Jarosław Szarek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jarosław Szarek
Ilustracja
Jarosław Szarek (2019)
Kraj działania Polska
Data i miejsce urodzenia 9 stycznia 1963
Czechowice-Dziedzice
Doktor nauk humanistycznych
Specjalność: dzieje najnowsze
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Doktorat 2011
Uniwersytet Jagielloński
Prezes Instytutu Pamięci Narodowej
Okres spraw. 2016
Poprzednik Łukasz Kamiński
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Medal Stulecia Utworzenia Policji Państwowej

Jarosław Szarek (ur. 9 stycznia 1963 w Czechowicach-Dziedzicach) – polski historyk i publicysta, od 2016 prezes Instytutu Pamięci Narodowej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Od 1981 współpracował z lokalną „Solidarnością” w Czechowicach-Dziedzicach. W stanie wojennym zajmował się m.in. dystrybucją i drukiem wydawnictw drugiego obiegu[1]. W drugiej połowie lat 80. był współpracownikiem niejawnego Bielskiego Komitetu Oporu Społecznego założonego przez Janusza Okrzesika i Artura Kasprzykowskiego[2], gdzie zajmował się drukiem i był inicjatorem wydawania periodyku „Solidarni”[1].

W 1991 ukończył studia historyczne na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego[3]. Stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie historii uzyskał na Wydziale Historii i Dziedzictwa Kulturowego Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie w 2011 na podstawie pracy pt. Działalność Służby Bezpieczeństwa wobec młodzieży akademickiej Krakowa w latach 1970–1980, przygotowanej pod kierunkiem Ryszarda Terleckiego (recenzentami byli Andrzej Nowak i ks. Jan Szczepaniak)[3].

W latach 1992–1997 pracował w dzienniku „Czas Krakowski”, publikował także m.in. w „Gazecie Polskiej”, „Nowym Państwie”, „Gościu Niedzielnym”, „Dzienniku Polskim” i „Naszym Dzienniku”. Wszedł w skład redakcji tygodnika „Źródło” i dwumiesięcznika „Arcana”. Od 1998 do 1999 był redaktorem naczelnym „Kroniki XX wieku: Polska i świat”[1].

W 2000 zatrudniony w oddziale krakowskim Instytutu Pamięci Narodowej, w ramach pracy w IPN był m.in. współautorem serii popularnonaukowej Z archiwów bezpieki – nieznane karty PRL (2006–2010) oraz serii książek dla dzieci Kocham Polskę (2007–2016)[1]. W latach 2009–2012 był członkiem rady programowej Radia Kraków. Odszedł z niej w geście protestu przeciwko nieprzyznaniu miejsca na multipleksie dla Telewizji Trwam[4].

18 lipca 2016 Kolegium IPN rekomendowało jego kandydaturę na stanowisko prezesa Instytutu Pamięci Narodowej[5]. 21 lipca 2016 Sejm, stosunkiem głosów 256 za, 166 przeciw i 13 wstrzymujących, wybrał go na prezesa IPN[6]. Przeciwko jego rekomendacji na to stanowisko sprzeciwiali się działacze Platformy Obywatelskiej[7]. Tego samego dnia Senat, stosunkiem głosów 59 za, 18 przeciw i 1 wstrzymujący się, zgodził się na ten wybór[8]. 22 lipca 2016 Jarosław Szarek złożył przed Sejmem ślubowanie, obejmując urząd prezesa IPN[9].

Wypowiedzi, krytyka i opinie[edytuj | edytuj kod]

Kontrowersje i krytykę środowiska historyków i publicystów wzbudziły liczne wypowiedzi Jarosława Szarka jako dyrektora Instytutu Pamięci Narodowej. O zwycięstwie polskim w bitwie warszawskiej powiedział, że „uratowało nie tylko Rzeczpospolitą, ale łacińską cywilizację przed zagładą (...)”[10]. Porozumienia Okrągłego Stołu nazwał „drugą Jałtą i porozumieniem ponad Polakami”[11][12][13]. Obarczył Niemców, wbrew badaniom historycznym i ustaleniom samego IPN-u, odpowiedzialnością za pogrom w Jedwabnem[14][15]. Polskie elity po 1945 nazwał „lumpenelitami”[16]. W swoich publikacjach gloryfikował także udział dzieci w powstaniu warszawskim[17]. Potwierdził również tezę jakoby Lech Wałęsa miał współpracować z SB jako TW Bolek[18].

4 października 2017 w przemówieniu do studentów Akademii Sztuki Wojennej stwierdził, że „armia Rzeczypospolitej odniosła zwycięstwo w bitwie pod Legnicą w 1241 i tym samym uratowała Europę”[15]. Pozbawiona całkowicie prawdy historycznej wypowiedź Jarosława Szarka została umieszczona na oficjalnym facebookowym profilu IPN[19].

W maju 2018 w wywiadzie dla „Naszego Dziennika” ostro skrytykował i zarzucił kłamstwa badaczom z Centrum Badań nad Zagładą Żydów. Zasugerował w swojej wypowiedzi, że granty otrzymywane przez instytucję są nagrodą za pisanie złych rzeczy o Polakach i szerzenie antypolonizmu[20]. Bronił również uznanych za antysemickie wypowiedzi prof. Krzysztofa Jasiewicza[21].

Dr hab. Adam Leszczyński, profesor w Instytucie Studiów Politycznych PAN, wyraził się o jego działalności następująco: Prezes IPN Jarosław Szarek prawie nie ma dorobku naukowego. Napisał za to wiele książeczek dla dzieci, w których uczy ich bogoojczyźnianej historii Polski – zawsze heroicznej, zawsze cierpiącej, zawsze katolickiej i szlacheckiej, bez mniejszości narodowych i chłopów[22].

Z kolei publicysta Wojciech Czuchnowski powiedział o nim: Jarosław Szarek, nowy prezes z partyjnego nadania, zrezygnował z pozorów pluralizmu. Z IPN musieli odejść tacy naukowcy jak: Antoni Dudek, Andrzej Friszke czy Krzysztof Persak. Ich miejsca zajmują ludzie bez dorobku, za to o poglądach, które dyskwalifikują ich jako pracowników państwowej instytucji[23].

Od kiedy prezesem został Jarosław Szarek IPN coraz częściej oskarżany jest o fałszowanie historii i uprawianie polityki historycznej przychylnej rządzącemu od 2015 Prawu i Sprawiedliwości[24][25][26][27][28][29].

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

Autor
  • Wojna z narodem, Warszawa 2006.
  • Czarne juwenalia, Kraków 2007.
  • Powstanie Styczniowe. Zryw wolnych Polaków, Kraków 2013.
  • Przebudzenie Polaków. 1920 Prawdziwy cud nad Wisłą, Kraków 2015.
Współautor
  • Czy ktoś przebije ten mur? Sprawa Stanisława Pyjasa, Kraków 2001.
  • Stan wojenny w Małopolsce w relacjach świadków, Kraków 2002.
  • Polska. Historia 1943–2003, Kraków 2003.
  • Stan wojenny w Małopolsce. Relacje i dokumenty, Kraków 2005.
  • Ofiara Sprawiedliwych. Rodzina Ulmów – oddali życie za ratowanie Żydów, Kraków 2004.
  • Droga do niepodległości. Solidarność 1980–2005, Warszawa 2005.
  • Królowo Polski, przyrzekamy! Jasnogórskie Śluby Narodu Polskiego, Kraków 2006.
  • Kronika komunizmu w Polsce, Kraków 2006.
  • Zakopiańska „Solidarność” 1980–1989, Kraków-Zakopane 2006.
  • Po dwóch stronach barykady, Kraków 2007.
  • Kościół w godzinie próby 1945–1989; Kraków 2008.
  • Kronika komunizmu w Polsce, Kraków 2009.
  • Zaczęło się w Polsce 1939–1989, Warszawa 2009.
  • W cieniu czerwonej gwiazdy. Zbrodnie sowieckie na Polakach (1917–1956), Kraków 2010.
  • Jestem św. Andrzej Bobola. Zacznijcie mnie czcić, Kraków 2016.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Dr Jarosław Szarek: Stan wojenny złamał ducha Polaków do tego stopnia, że jeszcze dziś to odczuwamy. arcana.pl, 2014-12-13. [dostęp 2016-07-30].
  2. Bielski Komitet Oporu Społecznego. encyklopedia-solidarnosci.pl. [dostęp 2016-07-30].
  3. a b Dr Jarosław Szarek, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2016-07-21].
  4. Kim jest i jakie poglądy ma Jarosław Szarek? Sejm powołał go właśnie na prezesa IPN, polityka.pl, 2016 [dostęp 2019-10-17] (pol.).
  5. Dr Jarosław Szarek kandydatem Kolegium IPN na prezesa Instytutu. ipn.gov.pl, 2016-07-18. [dostęp 2016-07-19].
  6. Sejm wybrał nowego prezesa IPN. wprost.pl, 2016-07-21. [dostęp 2016-07-21].
  7. PO: Szarek nie ma moralnych kwalifikacji do pełnienia funkcji prezesa IPN. Poszło o Jedwabne..., wiadomosci.dziennik.pl [dostęp 2019-10-17].
  8. Senat zgodził się na wybór Jarosława Szarka na prezesa IPN. pap.pl, 2016-07-21. [dostęp 2016-07-21].
  9. Dr Jarosław Szarek złożył przed Sejmem ślubowanie na prezesa IPN. pap.pl, 2016-07-22. [dostęp 2016-07-22].
  10. Przemysław Witkowski, Panowie od historii, tygodnikprzeglad.pl, 12 listopada 2018 [dostęp 2019-10-03] (pol.).
  11. Adam Leszczyński, Prezes IPN: Okrągły Stół to była druga Jałta, porozumienie ponad Polakami. Że co?!, oko.press [dostęp 2019-10-03].
  12. Prezes IPN Jarosław Szarek: Okrągły stół jest polską Jałtą, dzieje.pl [dostęp 2019-10-03] (pol.).
  13. Prezes IPN ostro o Okrągłym Stole, niezalezna.pl, 31 sierpnia 2018 [dostęp 2019-10-03].
  14. Kandydat na szefa IPN o Jedwabnem: Wykonawcami zbrodni byli Niemcy, którzy wykorzystali Polaków, wiadomosci.dziennik.pl [dostęp 2019-10-03].
  15. a b Jakub Woroncow, Wybielanie „Burego”, tygodnikprzeglad.pl, 17 marca 2019 [dostęp 2019-10-03] (pol.).
  16. Adam Leszczyński, Prezes IPN tropi "lumpenelity". Insynuuje, fałszuje przeszłość, obraża nawet Norwida, oko.press [dostęp 2019-10-03].
  17. Filip Konopczyński, Dzieci na barykady. Niech giną za ojczyznę!, oko.press [dostęp 2019-10-03].
  18. "Wałęsa, jak każda postać historyczna, nie jest jednowymiarowy". Prezes IPN o teczce TW "Bolek", polsatnews.pl [dostęp 2019-10-03] (pol.).
  19. Aleksandra Zaprutko-Janicka, Kuriozalne przemówienie, którym chwali się IPN. Czy prezesowi Instytutu brakuje podstawowej wiedzy historycznej?, twojahistoria.pl [dostęp 2019-10-03] (pol.).
  20. Adam Leszczyński, Prezes IPN atakuje Centrum Badań nad Zagładą Żydów. „Oskarżenie o antysemityzm nie może nas paraliżować”, oko.press [dostęp 2019-10-03].
  21. Adam Leszczyński, Prezes IPN broni jawnie antysemickich wypowiedzi prof. Jasiewicza. „Rozmowa była rzeczowa”, oko.press [dostęp 2019-10-03].
  22. Adam Leszczyński, Światopogląd prezesa IPN, wyborcza.pl [dostęp 2019-10-03] (pol.).
  23. Wojciech Czuchnowski, Jak upadał IPN. Dziś zajmuje się zakłamywaniem polskiej historii, wyborcza.pl [dostęp 2019-10-03] (pol.).
  24. Adam Leszczyński, Wystawa wojenna IPN. Półprawdy i manipulacje o polskiej historii, oko.press [dostęp 2019-10-03].
  25. Estera Flieger, Po co nam właściwie ten IPN?, wyborcza.pl [dostęp 2019-10-03] (pol.).
  26. Adam Leszczyński, Prof. Grabowski: IPN trwale uszkadza polską świadomość historyczną. Należy go po prostu zamknąć, oko.press [dostęp 2019-10-03].
  27. Adam Leszczyński, II wojna światowa trwała pół wieku - według filmu wyprodukowanego przez IPN. Wyliczamy nadużycia, oko.press [dostęp 2019-10-03].
  28. Jakub Szymczak, "Bury" niewinny ludobójstwa? IPN przepisuje historię, oko.press [dostęp 2019-10-03].
  29. Estera Flieger, IPN wybiela zbrodnie 'Burego', a prokurator IPN nic o tym nie wie, wyborcza.pl [dostęp 2019-10-03] (pol.).
  30. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 maja 2007 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (M.P. z 2007 r. nr 54, poz. 609).
  31. Prezes IPN odznaczony Medalem 100-lecia utworzenia Policji Państwowej. ipn.gov.pl, 2016-07-26. [dostęp 2019-07-29].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]