Jan Kulikowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Jan Kulikowski h. Drogomir[1] (ur. 1798[2], zm. ok. 1864) – polski duchowny, teolog i pedagog, profesor Liceum Krzemienieckiego

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jan Kulikowski pochodził z polskiej rodziny szlacheckiej zamieszkującej powiat żytomierski. Po uzyskaniu tytułu magistra teologii został proboszczem cudnowskim, a następnie kanonikiem katedralnym łuckim[3]. W 1825 roku zastąpił ks. Bazylego Bożydara Sobkiewicza na stanowisku kapelana i nauczyciela religii w Liceum Krzemienieckim[4], które od 1818 roku posiadało rangę uczelni akademickiej. Jednocześnie stał się członkiem kadry naukowej zbierającej tak wyśmienitych pedagogów jak Euzebiusz Słowacki, Joachim Lelewel i Aleksander Mickiewicz.

Program Liceum Krzemienieckiego miał na celu wszechstronny rozwój intelektualny, moralny, kulturalny i obywatelski uczniów, w oparciu o założenia sprecyzowane przez Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Ważną częścią tego programu była nauka religii uznawana za podwalinę moralną absolwentów i czynnik wzmacniający patriotyzm uczniów, którzy w większości byli pochodzenia polskiego.

W 1828 roku w Poczajowie opublikowano napisany przez Kulikowskiego „Katechizm początkowy dla młodzi Chrześcianskiey Rzymsko-Katolickiego Kościoła[5].

Jan Kulikowski pracował na stanowisku profesora Liceum aż do jego likwidacji w 1831 roku. Od 1832 roku był związany z Żytomierzem jako nauczyciel religii w gimnazjum żytomierskim oraz rektor seminarium żytomierskiego[6][7].

Kulikowski jest uznawany za jednego z najważniejszych kaznodziei i pedagogów XIX w. zasłużonych dla utrzymania polskości Kresów południowo-wschodnich, a jako duchowny, pisarz i pedagog był uwzględniany w najważniejszych dziewiętnastowiecznych encyklopediach i antologiach.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Adam Boniecki, Herbarz polski. Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich, 1899.
  2. Aleksander Kozieradzki, Wspomnienia z lat szkolnych, 1820-1831, s. 138, 1962.
  3. Karol Estreicher, Bibliografia Polska XIX stulecia dopełnienia P-Ż, t.7, s. 33, 1882.
  4. Kazimierz W. Wójcicki, Biblioteka warszawska, t. 2, s. 347, 1863.
  5. J. Zawadzki, Obraz bibliograficzno-historyczny literatury i nauk w Polsce, od wprowadzenia do niej druku do 1830 roku włącznie, Tom 2, s. 204, 1840.
  6. Encyklopedia powszechna, t. 16, s. 437-438, 1864.
  7. S. Orgelbrand, Encyklopedja powszechna z ilustracjami i mapami, s. 61-62, 1901.