
Jan I
król Kastylii i Leónu
Okres panowania od 1379
do 1390
Poprzednik Henryk II Trastamara
Następca Henryk III Chorowity
Dane biograficzne
Dynastia Trastamara
Urodziny 24 sierpnia 1358
Epila
Śmierć 9 października 1390
Alcala de Henares
Ojciec Henryk II Trastamara
Matka Joanna Manuel
Żona Eleonora Aragońska
Beatrycze Portugalska
Dzieci Henryk III Chorowity
Ferdynand I Sprawiedliwy
Eleonora
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Jan I (hiszp. Juan I, ur. 24 sierpnia 1358 w Epila, zm. 9 października 1390 w Alcala de Henares) – król Kastylii i Leónu w latach 1379-1390.

Był synem króla Henryka II i jego żony Joanny Manuel. W 1375 ożenił się z Eleonorą Aragońską, córką króla Piotra IV, z którą miał 2 synów:

  • Henryka III, swojego następcę na tronie Kastylii i Leónu jako Henryk II,
  • Ferdynanda I, regenta Kastylii i Leónu (po śmierci brata) oraz króla Aragonii.

W 1382 z przyczyn politycznych poślubił Beatrycze (hiszp. Beatriz de Portugal), córkę Ferdynanda I Portugalskiego i Leonor Teles de Menezes.

Już na początku swego panowania musiał walczyć o utrzymanie swojej władzy z pretendentem do tronu Janem z Gandawy, księciem Lancaster i zięciem Piotra I Okrutnego, którego aspiracje popierał król Portugalii Ferdynand. Jan jednak w 1381 odparł połączone siły angielsko-portugalskie, a następnie zawarł ugodę z Portugalią przypieczętowaną jego ślubem z córką Ferdynanda.

W dwa lata później, po śmierci Ferdynanda, wystąpił z pretensjami do tronu portugalskiego jako mąż córki zmarłego króla, co spotkało się ze sprzeciwem społeczeństwa portugalskiego. Doszło do buntu, na czele którego stanęli: wielki mistrz zakonu rycerskiego Avis Jan oraz słynny rycerz Nuno Alvares Pereira. Siły portugalskie wspierane przez Anglików zadały klęskę Kastylijczykom w bitwie pod Aljubarrota w 1385 i wkroczyły na teren Kastylii, ale zostały zatrzymane pod Valverde. Dla zakończenia konfliktu zawarto układ pokojowy w Bayonne w 1388, na mocy którego Jan z Gandawy zrzekł się pretensji do tronu kastylijskiego, a Jan I do portugalskiego. Jednocześnie uzgodniono ślub syna Jana, Henryka z córką księcia Lancaster. Od tego momentu Kastylia ograniczyła swój udział w wojnie stuletniej.

Król Jan zginął na skutek upadku z konia podczas przejażdżki.


Poprzednik
Henryk II
Escudo Corona de Castilla.png król Kastylii i Leónu
1379-1390
Escudo Corona de Castilla.png Następca
Henryk III Chorowity