Jan Kanty Olszewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Kanty Olszewski
podpułkownik kawalerii podpułkownik kawalerii
Data i miejsce urodzenia 22 października 1885
Sitnica
Data i miejsce śmierci 1940
Katyń
Przebieg służby
Lata służby do 1929 i 1939-1940
Siły zbrojne cesarska i królewska Armia
Wojsko Polskie
Jednostki 5 Pułk Strzelców Konnych
Stanowiska dowódca pułku kawalerii
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Jan Kanty Olszewski (ur. 22 października 1885 w Sitnicy, zm. 1940 w Katyniu) – podpułkownik kawalerii Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj]

Jan Kanty Olszewski urodził się 22 października 1885 roku w Sitnicy, w ówczesnym powiecie gorlickim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Józefa i Kazimiery z Jaszczurowskich[1].

Walczył na I wojnie światowej. 15 lipca 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu majora, w kawalerii, w grupie oficerów byłej armii austriacko-węgierskiej. Pełnił wówczas służbę 10 Pułku Ułanów Litewskich[2]. Od marca do listopada 1921 roku dowodził 24 Pułkiem Ułanów[3]. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku i 28. lokatą w korpusie oficerów jazdy (od 1924 roku – kawalerii)[4]. W 1923 roku był zastępcą dowódcy 11 Pułku Ułanów Legionowych w Ciechanowie i komendantem jego Kadry Szwadronu Zapasowego[5]. W 1924 roku ukończył kurs w Obozie Szkolnym Kawalerii w Toruniu[1]. W tym samym roku był w 8 Pułku Ułanów w Krakowie na stanowisku zastępcy dowódcy pułku[6]. 1 grudnia 1924 roku został mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 roku i 5. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[7]. 10 czerwca 1925 roku został przeniesiony do 5 Pułku Strzelców Konnych w Tarnowie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[8]. 29 listopada 1926 roku dowódca Okręgu Korpusu Nr V generał dywizji Stanisław Wróblewski, po przeprowadzonej lustracji 5 psk, wystąpił z wnioskiem o jego zatwierdzenie na stanowisku dowódcy pułku. Generał Wróblewski motywował swój wniosek następująco: „w czasie inspekcji pułku przekonałem się, że ppłk Olszewski na tym stanowisku w zupełności odpowiada i że w stosunkowo krótkim czasie jako p.o. dowódcy doprowadził pułk ten do znacznej poprawy pod względem wyszkolenia, sprawności bojowej i pod względem administracyjnym. Z przedstawionych mi planów jego na przyszłość w prowadzeniu pułku, doszedłem do wniosku, że ppłk Olszewski odpowie w zupełności pokładanym w nim nadziejom”[9].

11 lutego 1927 roku podpułkownik Olszewski został przesunięty na stanowisko dowódcy 5 Pułku Strzelców Konnych[10]. Od 28 września do 26 listopada 1927 roku był słuchaczem II unitarno-informacyjnego kursu dla podpułkowników i pułkowników, kandydatów na dowódców pułków, względnie dowódców pułków. Wystawiono mu wówczas następującą opinię: „osiągnięte rezultaty pracy we wszystkich broniach są wystarczające, ale często znajdzie się jeszcze coś do uzupełnienia i sprostowania”. Z kolei generał dywizji Aleksander Osiński, któremu pod względem inspekcji podlegała 5 Samodzielna Brygada Kawalerii stwierdził, że zarówno ppłk Olszewski, jak i ppłk. Władysław Bzowski dowódca 8 Pułku Ułanów – „odpowiadają na zajmowanych stanowiskach. Biorąc zaś porównawczo – stawiam na pierwszym miejscu d–cę 8 p.uł. ppłk. Bzowskiego, następnie ppłk. Olszewskiego”. Pomimo pozytywnych opinii przełożonych ppłk Olszewski dowodził pułkiem niespełna rok. 28 stycznia 1928 roku został przeniesiony do kadry oficerów kawalerii i wyznaczony na stanowisko rejonowego inspektora koni w Kołomyi. Na identyczne stanowisko w Dęblinie został przeniesiony ppłk. Bzowski[11][12].

12 marca 1929 roku ppłk. Olszewski został zwolniony z zajmowanego stanowiska i pozostawiony bez przynależności służbowej z równoczesnym oddaniem do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr VI[13]. Z dniem 31 sierpnia 1929 roku został przeniesiony w stan spoczynku[14]. W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Kraków Miasto. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr V. Był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”[15].

W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku dostał się do sowieckiej niewoli. Przebywał w obozie w Kozielsku. Wiosną 1940 roku został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Katyniu i tam pogrzebany. Od 28 lipca 2000 roku spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu.

5 października 2007 roku Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie do stopnia pułkownika[16]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Jan Kanty Olszewski był żonaty z Olgą (1901-1990), córką generała dywizji Romana Żaby i Anny z Oczosalskich. Z tego związku urodziła się córka Anna Maria (ur. 8 maja 1927 w Krakowie) i syn Józef Edward (ur. 26 września 1929, zm. 25 czerwca 2008 w Krakowie).

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 446.
  2. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 28 z 28 lipca 1920 roku, s. 645.
  3. Spis oficerów 1921 ↓, s. 266, 797.
  4. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 156.
  5. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 621, 677.
  6. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 557, 59.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 732.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 62 z 10 czerwca 1925 roku, s. 312.
  9. Wróblewski 1926 ↓, s. 578.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 11 lutego 1927 roku, s. 51.
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 28 stycznia 1928 roku, s. 25.
  12. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 328, 338.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 12 marca 1929 roku, s. 87.
  14. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929 roku, s. 217.
  15. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 336, 942.
  16. Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.

Bibliografia[edytuj]