Janina Błaszczak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Janina Błaszczak
podpułkownik podpułkownik
Data i miejsce urodzenia 5 października 1924
Kowel
Data i miejsce śmierci 22 grudnia 2010
Zielona Góra
Przebieg służby
Lata służby 1943–1946
Jednostki 3 Dywizja Piechoty im. Romualda Traugutta
Stanowiska dowódca kompanii moździerzy, wykładowca
Główne wojny i bitwy II wojna światowa:
Późniejsza praca ekonomistka
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1943–1989) Warszawski Krzyż Powstańczy

Janina Błaszczak, po mężu Wolanin (ur. 5 października 1924 w Kowlu, zm. 22 grudnia 2010 w Zielonej Górze) – podpułkownik WP, ekonomistka, uczestniczka walk na froncie wschodnim i powstania warszawskiego, dama orderów Virtuti Militari i Odrodzenia Polski, honorowy obywatel Zielonej Góry. Dowodzona przez nią kompania moździerzy była największym pierwszoliniowym oddziałem Wojska Polskiego, jakim dowodziła kobieta w czasie II wojny światowej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się na Wołyniu, w rodzinie legionisty i osadnika wojskowego. Prawdopodobnie w 1939 jej ojciec zginął z rąk ukraińskich nacjonalistów. Ona sama wraz z całą rodziną została w lutym 1940 deportowana przez władze sowieckie na Syberię. Na wygnaniu pracowała przy wyrębie lasów[1].

W sierpniu 1943 zgłosiła się ochotniczo w szeregi Armii Berlinga. Początkowo służyła w szeregach batalionu kobiecego im Emilii Plater[1]. Pod koniec 1943 roku rozpoczęła pięciomiesięczną[2] naukę w szkole oficerskiej w Riazaniu, którą ukończyła z pierwszą[1], a według innych źródeł z trzecią[2] lokatą. W stopniu podporucznika objęła dowództwo nad 3 kompanią moździerzy 9 pułku piechoty 3 Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta[1]. Pododdział ten był największą pierwszoliniową jednostką WP, jaką dowodziła kobieta w czasie II wojny światowej[2].

W sierpniu 1944 brała udział w walkach na przyczółku warecko-magnuszewskim[1]. Miesiąc później wraz ze swoim pułkiem uczestniczyła w walkach o Pragę[3], a następnie w nieudanej próbie odsieczy dla powstańczej Warszawy. Po klęsce na przyczółku czerniakowskim została uznana za poległą i pośmiertnie odznaczona orderem Virtuti Militari. W rzeczywistości, będąc dwukrotnie ranną, trafiła do niemieckiej niewoli. Przy pomocy członków AK zdołała uciec ze szpitala w Skierniewicach. Pod opieką rodziny kolejarskiej ukrywała się do lutego 1945[1].

W latach 1945–1946 wykładała w szkole oficerskiej w Łodzi (prowadziła zajęcia z zakresu obsługi broni)[2]. W 1946 została zdemobilizowana[2]. Po zakończeniu służby wojskowej wybrała zawód ekonomistki. Od 1951 żyła i pracowała w Zielonej Górze. Była działaczem ZBoWiD[1]. Zmarła w grudniu 2010. Spoczywa na cmentarzu komunalnym przy ul. Wrocławskiej w Zielonej Górze[4].

W 1946[2] poślubiła Józefa Wolanina, z którym doczekała się dwójki dzieci[1].

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Henryk Stańczyk: Błaszczak Janina. W: Krzysztof Komorowski (red.): Warszawa walczy 1939–1945. Leksykon. Warszawa: Fundacja Warszawa Walczy 1939–1945 i Bellona SA, 2014, s. 63. ISBN 978-83-1113474-4.
  2. a b c d e f Szymon Nowak: Żołnierze Przyczółka Czerniakowskiego cz. 2 – Janina Błaszczak. szymonnowak.historia.org.pl, 2015-11-02. [dostęp 2016-03-02].
  3. Powstańcze biogramy – Janina Wolanin. 1944.pl. [dostęp 2016-03-02].
  4. a b Ewa Duma: Zmarła Janina Wolanin. zielona-gora.pl, 2010-12-29. [dostęp 2016-03-02].
  5. a b c d e Elżbieta Zawacka (red.): Słownik Biograficzny Kobiet Odznaczonych Orderem Wojennym Virtuti Militari. Toruń: Archiwum i Muzeum Pomorskie AK i Wojskowej Służby Polek, 2004, s. 80. ISBN 83-88693-03-4.