Janina Katz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Janina Katz
Data i miejsce urodzenia 2 marca 1939
Kraków
Data i miejsce śmierci 18 października 2013
Kopenhaga
Odznaczenia
Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej”

Janina Katz (ur. 2 marca 1939 w Krakowie, zm. 18 października 2013 w Kopenhadze[1]) – polska pisarka żydowskiego pochodzenia, pisząca głównie po duńsku, tłumaczka polskiej literatury na język duński.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w Krakowie w rodzinie żydowskiej. Podczas II wojny światowej była przechowana przez polską rodzinę: Marię i Stefana Kapłańskich w Dobczycach. Studiowała polonistykę i socjologię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Następnie pracowała przez kilka lat jako asystent na wydziale Socjologii i Filologii Polskiej. W latach 60. publikowała w Miesięczniku Literackim, Twórczości, Współczesności i Życiu Literackim. W 1969 po antysemickiej nagonce, będącej następstwem wydarzeń marcowych wyemigrowała do Danii i osiadła w Kopenhadze, gdzie mieszkała do śmierci. Na emigracji współpracowała z kilkoma gazetami wydawanymi w języku polskim, m.in. paryską Kulturą, Pulsem, Znakiem i Odrą.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Janina Katz wydała w Danii dwanaście tomików wierszy, pięć powieści, dwa tomy opowiadań oraz książkę dla dzieci. W Polsce ukazały się jak dotąd trzy powieści i wybór wierszy z jedenastu tomików (Powrót do jabłek), a także opowiadania (w periodykach); wszystko w przekładzie Bogusławy Sochańskiej:

Janina Katz przetłumaczyła na język duński m.in. cztery tomiki wierszy oraz prozę Martwa natura z wędzidłem Zbigniewa Herberta, cztery tomiki wierszy Ewy Lipskiej, dwa tomy wierszy Wisławy Szymborskiej, po jednym tomie Czesława Miłosza i Tadeusza Różewicza, dramaty Sławomira Mrożka oraz prozę Tadeusza Konwickiego i Kazimierza Brandysa.

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

W 1996 otrzymała Beatrice Prisen, doroczną nagrodę Duńskiej Akademii Literatury za całokształt twórczości. Jest także laureatką nagrody Duńskiego Związku Pisarzy za wkład w porozumienie między narodami oraz innych literackich nagród przyznawanych w Danii i za granicą. W 2002 przyznano jej dożywotnie stypendium twórcze państwowej Fundacji Sztuki.

Za działalność translatorską otrzymała nagrodę paryskiej Kultury, a w 1997 odznakę honorową Zasłużony dla Kultury Polskiej przyznawaną przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za szczególne osiągnięcia w upowszechnianiu kultury polskiej za granicą.

W 2009 r. otrzymała nagrodę literacką miesięcznika "Odra" za powieść Pucka i tomik wierszy Pisane po polsku. 1 grudnia 2011 Janina Katz została nominowana do Nagrody Literackiej Rady Nordyckiej 2012 za tomik wierszy Skrevet på polsk (2011), na który składają się duńskie wersje utworów publikowanych pierwotnie w miesięczniku "Odra".

Bibliografia przedmiotowa[edytuj | edytuj kod]

  • Katarzyna Bielas Złe dziecko. Wywiad z Janiną Katz, "Gazeta Wyborcza", dodatek "Wysokie Obcasy" nr 36 (386), 2006.09.09
  • Bibliografia 1988 - 2001

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Forfatteren Janina Katz er død (duń.). Jyllands-Posten. [dostęp 2013-10-18].
  2. Pucka (pol.). [dostęp 25 stycznia 2009].
  3. Pisane po polsku (pol.). [dostęp 25 stycznia 2009].
  4. Moje życie barbarzyńcy (pol.). [dostęp 25 stycznia 2009].
  5. Opowieści dla Abrama (pol.). [dostęp 25 stycznia 2009].
  6. Powrót do jabłek (pol.). [dostęp 1 grudnia 2011].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]