Jan Schram

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Schram
Ilustracja
kapitan pilot kapitan pilot
Data i miejsce urodzenia 20 lutego 1894
Gródek Jagielloński
Data i miejsce śmierci 12 lutego 1968
Jarosław
Przebieg służby
Lata służby 19141935
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Srebrny Krzyż Zasługi Medal Zwycięstwa
Jan Schram
Data i miejsce urodzenia 20 lutego 1894 Edytuj w Wikidanych
Gródek
Burmistrz Jarosławia
Okres od 27 lipca 1944
do 10 sierpnia 1944
Przynależność polityczna Stronnictwo Ludowe
Poprzednik Scheimann (jako komisarz)
Następca Julian Marchlik

Jan Schram (ur. 20 lutego 1894 w Gródku Jagiellońskim, zm. 1968 w Jarosławiu) – kapitan obserwator Wojska Polskiego II RP, burmistrz Jarosławia.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo spędził w Jarosławiu, maturę zdał we Lwowie. W 1914 ochotniczo wstąpił do III Brygady Legionów Polskich. W latach 1918–1920 walczył na wojnie polsko-ukraińskiej i polsko-bolszewickiej. W bitwie o Lwów dowodził IV odcinkiem i walczył o Dworzec Główny. Następnie walczył w szeregach 39 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich. Po zakończeniu działań wojennych zgłosił się do lotnictwa. W 1924 pełnił służbę w 4 Pułku Lotniczym w Toruniu. Następnie przeniesiony został do 6 Pułku Lotniczego we Lwowie. 20 września 1927 objął dowództwo 62 Eskadry Lotniczej. W maju następnego roku wyznaczony został na stanowisko komendanta Parku 6 Pułku Lotniczego. 26 czerwca 1931 objął dowództwo 65 Eskadry Liniowej. Od października 1932 dowodził, w zastępstwie etatowego dowódcy, II Dywizjonem Liniowym 6 Pułku Lotniczego, a od lutego 1934 63 Eskadrą Towarzyszącą. W październiku 1934 ponownie objął dowództwo 65 Eskadry Liniowej i sprawował je do stycznia 1935. Z dniem 31 sierpnia 1935 przeniesiony został w stan spoczynku[1].

Po przeprowadzce z rodziną do Jarosławia, poświęcił się działalności politycznej w Stronnictwie Ludowym. Aresztowany w czasie strajku chłopskiego w 1937[2], internowany, pół roku spędził w przemyskim więzieniu.

Po wybuchu II wojny światowej podjął nieudaną próbę dotarcia do swego macierzystego pułku lotniczego. Powrócił do Jarosławia przed zamknięciem granicy na Sanie, po czym w listopadzie 1939 został aresztowany i przez dwa miesiące przetrzymywany przez Niemców w charakterze zakładnika. Podczas okupacji działał w konspiracji, początkowo w Batalionach Chłopskich, później w Armii Krajowej. Podejmował kilkakrotne, nieudane próby przedostania się za granicę. 27 lipca 1944 został wybrany pierwszym powojennym burmistrzem Jarosławia. Funkcję tę pełnił zaledwie do 10 sierpnia, gdyż za działalność w Armii Krajowej został aresztowany i wywieziony do Lwowa, a potem do Kijowa i Charkowa. Ostatecznie osadzony został w obozie dla internowanych oficerów polskich w Riazaniu pod Moskwą. W 1947 przeniesiony został do obozu jenieckiego NKWD w Griazowcu. Do Polski powrócił w listopadzie 1947, lecz nadal był prześladowany przez Urząd Bezpieczeństwa. Zmarł 12 lutego 1968 w Jarosławiu.

13 listopada 1992 Rada Miasta Jarosławia uchwałą Nr 236/XXVIII/92 nazwała jedną z ulic miasta imieniem kpt. Jana Szrama. 29 października 2007, na wniosek Stowarzyszenia Miłośników Jarosławia, radni zmienili nazwę ulicy na kpt. Jana Schrama.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Legitymacja porucznika Jana Schrama
Epitafium Jana Schrama na Starym Cmentarzu w Jarosławiu
  • porucznik – zweryfikowany ze starszeństwem z 1 czerwca 1919
  • kapitan – ze starszeństwem z 1 stycznia 1928 w korpusie oficerów aeronautyki

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 10 z 4 lipca 1935
  2. Aresztowanie działaczy Stron. Ludowego. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 192 z 26 sierpnia 1937. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zofia Bieńkowska, Kapitan Jan Schram, Jarosław 1993
  • Jerzy Pawlak, Polskie eskadry w latach 1918–1939, Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1989, ISBN 83-206-0760-4, OCLC 69601095.
  • Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 855, 864
  • Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 536, 552
  • Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 231, 744