Jan Michał Małek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Michał Małek
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 18 maja 1928
Piotrków Trybunalski
Zawód inżynier, przedsiębiorca, inwestor, deweloper
Małżeństwo Krystyna Małek (Hryniewiecka)
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

Jan Michał Małek (ur. 18 maja 1928 roku w Piotrkowie Trybunalskim) – inżynier, emigrant osiadły w Kalifornii (USA), przedsiębiorca, inwestor, deweloper, działacz polsko-amerykański, z zamiłowania ekonomista[1][2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jest absolwentem Liceum im. Bolesława Chrobrego w Piotrkowie Trybunalskim. Ukończył Wydział Chemiczny Politechniki Warszawskiej. Przez kilka lat pracował zawodowo w przemyśle farmaceutycznym. Pod koniec 1958 roku, nie godząc się na ustrój komunistyczny, ograniczający wolność polityczną i gospodarczą, wydostał się z PRL do Francji, gdzie przez 8 lat pracował jako inżynier. W 1967 r. wyjechał na stałe do Stanów Zjednoczonych. gdzie kontynuował pracę zawodową w inżynierii chemicznej. Jako wynalazca uzyskał kilka patentów amerykańskich[3][4][5][6]. Rozpoczął działalność przedsiębiorczą na rynku nieruchomości.

Działalność społeczna[edytuj | edytuj kod]

W Stanach Zjednoczonych zaangażował się w działalność Kongresu Polonii Amerykańskiej, którego był członkiem, oraz Studium Spraw Polskich, organizacji skupiającej głównie profesorów polskiego pochodzenia w USA i Kanadzie[7]. Po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce w 1981 roku, Jan Michał Małek włączył się w ruch na rzecz „Obalenia Jałty” i w działalność organizacji „Pomost”, której głównym celem było pośredniczenie między Polonią amerykańską, a ruchem "Solidarności" w Polsce[8][9][10].

Po upadku systemu komunistycznego w Polsce zaangażował się w szerzenie edukacji ekonomicznej w kraju, w celu przybliżenia Polakom zasad gospodarki wolnorynkowej i mechanizmów powstawania narodowego dobrobytu. Na początku lat 90. ub. wieku przetłumaczył na język polski książkę "Mentalność Anty-kapitalistyczna" Ludwiga von Misesa oraz sfinansował jej wydanie w kraju. Ponadto przyczynił się do wydania w Polsce wielu innych książek o tematyce wolnorynkowej m.in. „Ludzkie działanie” Ludwiga von Misesa, „Tajemnica kapitału. Dlaczego kapitalizm triumfuje na Zachodzie a zawodzi gdzie indziej” Hernando de Soto, „Fałsz politycznych Frazesów”pod redakcją Marka Spanglera. W 2000 roku założył w USA fundację Polish-American Foundation for Economic Research and Education (PAFERE). W 2007 roku powołał do życia jej polski odpowiednik – Polsko-Amerykańską Fundację Edukacji i Rozwoju Ekonomicznego[11].

Jan Michał Małek jest członkiem prestiżowego Mont Pèlerin Society[12][13], skupiającego ponad 500 ekonomistów z całego świata, w tym kilku noblistów. Członkami stowarzyszenia byli m.in. nieżyjący już Friedrich August von Hayek, Milton Friedman i Gary Becker. Wraz ze Zbigniewem Zarywskim, polskim przedsiębiorcą, ufundował Nagrodę Literacką im. Józefa Mackiewicza[14]. Nagroda ta jest przyznawana corocznie od 2002 roku i jest wręczana w Warszawie w dniu Święta Niepodległości, 11 listopada.

Jan Michał Małek jest współzałożycielem Instytutu Polonii (Polonia Institute), fundacji powstałej w 2015 roku, zajmującej się m.in. krzewieniem w Stanach Zjednoczonych prawdy o Polsce i polskich sprawach[15].

W dniu 22 listopada 2016 roku, Jan Michał Małek odznaczony został przez Prezydenta RP Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski za całokształt działalności dla dobra Polonii i Polski[16][17].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Jan Michał Małek jest żonaty z Krystyną Małek, ma jedną córkę, wnuka i wnuczkę.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Malek, Jan (John) Michal, www.poles.org [dostęp 2017-11-18].
  2. "Who's Who in Polish America" 1st Edition 1996-1997, Boleslaw Wierzbianski editor; Bicentennial Publishing Corporation, New York, NY, 1996
  3. JMM_Patent_4056460.pdf - Google Drive, drive.google.com [dostęp 2017-11-18].
  4. JMM_Patent_4057484.pdf - Google Drive, drive.google.com [dostęp 2017-11-18].
  5. JMM_Patent_4085029.pdf - Google Drive, drive.google.com [dostęp 2017-11-18].
  6. JMM_Patent_4159240.pdf - Google Drive, drive.google.com [dostęp 2017-11-18].
  7. „Nie kradnij” - wywiad z prezesem PAFERE, www.mojeopinie.pl [dostęp 2017-11-18] (pol.).
  8. POMOST: California Chapter, www.poles.org [dostęp 2017-11-18].
  9. Polish Americans in California, vol. II. National Center for Urban Ethnic Affairs & Polish American Historical Association. California 1995.
  10. Adam Władysław Kiernik – "Renounce Yalta. A Full Report on the Worldwide Renounce Yalta Campaign – 1982 – 1986"
  11. Historia PAFERE, www.pafere.org [dostęp 2017-11-18] (pol.).
  12. https://www.desmogblog.com/sites/beta.desmogblog.com/files/Mont%20Pelerin%20Society%20Directory%202010.pdf
  13. http://www.pafere.org/artykuly,n265,zalozyciel_i_prezes_pafere_jan_m_malek_czlonkiem_mont_pelerin_society.html
  14. Nagroda Jego Imienia bis, www.jozefmackiewicz.com [dostęp 2017-11-18] (pol.).
  15. About us – Polonia Institute, www.poloniainstitute.net [dostęp 2017-11-18] (ang.).
  16. Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej / Aktualności / Ordery i odznaczenia / Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski dla Jana Michała Małka, www.prezydent.pl [dostęp 2017-12-03] (pol.).
  17. Polonia 24 - Telewizja Polska S.A, www.tvp.pl [dostęp 2017-12-03] (pol.).