Janowice (powiat tarnowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Janowice w innych znaczeniach tej nazwy.
Artykuł 49°53′28″N 20°51′33″E
- błąd 39 m
WD 49°56'N, 20°55'E, 49°55'N, 20°55'E
- błąd 19497 m
Odległość 2104 m
Janowice
wieś
Ilustracja
Dwór
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat tarnowski
Gmina Pleśna
Liczba ludności  1279[1]
Strefa numeracyjna 14
Kod pocztowy 33-115[2]
Tablice rejestracyjne KTA
SIMC 0826711
Położenie na mapie gminy Pleśna
Mapa konturowa gminy Pleśna, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Janowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Janowice”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Janowice”
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego
Mapa konturowa powiatu tarnowskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Janowice”
Ziemia49°53′28″N 20°51′33″E/49,891111 20,859167

Janowicewieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Pleśna[3][4], nad prawym brzegiem Dunajca, w dolinie potoku Lubinka i na okolicznych wzniesieniach Pogórza Rożnowskiego[5]. Przez wieś przebiega lokalna droga z Zakliczyna do Tarnowa.

W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa tarnowskiego.

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Janowice[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0826728 Działy część wsi
0826734 Gierowa część wsi
0826740 Janowice Dolne część wsi
0826757 Janowice Górne część wsi
0826763 Kopaliny część wsi
0826770 Lipie część wsi
0826786 Morawy część wsi
0826792 Przedmieście część wsi
0826800 Zadziele część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość, lokowana wcześniej na prawie polskim, otrzymała w 1347 roku prawo magdeburskie. U Długosza wzmiankowany jest właściciel wsi, Grot z Janowic, który uczestniczył w wyprawie króla Władysława Jagiellończyka na Węgry w 1440 roku[6].

W zachodniej części wsi, na stoku wzniesienia łagodnie opadającego w kierunku południowo-zachodnim, ku dolinie Dunajca, znajduje się zespół pałacowo-parkowy. Murowany pałac został zbudowany w XIX wieku w stylu angielskiego neogotyku na miejscu istniejącego wcześniej dworu, z którego do dnia dzisiejszego zachowały się piwnice. Obok wybudowano wolnostojącą kwadratową wieżę połączoną z pałacem czteroprzęsłowym arkadowym przejściem. Park, otaczający pałac, o powierzchni 9,5 ha, rozwinięty jest z założenia tzw. ogrodu w stylu angielskim. Szata roślinna to dęby szypułkowe, klony, lipy, graby, jesiony, wierzby, topole, czeremchy. Wśród krzewów: jaśminy, leszczyny, głogi i inne. Ostatnim właścicielem był Aleksander Kobylański, majątek Janowice został odebrany dekretem PKWN. W 1967 roku pałac przejęła Politechnika Krakowska, która odnowiła i zagospodarowała budynek i otaczający park. Służył on jako ośrodek szkoleniowo-wypoczynkowy, a od 2008 roku jest dzierżawiony jako obiekt rekreacyjno – szkoleniowy przez prywatnego właściciela[7]. W 2013 r. pałac został zakupiony przez ZAiKS z myślą o stworzeniu w nim nowoczesnego Centrum Pracy Twórczej[8].

W obrębie cmentarza parafialnego znajduje się cmentarz wojenny nr 190 z I wojny światowej, na którym pochowanych jest 114 żołnierzy austro-węgierskich i 16 rosyjskich[9]. Na cmentarzu znajduje się też upamiętniona tablicą mogiła 11 żołnierzy polskich poległych w walce z Niemcami we wrześniu 1939 roku[10].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Wyciąg narciarski.

Pałac w stylu angielskiego neogotyku z XIX w.

Cmentarz wojenny nr 190 z I wojny światowej.

Na zboczach wzgórz opadających w kierunku doliny Dunajca położone są obszary leśne o łącznej powierzchni ok. 18 ha, znane jako „Uroczysko Janowice”. Jest to grąd o bogatym podszyciu, z okazami bluszczy pospolitego oplatającego pnie drzew[11].

Winnica Janowice[12].

Związani[edytuj | edytuj kod]

  • Karol Jarosz (1879-1958) – poseł na sejm II RP[13]
  • Błażej Wójcicki ps. Jurand (1898-1999) – legionista[14], uczestnik bitwy pod Łowczówkiem, żołnierz armii gen. Hallera, porucznik Wojska Polskiego[15]
  • Zygmunt Klimecki – legionista[14]
  • Lucjan Kocik – profesor, socjolog, wykładowca na Uniwersytecie Jagiellońskim[14]
Kościół
Dawny pałac
Szkoła

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Raport o stanie gminy Pleśna. Załacznik nr 3 do Strategii rozwoju gminy
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 366 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  4. a b TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  5. Pogórze Rożnowskie. Mapa 1:50 000. Kraków: Compass, 2014. ISBN 978-83-7605-322-6.
  6. Andrzej Matuszczyk, Pogórze Karpackie, Tarnów: Oddział PTTK [Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego] „Ziemi Tarnowskiej”, 1995, ISBN 83-903260-1-9, OCLC 891189204.
  7. Pałac Janowice [dostęp 18 października 2009].
  8. ZAiKS kupił sobie pałac. niezalezna.pl, 21 lipca 2014. [dostęp 2014-07-20].
  9. Cmentarze wojenne z I wojny światowej [dostęp 18 października 2009].
  10. Pomniki Pamięci Narodowej z dni walk i męczeństwa na terenie województwa tarnowskiego; Oprac.: R. Hycnar, A. Pietrzykowa, F. Turzański, St. Wróbel, K. Głomb; wydawcy: ZBoWiD Zarząd wojewódzki w Tarnowie, Tarnów 1984, s. 92.
  11. Gmina Pleśna [dostęp 18 października 2009].
  12. Winnica Janowice – Winnica, www.winnicajanowice.pl [dostęp 2019-07-05].
  13. Parlamentarzyści – Pełny opis rekordu, bs.sejm.gov.pl [dostęp 2019-07-05].
  14. a b c Plan Odnowy Miejscowości Janowice.
  15. Tarnów – kwatera zasłużonych, www.miejscapamiecinarodowej.pl [dostęp 2019-07-05].