Jan Koźmian

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Koźmian
Ilustracja
Kraj działania Polska
Data i miejsce urodzenia 27 grudnia 1814
Wronów
Data i miejsce śmierci 20 września 1877
Wenecja
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 1860

Ksiądz Jan Koźmian (ur. 27 grudnia 1814 roku we wsi Wronowie, zm. 20 września 1877 w Wenecji) – polski publicysta i działacz społeczny. Stanisław Egbert Koźmian był jego bratem, Zofia Przewłocka – siostrą, a Kajetan Koźmian – wujem.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się we wsi Wronowie w dzisiejszym województwie lubelskim w zamożnej ziemiańskiej rodzinie. Do szkoły chodził w Lublinie, a w Warszawie do liceum, gdzie w 1830 r. zdał maturę. W czasie powstania listopadowego był podoficerem artylerii. Po upadku powstania wyjechał do Francji. W Tuluzie ukończył studia prawnicze (1832–1838). Osiadłszy w Paryżu, podtrzymywał kontakty z Mickiewiczem, Goszczyńskim i Zaleskim. Był jednym ze współwydawców pisma Hotelu Lambert Trzeci Maj. współpracował z francuskimi działaczami katolickimi (de Montalembert, Veuillot).

Po samobójstwie żony (1853) rozpoczął (1857) studia teologiczne w Rzymie. Święcenia kapłańskie uzyskał w 1860, po czym został proboszczem w Krzywiniu. W 1870 już jako kanonik poznański towarzyszył arcybiskupowi w misji do pruskiej kwatery w Wersalu. Zamieszany w rzekome przygotowania zamachu na Otto von Bismarcka, aresztowany. Po wyjściu z więzienia, kierował ultramontańskim Kuryerem Poznańskim. Zmarł w Wenecji 20 IX 1877 wracając z Rzymu do Polski. O jego śmierci donosił nawet londyński The Times. Pochowany 29 IX 1877 w archikatedrze w Poznaniu, w jednej z kaplic pomnik autorstwa O. Sosnowskiego, 1880.

Był jednym z ojców polskiego pozytywizmu i wynalazcą terminu: praca organiczna.

Prace[edytuj | edytuj kod]

  • Stan rzeczy w Wielkim Księstwie Poznańskim, 1847
  • Rzeczy włoskie, 1848
  • Dwa bałwochwalstwa w Polsce niebezpieczne, 1849
  • Przeznaczenia Francyi, 1849
  • Nowy Rok, 1850
  • Pisma, 3 tomy, Poznań 1881.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]