Janusz Symonides

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Janusz Symonides
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 5 marca 1938
Brześć nad Bugiem
Profesor nauk prawnych
Specjalność:
prawo międzynarodowe publiczne,
współczesne stosunki międzynarodowe
Alma Mater Szkoła Główna Służby Zagranicznej
Doktorat 28 maja 1963 – prawo
Uniwersytet Mikołaja Kopernika
Habilitacja 9 stycznia 1968 – prawo międzynarodowe
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
Profesura 21 maja 1980
Polska Akademia Nauk
Status Przewodniczący Sekcji Prawa Międzynarodowego Komitetu Nauk Prawnych
Doktor honoris causa
(University of Windsor – 1999)
Profesor
Jednostka Instytut Stosunków Międzynarodowych UW
Okres zatrudn. 1984-87, od 2000
Uczelnia Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Stanowisko Prorektor UMK
(1969-73)
Dyrektor Instytutu Nauk Prawno-Ustrojowych
(1971-73)
Okres zatrudn. 1959-1973, po 2000
Dyrektor Departamentu Praw Człowieka, Demokracji i Pokoju UNESCO w Paryżu
Okres spraw. marzec 1989–lipiec 2000
Dyrektor Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych
Okres spraw. 1980-1987
wicedyrektor (1973-80)
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal 30-lecia Polski Ludowej

Janusz Ignacy Symonides (ur. 5 marca 1938 w Brześciu nad Bugiem) – polski prawnik, dyplomata i wykładowca uniwersytecki specjalizujący się w prawie międzynarodowych ze szczególnym uwzględnieniem prawa morza, praw człowieka, organizacji międzynarodowych.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wykształcenie i działalność naukowa[edytuj | edytuj kod]

W 1940 rodzina Symonidesów przeniosła się do Generalnego Gubernatorstwa - wpierw do Przedborza, a potem do Radomia. Edukację szkolną rozpoczął od II klasy w wieku 6 lat. W 1954 ukończył szkołę średnią Toruniu z wyróżnieniem pozwalającym studiować na dowolnym kierunku studiów.

Rozpoczął studia w Szkole Głównej Służby Zagranicznej w Warszawie (1959). Jako wyróżniający się student odbył praktykę wakacyjną w ambasadzie w Moskwie. Pracę magisterską Status Kanału Panamskiego napisał pod kierunkiem prof. Ludwika Gelberga i obronił 26 maja 1959. Mimo świetnych wyników, z uwagi na zastrzeżenia polityczne nie dopuszczono go do egzaminu w MSZ. W lipcu 1959 rozpoczął pracę w Departamencie Zagranicznym Narodowego Banku Polskiego. W grudniu 1959 został asystentem na nowo otwartym Wydziale Prawa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. 28 maja 1963 uzyskał tam doktorat z nauk prawnych na podstawie pracy Zagadnienie kontroli międzynarodowej napisanej pod kierunkiem Stanisława Nahlika. W tym samym roku odbył staż w Haskiej Akademii Prawa Międzynarodowego dzięki stypendium ufundowanemu przez Bohdana Winiarskiego. Odbył także staż na Uniwersytecie Londyńskim (1964-65).

9 stycznia 1968 habilitował się z prawa międzynarodowego na Uniwersytecie Adama Mickiewicza (rozprawa: Zasada efektywności w prawie międzynarodowym). Na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika pełnił funkcje prorektora ds. nauczania, a następnie ds. ogólnych (1969–1973) i dyrektora Instytutu Nauk Prawno-Ustrojowych (1971–1973). W 1973 zostaje profesorem nadzwyczajnym, a w 1980 profesorem zwyczajnym. W latach 1973–1980 był wicedyrektorem Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych, a w latach 1974–1987 wiceprzewodniczącym Polskiego Komitetu Bezpieczeństwa Europejskiego. W 1980 objął funkcję dyrektora Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. W 1983 wraz z wicedyrektorem Wojciechem Multanem został czasowo pozbawiony paszportu za przygotowanie ekspertyz gorzących w stosunki polsko-radzieckie. W 1987 przestał być dyrektorem PISM i wyjechał jako profesor wizytujący do Instytutu Wschód-Zachód w Nowym Jorku.

W latach 1989–2000 był dyrektorem Departamentu Praw Człowieka, Demokracji i Pokoju UNESCO w Paryżu. Po powrocie został wykładowcą ISM UW (którym był także w latach 1984-87) oraz kierownikiem Zakładu Prawa Międzynarodowego i Wspólnotowego Instytutu Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Wykładał gościnnie na wielu uczelniach. W latach 1998–2000 (na zaproszenie Viktora Ciorbei) wykładowca prawa międzynarodowego i prawa morza na rumuńskim uniwersytecie im. Vlada Ţepeşa. Wykładowca na Wydziale Nauk Humanistycznych w Społecznej Akademii Nauk. W 1999 otrzymał doktorat honoris causa University of Windsor.

Wśród wypromowanych przez Symonidesa doktorów znaleźli się m.in.: Tadeusz Jasudowicz, Piotr Łaski, Krzysztof Drzewicki.

Działalność polityczna i społeczna[edytuj | edytuj kod]

W latach 1958–1990 członek PZPR, a od 1974 przewodniczący Rady Towarzystwa Przyjaźni z Narodami przy OK FJN.

Był jednym z przedstawicieli Polski podczas prac nad Konwencją o Prawie Morza z Montego Bay. Był członkiem Doradczego Komitetu Prawnego przy ministrze spraw zagranicznych, ekspert ludzkiego wymiaru OBWE oraz koncyliator konwencji z Montego Bay.

W Polsce odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Oficerskim i Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski i Medalem 30-lecia Polski Ludowej[1].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Ojciec Ignacy był inżynierem, zaś matka Natalia z domu Mierzejewska nauczycielką. Janusz Symonides z żoną Magdaleną ma czworo dzieci - Bartosza, Martę, Michała i Karolinę.

Ważniejsze publikacje[edytuj | edytuj kod]

Pod jego redakcją w latach 1989–2003 powstało wiele publikacji z dziedziny międzynarodowej ochrony praw człowieka oraz wkładu ONZ w promocję praw człowieka

  • Prawo międzynarodowe publiczne (wspólnie z Remigiuszem Bierzankiem), Warszawa 1985–2009 (8 wydań)
  • Kontrola międzynarodowa, Toruń 1964
  • Terytorium państwa w świetle zasady efektywności, Toruń 1961
  • The New Law of the Sea, Warszawa 1988
  • The Struggle against Discrimination, Paryż 1996
  • Human Rights: New Dimensions and Challenges, Aldershot-Burlinghton-Singapur-Sydney 2000
  • Human Rights of Women; A Collection of International and Regional Normative Instruments (wspólnie z Władimirem Wołodinem), Paryż 1999
  • Acces to Human Rights Documentation (wspólnie z V. Volodinem), Paryż 1994
  • UNESCO and Human Rights (wspólnie z Władimirem Wołodinem), Paryż 1999 (2 wydania)
  • A Guide to Human Rights: Institutions, Standarts, Procedures (wspólnie z Władimirem Wołodinem), Paryż 2001

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 936. ISBN 83-223-2073-6.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Janusz Symonides w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2016-04-10]
  • Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 936. ISBN 83-223-2073-6.
  • Kto jest kim w Polsce – inaczej, cz. III, Warszawa 1986.
  • Prawo, instytucje i polityka w procesie globalizacji. Księga pamiątkowa ku czci prof. Janusza Symonidesa, Edward Haliżak (red.), Roman Kuźniar (red.), Stanisław Bieleń, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2003, s. 11-48, ISBN 83-7383-023-5, OCLC 830544573.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]