Jan Szyszko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Szyszko
Jan Szyszko 2008.jpg
Data i miejsce urodzenia 19 kwietnia 1944
Stara Miłosna
Minister ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa
Okres od 31 października 1997
do 19 października 1999
Przynależność polityczna Porozumienie Centrum
Poprzednik Stanisław Żelichowski
Następca Antoni Tokarczuk
Minister środowiska
Okres od 31 października 2005
do 7 września 2007
i ponownie od 11 września 2007 do 16 listopada 2007
Przynależność polityczna Prawo i Sprawiedliwość
Poprzednik Tomasz Podgajniak
Następca Maciej Nowicki
Minister środowiska
Okres od 16 listopada 2015
do 9 stycznia 2018
Przynależność polityczna Prawo i Sprawiedliwość
Poprzednik Maciej Grabowski
Następca Henryk Kowalczyk
Jan Szyszko uhonorowany na „Skale ekologów” w Darłowie
Fragment parku wycięty zgodnie z ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (tzw. lex Szyszko) na skwerze Stanisława Jankowskiego „Agatona” w Warszawie

Jan Feliks Szyszko i (ur. 19 kwietnia 1944 w Starej Miłośnie) – polski leśnik, nauczyciel akademicki, profesor nauk leśnych, polityk.

W latach 1997–1999 minister ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa w rządzie Jerzego Buzka, w latach 2005–2007 minister środowiska w rządach Kazimierza Marcinkiewicza i Jarosława Kaczyńskiego, w latach 2015–2018 minister środowiska w rządach Beaty Szydło oraz Mateusza Morawieckiego, poseł na Sejm V, VI, VII i VIII kadencji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wykształcenie i praca naukowa[edytuj | edytuj kod]

W 1966 ukończył studia na Wydziale Leśnym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, na której uzyskał następnie stopnie naukowe doktora i doktora habilitowanego nauk leśnych. W 2001 otrzymał tytuł naukowy profesora[1].

W latach 1993–1994 pełnił funkcję dyrektora Krajowego Zarządu Parków Narodowych w Ministerstwie Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Został pracownikiem naukowo-dydaktycznym SGGW i kierownikiem Katedry Architektury Krajobrazu na Wydziale Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu, współtwórcą i kierownikiem Pracowni Oceny i Wyceny Zasobów Przyrodniczych. Zasiadał w Komitecie Ekologii Polskiej Akademii Nauk. Wykłada także w Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu[2].

Jest autorem ponad stu publikacji naukowych z zakresu użytkowania zasobów przyrodniczych i ekologii. Założył i prowadzi prywatną stację naukowo-badawczą dla studentów krajowych i zagranicznych, w której prowadzone są badania nad podnoszeniem zdrowotności lasów i wykorzystaniem zasobów przyrodniczych dla rozwoju gospodarczego. Jest jednym z założycieli i prezesem Stowarzyszenia na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju Polski[3].

W działalności naukowej zajmuje się dynamiką liczebności populacji regeneracją systemów leśnych. W swoich badaniach jako wskaźniki (bioindykatory) zmian zachodzących w środowisku wykorzystuje chrząszcze z rodziny biegaczowatych (Carabidae). Jest dostarczycielem okazu, na podstawie którego opisano dla nauki jeden z gatunków z rodzaju Trechusa. Posiada w swojej prywatnej kolekcji ponad 50 tys. egzemplarzy owadów, w tym ponad tysiąc gatunków z rodziny biegaczowatych. Okazy te pochodzą z wielu wypraw i podróży po Europie (m.in. z Turcji, Bułgarii, również z Polski)[4].

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

Od 1987 był radnym i członkiem prezydium Miejskiej Rady Narodowej podwarszawskiej gminy Wesoła[5]. W 1990, po utworzeniu samorządu gminnego, uzyskał mandat radnego tej miejscowości[6][7]. Od 1991 był działaczem Porozumienia Centrum, a od 1996 wiceprezesem zarządu głównego tej partii. W wyborach prezydenckich w 1995 pełnił funkcję szefa krajowego komitetu wyborczego Adama Strzembosza. W wyborach parlamentarnych w 1997 bez powodzenia kandydował do Sejmu z listy Akcji Wyborczej Solidarność w okręgu podwarszawskim.

Od 31 października 1997 do 19 października 1999 zajmował stanowisko ministra ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa w rządzie Jerzego Buzka[8]. Następnie sprawował funkcję sekretarza stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Był pełnomocnikiem rządu do spraw Konwencji Klimatycznej i prezydentem V Konferencji Stron Konwencji Klimatycznej ONZ (1999–2000)[9]. W latach 2001–2005 zasiadał w Trybunale Stanu z ramienia Prawa i Sprawiedliwości.

Od 2001 należy do Prawa i Sprawiedliwości. W wyborach parlamentarnych w tym samym roku bez powodzenia kandydował do Sejmu z okręgu Piła (otrzymał 4108 głosów)[10]. W wyborach w 2005 zdobył liczbą 7042 głosów mandat posła na Sejm V kadencji z okręgu podwarszawskiego.

Od 31 października 2005 do 7 września 2007 i od 11 września 2007 do 16 listopada 2007 sprawował urząd ministra środowiska w rządzie Kazimierza Marcinkiewicza, a następnie w rządzie Jarosława Kaczyńskiego. Pomiędzy tymi okresami był sekretarzem stanu w Ministerstwie Środowiska i kierownikiem tego resortu. W lipcu 2006 wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji obwodnicy przecinającej Dolinę Rospudy. Tym samym naraził się na krytykę obrońców przyrody, wielu naukowców, części społeczeństwa oraz przedstawicieli Unii Europejskiej[11].

W wyborach parlamentarnych w 2007 po raz drugi uzyskał mandat poselski, otrzymując 15 623 głosy. Wszedł w skład Komisji do Spraw Unii Europejskiej oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.

W wyborach w 2011 z powodzeniem ubiegał się o reelekcję, dostał 13 636 głosów[12]. W 2015 został ponownie wybrany do Sejmu, otrzymując 15 015 głosów[13].

16 listopada 2015 powołany na ministra środowiska w rządzie Beaty Szydło[14]. 11 grudnia 2017 objął to samo stanowisko w nowo utworzonym rządzie Mateusza Morawieckiego[15]. 9 stycznia 2018 został odwołany z funkcji ministra środowiska[16].

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Uzyskał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu w Lüneburgu za badania nad biegaczowatymi[17]. Jest honorowym obywatelem Wielunia i Krościenka nad Dunajcem. W 2008 otrzymał nagrodę im. Ettore Majorany, przyznawaną m.in. przez Papieską Akademię Nauk[18].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Syn Jana i Eleonory. Żonaty, ma dwie córki[19].

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Jego decyzje jako ministra środowiska często były przedmiotem krytyki[8], w tym głównie środowisk pro-ekologicznych[20]. Najczęstszym przedmiotem krytyki są:

  • zezwolenie na budowę Obwodnic Augustowa przez Dolinę Rospudy[8] w wariancie bardziej szkodliwym dla środowiska naturalnego[21];
  • ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (zwana niekiedy jako lex Szyszko[22]); uchwalona przez Sejm podczas kryzysu sejmowego w Sali Kolumnowej[23][24]. Zwiększyła ona uprawnienia właścicieli nieruchomości, na których rosną drzewa i krzewy, do ich usuwania. Ustawa, uchwalona w błyskawicznym tempie i bez konsultacji społecznych, doprowadziła do nadmiernej wycinki drzew[25]. Pod wpływem nacisku społecznego i protestów została ona zmieniona w maju 2017[26][27]. Według szacunków Zbigniewa Karaczuna z Katedry Ochrony Środowiska SGGW przez kilka miesięcy obowiązywania ustawy mogło zostać wyciętych 3 mln drzew[28].
  • wprowadzenie masowej wycinki z użyciem ciężkiego sprzętu w Puszczy Białowieskiej[29][30]; w lipcu 2017 Komisja Europejska wystąpiła przeciwko Polsce do Trybunału Sprawiedliwości UE wskazując, że prowadzona wycinka drzew stanowiła poważne zagrożenie integralności obszaru Natura 2000, nie była zgodna z celami ochrony Puszczy Białowieskiej i przekraczała środki, jakich można używać do zapewnienia zrównoważonego użytkowania lasu[31]. W kwietniu 2018 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że wycinka drzew w Puszczy Białowieskiej była niezgodna z prawem unijnym[32],
  • zaproponowanie w 2017 zmian , które w „szczególnych wypadkach” pozwalają na odstąpienie od ochrony gatunków i siedlisk w ramach unijnej sieci Natura 2000[24].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. M.P. z 2001 r. Nr 22, poz. 362
  2. Profesorowie wykładający w Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu. wsksim.edu.pl. [dostęp 2015-06-01].
  3. W obronie Polskich Lasów Państwowych. naszdziennik.pl, 3 listopada 2010. [dostęp 2015-06-01].
  4. Jan Ołdakowski: W obronie żuka – wywiad z Janem Szyszko Ministrem Ochrony Środowiska 19/11/1998. Warszawa: NFOŚiGW, 12/1998, s. 2.
  5. Jan Szyszko: Od entomologa po pogromcę drzew – Plus Minus – rp.pl [dostęp 2017-08-08].
  6. Zagadki Jana Szyszki, czyli powrót krwawego myśliwego. wyborcza.pl, 16 stycznia 2016. [dostęp 2017-02-27].
  7. Minister z pogranicza człowieka i przyrody. wp.pl, 8 grudnia 2005. [dostęp 2017-02-27].
  8. a b c Kpią z nowego ministra środowiska: Dał się nabrać na chemitrails. SYLWETKA Jana Szyszko, „wiadomosci.dziennik.pl” [dostęp 2017-06-05].
  9. President Designate for COP5 (ang.). unfccc.int. [dostęp 2015-06-01].
  10. Serwis PKW – Wybory 2001. [dostęp 2015-06-03]..
  11. Obwodnica przejdzie jednak przez Rospudę. wyborcza.pl, 5 lutego 2007. [dostęp 2015-06-01].
  12. Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 2015-06-01].
  13. Serwis PKW – Wybory 2015. [dostęp 2015-10-27].
  14. Prezydent powołał rząd. prezydent.pl, 16 listopada 2015. [dostęp 2015-11-16].
  15. Powołanie rządu Morawieckiego. tvn24.pl, 11 grudnia 2017. [dostęp 2017-12-11].
  16. Prezydent powołał nowych ministrów. prezydent.pl. [dostęp 2018-01-09].
  17. Jan Szyszko: Od entomologa po pogromcę drzew – Plus Minus – rp.pl [dostęp 2017-06-05].
  18. Były polski minister środowiska uhonorowany w Watykanie. wp.pl, 17 grudnia 2008. [dostęp 2015-06-01].
  19. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. V kadencja. Przewodnik, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2006, s. 236.
  20. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2017-06-05].
  21. Dolina Rospudy – kłamstwa i manipulacje, dzikiezycie.pl [dostęp 2017-06-05] (ang.).
  22. Basta! przeciw „lex Szyszko”. Jeden z ekologów spisany przez policję, „TVN24.pl” [dostęp 2017-06-05].
  23. Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (druk 1143). sejm.gov.pl. [dostęp 2017-06-18].
  24. a b Aleksander Gurgul. Minister środowiska od cięcia i martwych zwierząt. „Gazeta Wyborcza”, s. 6, 6 lipca 2017. 
  25. Paweł Biskupski. Drzewa w mieście na wagę złota. „Rzeczpospolita”, s. A7, 30 marca 2017. 
  26. Koniec lex Szyszko: Wycinka drzew na nowych zasadach, „serwisy.gazetaprawna.pl” [dostęp 2017-06-05].
  27. Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody (druk 1334). sejm.gov.pl. [dostęp 2017-06-18].
  28. Koszmarny bilans „lex Szyszko“. Rozmowa z dr hab. Zbigniewem Karaczunem. „Gazeta Wyborcza”, s. 3, 14–25 czerwca 2017. 
  29. Aktywiści Greenpeace i Dzikiej Polski blokowali wycinkę drzew w Puszczy Białowieskiej [GALERIA] – bialystok.eskainfo.pl, „ESKA Info” [dostęp 2017-06-05].
  30. Ponad 230 osób kultury i nauki apeluje do prezydenta i premier ws. Puszczy Białowieskiej, „www.gazetaprawna.pl” [dostęp 2017-06-05].
  31. Aleksander Gurgul. Puszcza w unijnym trybunale. „Gazeta Wyborcza”, s. 9, 14 lipca 2017. 
  32. Anna Słojewska. Zamykanie frontów w wojnie z UE. „Rzeczpospolita”, s. A5, 18 kwietnia 2018. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Strona sejmowa posła VI kadencji. [dostęp 2015-06-01].
  • Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. VII kadencja. Przewodnik, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2012, s. 424–425.
  • Jan Szyszko w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2015-06-01].