Jan Stanisław Zbąski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Stanisław Zbąski
Jan Stanisław Zbąski
Herb Jan Stanisław Zbąski
Data i miejsce urodzenia 17 lipca 1639[1]
Smardzewice, woj. sandomierskie
Data i miejsce śmierci 21 maja 1697
Lidzbark Warmiński
biskup warmiński
Okres sprawowania 1688 – 1697
biskup przemyski
Okres sprawowania 1677 – 1688
Wyznanie katolickie
Kościół łaciński
Nominacja biskupia 11 października 1677
Sakra biskupia 22 maja 1678

Jan Stanisław Zbąski herbu Nałęcz (ur. 1639 – zm. 1697) – biskup warmiński w latach 1688-1697, archidiakon gnieźnieński, prezydent Trybunału Głównego Koronnego w 1671 roku[2], ambasador Rzeczypospolitej w Państwie Kościelnym w 1687 roku[3], kanclerz królowej Marii Kazimiery[4].

Pochodził z kalwińskiej rodziny szlacheckiej w ówczesnym woj. sandomierskim (Zbąszyń). Był synem Stanisława i Heleny Konstancji z d. Przyjemskiej, urodził się podczas podróży rodziców w karczmie w Smardzewicach. W czasie nauki u jezuitów w Lublinie przeszedł na katolicyzm. W 1663 otrzymał święcenia kapłańskie. Był sekretarzem króla Jana Kazimierza oraz bliskim współpracownikiem króla Jana III Sobieskiego. Towarzyszył królowi w odsieczy wiedeńskiej. W 1672 roku był deputatem duchownym na Trybunał Główny Koronny[5]. W 1674 roku był elektorem Jana III Sobieskiego z województwa kaliskiego[6]. W 1677 został biskupem przemyskim, a w 1688 warmińskim. W 1693 konsekrował kościół w Świętej Lipce. Ufundował dzwony, szaty liturgiczne i budynki gospodarcze w Stoczku Klasztornym. Był mecenasem malarza warmińskiego Piotra Kolberga

Zmarł 21 maja 1697 w Lidzbarku Warmińskim. Pochowany został w katedrze fromborskiej.

Przypisy

  1. Historia wsi Smardzewice
  2. Jan Korytkowski, Prałaci i kanonicy katedry metropolitalnej gnieźnieńskiej od roku 1000 aż do dni naszych. Podług źródeł archiwalnych. t. 1, Gniezno 1883, s. 407.
  3. Rocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 kwietnia 1938, Warszawa 1938, s. 143.
  4. Encyklopedja powszechna z ilustracjami i mapami. T.8, Warszawa 1900, s. 899.
  5. Ordo Dominorum Iudicium Deputatorum tam Spiritualiu[m] q[ua]m S[ae]cularium congregat[orum] Anno Millesimo Sexentesimo Septuagesimo Secundo p[ro] f[e]r[i]a secunda Conductus Pascha[e]., Archiwum Państwowe w Lublinie 15, k. 16.
  6. Suffragia Woiewodztw, y Ziem Koronnych, y Wielkiego Xięstwá Litewskiego, zgodnie na Naiaśnieyszego Jana Trzeciego Obránego Krola Polskiego, Wielkiego Xiążęćiá Litewskiego, Ruskiego, Pruskiego, Mázowieckiego, Zmudzkiego, Inflantskiego, Smolenskiego, Kijowskiego, Wołhynskiego, Podolskiego, Podláskiego, y Czerniechowskiego Dáne między Wárszawą á Wolą / Dnia Dwudziestego pierwszego Máiá / Roku 1674