Jan Schram

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Schram
Ilustracja
kapitan pilot kapitan pilot
Data i miejsce urodzenia 20 lutego 1894
Gródek Jagielloński
Data i miejsce śmierci 12 lutego 1968
Jarosław
Przebieg służby
Lata służby 19141935
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Srebrny Krzyż Zasługi Medal Zwycięstwa
Jan
Miejsce urodzenia Gródek
Burmistrz Jarosławia
Okres od 27 lipca 1944
do 10 sierpnia 1944
Przynależność polityczna Stronnictwo Ludowe
Poprzednik Scheimann (jako komisarz)
Następca Julian Marchlik

Jan Schram (ur. 20 lutego 1894 w Gródku Jagiellońskim, zm. 1968 w Jarosławiu) – kapitan obserwator Wojska Polskiego II RP, burmistrz Jarosławia.

Życiorys[edytuj]

Dzieciństwo spędził w Jarosławiu, maturę zdał we Lwowie. W 1914 ochotniczo wstąpił do III Brygady Legionów Polskich. W latach 1918–1920 walczył na wojnie polsko-ukraińskiej i polsko-bolszewickiej. W bitwie o Lwów dowodził IV odcinkiem i walczył o Dworzec Główny. Następnie walczył w szeregach 39 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich. Po zakończeniu działań wojennych zgłosił się do lotnictwa. W 1924 pełnił służbę w 4 Pułku Lotniczym w Toruniu. Następnie przeniesiony został do 6 Pułku Lotniczego we Lwowie. 20 września 1927 objął dowództwo 62 Eskadry Lotniczej. W maju następnego roku wyznaczony został na stanowisko komendanta Parku 6 Pułku Lotniczego. 26 czerwca 1931 objął dowództwo 65 Eskadry Liniowej. Od października 1932 dowodził, w zastępstwie etatowego dowódcy, II Dywizjonem Liniowym 6 Pułku Lotniczego, a od lutego 1934 63 Eskadrą Towarzyszącą. W październiku 1934 ponownie objął dowództwo 65 Eskadry Liniowej i sprawował je do stycznia 1935. Z dniem 31 sierpnia 1935 przeniesiony został w stan spoczynku[1].

Po przeprowadzce z rodziną do Jarosławia, poświęcił się działalności politycznej w Stronnictwie Ludowym. Aresztowany w czasie strajku chłopskiego w 1937[2], internowany, pół roku spędził w przemyskim więzieniu.

Po wybuchu II wojny światowej podjął nieudaną próbę dotarcia do swego macierzystego pułku lotniczego. Powrócił do Jarosławia przed zamknięciem granicy na Sanie, po czym w listopadzie 1939 został aresztowany i przez dwa miesiące przetrzymywany przez Niemców w charakterze zakładnika. Podczas okupacji działał w konspiracji, początkowo w Batalionach Chłopskich, później w Armii Krajowej. Podejmował kilkakrotne, nieudane próby przedostania się za granicę. 27 lipca 1944 został wybrany pierwszym powojennym burmistrzem Jarosławia. Funkcję tę pełnił zaledwie do 10 sierpnia, gdyż za działalność w Armii Krajowej został aresztowany i wywieziony do Lwowa, a potem do Kijowa i Charkowa. Ostatecznie osadzony został w obozie dla internowanych oficerów polskich w Riazaniu pod Moskwą. W 1947 przeniesiony został do obozu jenieckiego NKWD w Griazowcu. Do Polski powrócił w listopadzie 1947, lecz nadal był prześladowany przez Urząd Bezpieczeństwa. Zmarł 12 lutego 1968 w Jarosławiu.

13 listopada 1992 Rada Miasta Jarosławia uchwałą Nr 236/XXVIII/92 nazwała jedną z ulic miasta imieniem kpt. Jana Szrama. 29 października 2007, na wniosek Stowarzyszenia Miłośników Jarosławia, radni zmienili nazwę ulicy na kpt. Jana Schrama.

Awanse[edytuj]

Legitymacja porucznika Jana Schrama
Epitafium Jana Schrama na Starym Cmentarzu w Jarosławiu
  • porucznik – zweryfikowany ze starszeństwem z 1 czerwca 1919
  • kapitan – ze starszeństwem z 1 stycznia 1928 w korpusie oficerów aeronautyki

Odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 10 z 4 lipca 1935
  2. Aresztowanie działaczy Stron. Ludowego. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 192 z 26 sierpnia 1937. 

Bibliografia[edytuj]

  • Zofia Bieńkowska, Kapitan Jan Schram, Jarosław 1993
  • Jerzy Pawlak, Polskie eskadry w latach 1918–1939, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1989, ​ISBN 83-206-0760-4
  • Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 855, 864
  • Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 536, 552
  • Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 231, 744