Jan Rybiński (zm. po 1608)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Rybiński
Data urodzenia 1561
Data śmierci 1621
Język polski, niemiecki, czeski, łacina
Dziedzina sztuki poezja
Epoka renesans
Ważne dzieła

Gęśli różnorymych księga I

Jan Rybiński (ur. ok. 1560, zm. po 1608) – polski wykładowca i poeta renesansowy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jan Rybiński pochodził ze spolonizowanej rodziny czeskiej. Jego ojciec był ministrem zboru braci czeskich. Po studiach na uniwersytetach w Wittemberdze i w Heidelbergu (1582-1589) Rybiński został lektorem języka polskiego w Gdańskim Gimnazjum Akademickim. Był pierwszym w historii wykładowcą języka polskiego jako obcego, który wprowadził do procesu dydaktycznego teksty literackie Mikołaja Reja i Jana Kochanowskiego. W latach 1592–1594 przebywał Toruniu, gdzie pełnił funkcję sekretarza Rady Miejskiej. Dzięki pomocy Jana Zamoyskiego otrzymał od polskiego dworu królewskiego tytuł poeta regius laureatus.

W Gdańsku opublikował mowę De linquarum in genere, tum Polonicae seorsim praestantia et utilitate oratio (1589), w której przedstawiał pożytki płynące z nauki języków obcych oraz wychwalał piękno języka polskiego. W 1593 wydał w Toruniu tom poezji w języku polskim Gęśli różnorymych księga I, nawiązujący do twórczości Jana Kochanowskiego.

Jest patronem ulicy w gdańskiej dzielnicy Krakowiec-Górki Zachodnie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Biskup M. (red.) (1982), Wybitni ludzie dawnego Torunia. Warszawa–Poznań–Toruń: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
  • Pawłowski Adam (2014), The Origins of Polish Language Policy: De linguarum in genere tum Polonicae seorsim praestantia et utilitate oratio and other Writings by Jan Rybiński (Ioannis Rybinii). Linguistica Copernicana 11/2014, 211-229.
  • Rybiński Jan (1968), Wiersze polskie. Redakcja Z. Nowak i A. Świderska. Gdańsk, Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
  • Jerzy Ziomek: Renesans. Wyd. XI - 5 dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 370-371, seria: Wielka Historia Literatury Polskiej. ISBN 978-83-01-13843-1.