Jasień (Beskid Wyspowy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jasień
Krzystonów i Jasień – widok z zachodniej strony
Krzystonów i Jasień – widok z zachodniej strony
Państwo  Polska
Pasmo Beskid Wyspowy, Karpaty
Wysokość 1052 m n.p.m.
Wybitność 167 m
Położenie na mapie Gorców, Pienin, Beskidu Sądeckiego
Mapa lokalizacyjna Gorców, Pienin, Beskidu Sądeckiego
Jasień
Jasień
Ziemia49°37′49,2″N 20°13′27,6″E/49,630333 20,224333
Polana Skalne pod szczytem Jasienia
Widok na Jasień z polany Jaworzynka
Widok z podnóży Ćwilina
Widok z Gorców

Jasień (1052 m n.p.m.) – trzeci co do wysokości szczyt w Beskidzie Wyspowym (po Mogielicy i po Ćwilinie). Wznosi się ponad miejscowościami: Półrzeczki, Szczawa, Lubomierz i Łętowe[1].

Topografia[edytuj]

Główny grzbiet Jasienia biegnie od Krzystonowa (1012 m) do Kiczory zwanej też Kobylicą (901 m). Jasień ma dwa wierzchołki: właściwy (1052 m) oraz znajdujący się na północ od niego niższy, zwany Kutrzycą (1051 m). Pomiędzy nimi znajduje się widokowa polana Skalne, na której stoi jeden z nielicznych w Beskidzie Wyspowym szałasów. Od głównego wierzchołka w południowym kierunku poprzez Miznówkę, Przełęcz Przysłopek i Myszycę do przełęczy Przysłop (750 m) odchodzi boczny grzbiet, którym Beskid Wyspowy łączy się z Gorcami[1]. Przez Jasień przebiega dział wodny między zlewniami Raby a Dunajca. W zlewni Raby znajdują się potoki spływające z jego stoków zachodnich i północnych: Potok Dudów, Potok Surmów, Butorowy Potok, Łososina, Upleziony Potok, Potok Tromiska. W zlewni Dunajca jest spływający ze stoków południowo-wschodnich Potok na Piekle[2].

Polany[edytuj]

W okresie przeludnienia Podhala (druga połowa XIX w. do końca II wojny światowej) pod uprawę lub pasterstwo wykorzystywano każdy nadający się do tego skrawek ziemi. Na Jasieniu w wielu miejscach las wyrąbano pod polany[3]. Z czasem w całych Beskidach uprawa ziemi, a później również pasterstwo na wyżej położonych obszarach, z kiepską drogą dojazdową stały się nieopłacalne. Polany samorzutnie zarastają lasem, niektóre są zalesiane. Wskutek tego zmniejsza się różnorodność biologiczna i atrakcyjność turystyczna – duże polany lub małe, ale znajdujące się na szczytach lub grzbietach gór, są bowiem doskonałymi punktami widokowymi[4]. Na Jasieniu ostały się jeszcze m.in. takie polany: Polana Skalne, Łąki, Polana Folwarczna, Stasiówka, Hanulówka, Pustki, Polana Okolczyska, Polana nad Jamnym[2]. Stopniowo zarastają lasem.

Na polanach Jasienia wiosną zakwitają krokusy. Jasień jest jednym z niewielu miejsc Beskidzie Wyspowym, gdzie jeszcze spotkać można te rośliny. Liczniej od krokusów wiosną na polanach Jasienia zakwita śnieżyczka przebiśnieg[5].

Opis masywu Jasienia[edytuj]

Na grzbiecie Jasienia znajdują się wychodnie skalne, z których w zimie schodzą niewielkie lawiny. Północno-wschodnie strome zbocza Jasienia poryte głębokimi wąwozami potoków stanowią jedne z najbardziej dzikich i niedostępnych ostępów Beskidu Wyspowego. Z właściwego szczytu Jasienia, na którym znajduje się tylko niewielka, zarastająca polanka, widoki ograniczone są drzewami, natomiast bardzo rozległe widoki rozciągają się z dwóch polan na jego grzbiecie. Z polany Skalne widać Mogielicę z jej olbrzymią Polaną Stumorgową, a na prawo od niej Cichoń, Ostrą, Modyń, Halę, Wysoki Wierch i Kiczorę Kamienicką z masztem przekaźnikowym oraz Gorce i Pieniny. Z polany Łąki na stoku łączącym Jasień z Kobylicą (przy zielonym szlaku) widoki obejmują Beskid Makowski oraz szczyty Beskidu Wyspowego (od lewej): Lubogoszcz, Lubomir i Łysina, Kamiennik Południowy, Wierzbanowska Góra i znajdujący się blisko potężny Ćwilin[6].

Szlaki turystyki pieszej[edytuj]

szlak turystyczny żółty – żółty: Mogielica – Krzystonów – Jasień – przełęcz Przysłop. 3:20 h (↑ 4:20 h)
szlak turystyczny zielony – zielony: Mszana DolnaOgorzała – Kiczora – Jasień. 5:30 h (↓ 4:45 h)

Przypisy

  1. a b Beskid Wyspowy 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-86-4.
  2. a b Geoportal. [dostęp 2010-07-15].
  3. Sebastian Flizak Polany w Gorcach i Beskidzie Wyspowym, „Wierchy” Nr35/1966
  4. Bogdan Mościcki: Beskid Sądecki i Małe Pieniny. Pruszków: Oficyna Wyd. „Rewasz”, 2007. ISBN 978-83-89188-65-6.
  5. K. Towpesz. Rośliny naczyniowe południowo-wschodniej części Beskidu Wyspowego. „Monographiae Botanica”. 46, 1974. Polskie Towarzystwo Botaniczne. 
  6. Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wyd. „Rewasz”, 2001. ISBN 83-85557-86-5.

Panorama z Ćwilina[edytuj]

Widok z Ćwilina
Widok z Ćwilina