Jan Zápolya

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jan Zápolya
król Węgier
Jan Zapolskyx.png
(anty)król Węgier
Okres panowania od 1526
do 1540
Poprzednik Ludwik II Jagiellończyk
Następca Ferdynand I Habsburg
Dane biograficzne
Dynastia Zápolya
Urodziny 2 lutego 1487
Śmierć 22 lipca 1540
Ojciec Stefan Zápolya
Matka Jadwiga cieszyńska
Żona Izabela Jagiellonka
Dzieci Jan II Zygmunt Zápolya Crown of Saint Stephen.svg
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Jan Zápolya (węg. Szapolyai János) (ur. 2 lutego 1487[1] na Zamku Spiskim, zm. 22 lipca 1540) − król Węgier od 1526, przywódca stronnictwa antyhabsburskiego na Węgrzech.

Był najstarszym dzieckiem Stefana Zápolyi i Jadwigi cieszyńskiej; bratem Jerzego, Barbary i Magdaleny. Po śmierci ojca (1499) otrzymał godność żupana spiskiego. Był wojewodą siedmiogrodzkim od 1511 roku i banem komitatu Szörény.

Herb Jana Zapolyi jako króla Węgier

W 1526, po śmierci Ludwika II Jagiellończyka w bitwie pod Mohaczem, został wybrany na króla Węgier przez zgromadzenia szlacheckie w Tokaju (X 1526) i w Székesfehérvár (XI 1526). W grudniu jednak magnaci pod wodzą rodu Frangepán obwołali w Cetinie królem arcyksięcia Austrii Ferdynanda Habsburga, młodszego brata cesarza Karola V. W zamku kamienieckim w Odrzykoniu 12 marca 1528 r. hetman polny koronny Marcin Kamieniecki podejmował wygnanego z Węgier króla Jana Zapolyę po zatargach w wojnie domowej ze stronnikami Habsburgów na Węgrzech. Wysyłał z Odrzykonia listy zapraszające polskich magnatów na sejmik do Tarnowa, na którym liczył otrzymać poparcie w walce o tron i uzyskał głosy ich samych oraz Sulejmana I. W 1528 Jan Amor Tarnowski udzielił mu półrocznej gościny na swym zamku w Tarnowie[2]. W 1539 r. poślubił Izabelę Jagiellonkę. Ojciec Jana II Zygmunta Zapolyi.

4. Władysław Zápolya      
    2. Stefan Zápolya
5. Dorota        
      1. Jan Zápolya
6. Przemysław II    
    3. Jadwiga    
7. Anna      
 

Przypisy

  1. Najczęściej podaje się jako datę narodzenia Jana rok 1487; za najbardziej prawdopodobną datę uchodzi koniec tego roku, gdyż jego rodzice pobrali się w grudniu 1486 (Sroka, Jadwiga Zapolya, s. 24.) Pojawiło się mniejszościowe stanowisko, że urodził się w 1490 roku.
  2. Zdzisław Spieralski, Jan Tarnowski 1488-1561, Warszawa 1977, s. 124-125.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Ludwik II Jagiellończyk
Coat of arms of Hungary.svg Król Węgier
1526–1540
także Ferdynand I Habsburg 1526–1564
Coat of arms of Hungary.svg Następca
Ferdynand I Habsburg
Poprzednik
Panowanie Osmańskie
Coa Transylvania Country History (shaded).svg Hrabia Siedmiogrodu
1526-1540
Coa Transylvania Country History (shaded).svg Następca
Jan II Zygmunt Zápolya