Janina Prystorowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Janina Prystorowa
ps. Bogdanowa
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 26 lipca 1881
Wołożyn
Data i miejsce śmierci 3 stycznia 1975
Warszawa
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości Złoty Krzyż Zasługi

Janina Amelia Prystorowa z domu Bakun, ps. Bogdanowa (ur. 26 lipca 1881 w Wołożynie k. Oszmiany, zm. 3 stycznia 1975 w Warszawie) – działaczka społeczna i polityk w okresie międzywojennym, posłanka na Sejm IV kadencji, członek Rady Okręgowej Obozu Zjednoczenia Narodowego Okręgu Wileńskiego w 1937 roku[1].

Żona Aleksandra Prystora.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się na terenie dzisiejszej Białorusi. Uczęszczała do gimnazjum w Kownie, które skończyła w 1905. Ukończyła także Kursy Wyższe dla Kobiet w Krakowie.

W 1906 rozpoczęła działalność w Polskiej Partii Socjalistycznej. W tym samym roku wyszła za mąż za Aleksandra Prystora, będącego wówczas także działaczem socjalistycznym. Brała udział w m.in. brawurowej akcji pod Bezdanami[2]. W 1912 aresztowana przez władze carskie i za działalność niepodległościową więziona przez rok na Pawiaku i w Cytadeli. Później znalazła się wraz z mężem w Rosji, a konkretnie w Orle. Tam pracowała jako nauczycielka[3].

W 1918 powróciła do kraju, uchodząc przed rewolucją bolszewicką. W Polsce początkowo pracowała w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Prowadziła także działalność charytatywną – m.in. w Towarzystwie Przyjaciół Inwalidów Wojennych i Towarzystwie Opieki nad Wsią Wileńską[4]. Była założycielką i organizatorką Stowarzyszenia „Rodzina Urzędnicza” oraz pełniła stanowisko prezesa zarządu głównego tegoż do października 1933, gdy zrzekła się funkcji (jej następczynią została Maria Jędrzejewiczowa)[5].

Była członkiem rady gminy Mickuny i sejmiku wileńskiego. Później, w latach 1935–1938, posłanka z okręgu nr 47, obejmującego powiat Wilno (bez Nowej Wilejki) i Święciany[3]. Podczas kadencji zasłynęła zgłoszeniem projektu ustawy zakazującej rytualnego żydowskiego uboju bydła (szechity). Uzasadniała go względami humanitarnymi[6][7]. Po wybuchu II wojny światowej schroniła się na neutralnej Litwie. Później przebywała w Warszawie i Bochni.

Zmarła w Warszawie w 1975, w stołecznym domu opieki Zakonu Sióstr Maryi[4].

Została odznaczona Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[8], Złotym Krzyżem Zasługi (1938)[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zjazd organizacyjny Obozu Zjednoczenia Narodowego organizacji wiejskiej okręgu wileńskiego : Wilno 15 sierpnia 1937 r., s. 4.
  2. Napad na pociąg w Bezdanach (pol.). [dostęp 10 czerwca 2009].
  3. a b Kronika Sejmowa: Parlamentarzystki Drugiej Rzeczyspospolitej (pol.). [dostęp 10 czerwca 2009].
  4. a b Mirosław Gajewski: Z dziejów Mickun i okolic (pol.). [dostęp 10 czerwca 2009].
  5. Z „Rodziny urzędniczej”. „Kurier Warszawski”. Nr 284, s. 4, 14 października 1933. 
  6. 27 marca 1936 Sejm uchwalił ustawę o uboju zwierząt gospodarskich zgodnie z postulatami Prystorowej.
  7. Zofia Waszkiewicz: Położenie prawne żydowskich gmin wyznaniowych w województwie pomorskim (1920-1939) (pol.). Historicus - Portal Historyczny, 27 listopada 2004. [dostęp 10 czerwca 2009].
  8. Biblioteka Sejmowa: Parlamentarzyści RP (pol.). [dostęp 11 września 2014].
  9. M.P. z 1938 r. nr 258, poz. 594.