Jan Małachowski (biskup)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Małachowski
Jan Małachowski
Herb Jan Małachowski
Kraj działania  I Rzeczpospolita
Data i miejsce urodzenia 1623
Bąkowa Góra
Data śmierci 1699
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Nominacja biskupia 2 czerwca 1676
Sakra biskupia 9 września 1676

Jan Małachowski herbu Nałęcz (ur. 1623 w Bąkowej Górze koło Sieradza, zm. 20 sierpnia 1699 w Krakowie) – biskup krakowski, podkanclerzy koronny.

Pochodził ze znanej szlacheckiej rodziny Małachowskich. Jego pradziad Mikołaj Małachowski (1519-1575), dał początek szlacheckiej gałęzi Małachowskich. Jego bratankiem był Stanisław Małachowski, wojewoda poznański.

Studia prawnicze odbył na Akademii Krakowskiej. W 1651 r. brał udział w bitwie pod Beresteczkiem. Owdowiawszy (żona pochodziła z rodu Szembeków, dzieci nie mieli) postanowił studiować teologię. Przed 1655 r. przyjął święcenia kapłańskie, w latach 1655-57 był kapelanem króla Jana Kazimierza. Za zasługi nagrodzony stanowiskiem referendarza koronnego w 1666 roku[1] i kanonika krakowskiego w 1660 roku. Po abdykacji Jana II Kazimierza w 1668 roku, popierał do polskiej korony kandydaturę francuskiego księcia Wielkiego Kondeusza. [2] Był elektorem Michała Korybuta Wiśniowieckiego w 1669 roku z województwa sieradzkiego[3]. Elektor Jana III Sobieskiego z województwa sieradzkiego w 1674 roku[4].

Od 1676 roku biskup chełmiński, podkanclerzy koronny od 1678 r., następnie od 1681 r. biskup krakowski. Ingres do katedry wawelskiej odbył 27 września 1681 r. Wysłany przez króla Jana II Kazimierza na misję do Francji oraz Brandenburgii w celach dyplomatycznych. Zarządzał majątkiem królowej Ludwiki Marii Gonzagi, żony Jana Kazimierza, był także wykonawcą jej testamentu.

Jako biskup krakowski przeprowadził reformę seminarium duchownego oddając go pod opiekę Zgromadzeniu Księży Misjonarzy Świętego Wincentego à Paulo. Zakon ten, mający swoje korzenie we Francji sprowadził do Krakowa w 1682 r. z Warszawy, osadził na Stradomiu oraz przekazał zgromadzeniu w zarządzanie niektóre wsie z okolicznych dóbr kościelnych. Sprowadził również do Krakowa z Francji zakon sióstr wizytek, którym w latach 1682-1695 ufundował kościół i klasztor. Z własnych funduszy naprawiał fortyfikacje obronne Krakowa. W 1690 roku doprowadził do beatyfikacji księżnej Kingi.

W 1697 roku był elektorem Augusta II Mocnego z województwa krakowskiego[5].

Katedrze podarował bardzo cenny zbiór gobelinów. Do dziś w skarbcu katedralnym przechowywany jest pastorał biskupa Małachowskiego. Pochowany został w katedrze wawelskiej.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Urzędnicy centralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku, Kórnik 1992, s. 138.
  2. Wacław Uruszczak, Fakcje senatorskie w sierpniu 1668 roku, w: Parlament, prawo, ludzie, studia ofiarowane profesorowi Juliuszowi Bardachowi w sześćiesięciolecie pracy twórczej, Warszawa 1996, s. 317.
  3. Porządek na seymie Walnym Electiey. Między Warszawą a Wolą przez opisane artykuły do samego tylko aktu Elekcyey należące uchwalony y postanowiony, roku [...] 1669 [słow.] dnia wtorego [...] maia, s .C.
  4. Volumina Legum, t. V, Petersburg 1860, s. 151.
  5. Suffragia województw i ziem koronnych i W.X. Litewskiego zgodnie na [...] Augusta II obranego króla polskiego [...] dnia 27 VI i przy poparciu wolnej elekcjej jego [...], s. 4.