Janina Ipohorska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Janina Ipohorska
Jan Kamyczek
Alojzy Kaczanowski
Bracia Rojek
Data i miejsce urodzenia 15 sierpnia 1914
Lwów
Data i miejsce śmierci 20 września 1981
Rabka
Narodowość polska
Alma Mater Uniwersytet Jana Kazimierza
Dziedzina sztuki malarstwo

Janina Ipohorska (właściwie Nosarzewska), ps. Jan Kamyczek, Alojzy Kaczanowski, Bracia Rojek (ur. 15 sierpnia 1914 we Lwowie, zm. 20 września 1981 w Rabce) – polska malarka, dziennikarka, autorka poradnika Grzeczność na co dzień (1955).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Skończyła Gimnazjum Humanistyczne im. Królowej Jadwigi we Lwowie, po czym dostała się na romanistykę na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Jana Kazimierza. Po jej ukończeniu odbyła trzyletnie studia malarskie w pracowni prof. Felicjana Kowarskiego w ASP w Warszawie. Po studiach wróciła do Lwowa, gdzie pod rosyjską okupacją pracowała w Teatrze Miniatur. Reżyserem był tam Marian Eile, Ipohorska tworzyła scenografię i kostiumy. Podczas okupacji niemieckiej pracowała, jako pracownica administracyjna, w Instytucie prof. Rudolfa Weigla[1].

Po wojnie przyjechała do Krakowa, gdzie razem z Eilem stworzyli tygodnik „Przekrój”. Projektowali również razem scenografię i kostiumy dla wielu teatrów: Starego, Syreny, Śląskiego, Dramatycznego, Młodego Widza, Małego i innych[2]. Po II wojnie światowej ukończyła wydział scenografii krakowskiej ASP, gdzie później przez trzy lata prowadziła wykłady z kostiumologii[3].

W „Przekróju” najbardziej znana była pod pseudonimem Jan Kamyczek, zajmujący się tematyką savoir-vivre’u[4]. Pisała też książki z tego zakresu: „Grzeczność na co dzień”, „Savoir vivre dla nastolatków”), była scenarzystką pierwszego polskiego kryminalnego serialu telewizyjnego Kapitan Sowa na tropie[5], autorką znanych aforyzmów („Jaka to oszczędność czasu zakochać się od pierwszego wejrzenia”, „Wymieniaj doświadczenia. Ale tylko na lepsze!”).

„Grzeczność na co dzień” ukazała po rosyjsku[6] oraz w tłumaczeniu na język ormiański.

Jest pochowana na Cmentarzu Podgórskim w Krakowie (kw. XLI–8–9 w grobie rodziny Lenkiewiczów)[7].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Kamyczek: Grzeczność na co dzień,, „Iskry” (wydania: 1955, 1956, 1959, 1969, 1972, 1974, 1978)
  • Jan Kamyczek: Savoir-vivre dla nastolatków, „Horyzonty”, 1974
  • Alojzy Kaczanowski Rozkoszne przedpołudnie, „Iskry”, 1961

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ewa Pawlik, Janka Ipohorska, czyli kobieta z kamyczkiem w sercu - Przekrój, przekroj.pl, 15 kwietnia 2018 [dostęp 2018-04-16].
  2. Wanda Matras, Janina Ipohorska pierwsza dama Przekroju, „Rocznik historii prasy polskiej”, XI (1-2(21-22)), 2008, s. 136, ISSN 1509-1074 [dostęp 2018-04-16].
  3. Janina Ipohorska, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2018-04-16].
  4. Wanda Matras-Mastalerz, Demokratyczny savoir-vivre Jana Kamyczka, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia”, 6 (0), 2008, s. 175–184, DOI10.24917/883, ISSN 2300-3057 [dostęp 2018-04-16].
  5. Janina Ipohorska, FilmPolski.pl [dostęp 2018-04-16].
  6. Janina Ipohorska, Vežlivost' na každyj den', Moskva: "Znanie", 1974, OCLC 750442058 (ros.).
  7. Zenona Stróżyk-Stulgińska, Pani Janina Ipohorska, „Podgorze.pl”, 26 października 2010 [dostęp 2018-04-16].