Jan Juriewicz Hlebowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Juriewicz Hlebowicz
Herb
Leliwa
Rodzina Hlebowiczowie
Data urodzenia 1480
Data śmierci 1549
Ojciec Jerzy Hlebowicz
Żona

1. Anna Bartoszewicz
2. Zofia Pietkowicz
3. Anna (Hanna) Zasławska

Dzieci

z Anną Bartoszewicz:
Jadwiga Zofia;

z Zofią Pietkowicz:
Stanisław,
Krystyna,
Zofia,
Anna,
Elżbieta;

z Anną (Hanną) Zasławską:
Jan,
Barbara,
Anna,
Elżbieta,
Dorota,
Jan

Jan Juriewicz Hlebowicz v. Chlebowicz herbu Leliwa (ur. 1480 – zm. 1549) – kanclerz wielki litewski od 1546, wojewoda wileński od 1542, wojewoda połocki od 1532,wojewoda witebski od 1529, starosta żyżmorski, raduński i mścisławski od 1527, marszałek litewski od 1516.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jan Hlebowicz v. Chlebowicz był synem wojewody smoleńskiego Jerzego, a bratem Mikołaja[1]. Należał do stronników dworu i był zaufanym powiernikiem królowej Bony, której m.in. zawdzięczał swą karierę. Odegrał znaczną rolę w wojnie moskiewskiej (1534-1536), szczególnie w rokowaniach pokojowych. W 1535 dowodząc wraz z Janem Radziwiłłem i Jerzym Słuckim jedną z trzech armii litewskich, której zadaniem było osłanianie pod Połockiem działań głównej armii, nie potrafił zapobiec utracie Siebieża. W lutym 1536 wraz z hetmanem polnym litewskim Andrzejem Niemirowiczem starał się odbić Siebież, lecz przeprowadzona przez niego próba była nieudana. W grudniu tego samego roku wyjechał na czele poselstwa litewskiego do Moskwy. Udało mu się zawrzeć 5-letni rozejm, pozostawiający przy Litwie Homel, przy Moskwie zaś Siebież i całą prawie Siewierszczyznę. W 1542 wyjechał ponownie do Moskwy i zawarł układ o przedłużenie rozejmu na dalszych 7 lat. Po powrocie otrzymał starostwo bobrujskie i borysowskie, a 5 maja 1542, wakujące od śmierci Olbrachta Gasztołda, województwo wileńskie.

Jan Hlebowicz był wrogiem rodziny Radziwiłłów. Po bezpotomnej śmierci Stanisława Gasztołda (grudzień 1542) zastosował wobec pozostałej po Gasztołdzie wdowy - Barbary Radziwiłłówny - przepis z litewskiego prawa o całkowitej stracie mienia wygasłej rodziny na rzecz skarbu hospodarskiego. Pozostał sprzymierzeńcem królowej Bony, zwalczanej przez litewskich separatystów. Z tego powodu został odosobniony wśród panów Rady, choć trzeba podkreślić że zajmował między nimi naczelne stanowisko. Na głośnym sejmie litewskim w Brześciu (1544) jego obrona królowej spotkała się z powszechnym i burzliwym protestem. Mimo to Hlebowicz nie zawahał się wystąpić przeciwko oddaniu rządów na Litwie Zygmuntowi Augustowi za życia ojca i obstawał za ściślejszym związkiem Litwy z Koroną. Utworzył wraz z Chodkiewiczami i Ościkowiczami opozycję przeciwko rosnącym wpływom Radziwiłłów. Jednakże śmierć Hlebowicza (23 kwietnia 1549) przeszkodziła mu stanąć do decydującej walki z Radziwiłłami. Pozostałe po nim urzędy oraz starostwo borysowskie otrzymał Mikołaj Radziwiłł Czarny, którego nienawiść do Hlebowicza przeniosła się na pozostałą po nim wdowę.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Jan Hlebowicz był trzykrotnie żonaty z:

  • Anną Bartoszewicz, z którą miał:
    • Jadwigę Zofię za Michałem Sapiehą
  • Zofią Pietkowicz, wdową po Janie Niemirowiczu-Szczytcie, z którą miał:
    • Stanisława
    • Krystynę za Janem Komajewskim
    • Zofię za Jerzym Zenowiewiczem
    • Annę za Janem ks. Sołomereckim
    • Elżbietę za Melchiorem Szemiotem
  • Anną (Hanną) ks. Zasławską, z którą miał:
    • Jana
    • Barbarę za Zygmuntem Wolskim
    • Annę
    • Elżbietę I voto Stanisław Narbut II voto Michał Wołowicz III voto Andrzej Odyńcewicz
    • Dorotę za Mikołajem Rejem z Rejowca
    • Jana ożenionego z Katarzyną Krotoską[2]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jan Hlebowicz h. Leliwa [w:] Wielka Genealogia Minakowskiego http://wielcy.pl/wgm/?m=NG&t=PN&n=7.690.12
  2. Jan Hlebowicz h. Leliwa, Wielka Genealogia Minakowskiego, http://wielcy.pl/wgm/?m=NG&t=PN&n=7.690.12

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]