Jasień (dopływ Neru)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jasień
Ilustracja
Jasień przecinający ulicę Dubois
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Rzeka
Długość 12,6 km
Powierzchnia zlewni 79,5 km²
Źródło
Miejsce W pobliżu skrzyżowania ulic Pomorskiej i Lawinowej w Łodzi na Stokach
Ujście
Recypient Ner
Miejsce wpływa do Neru

niedaleko ulic Dubois, Noteckiej i Odrzańskiej, w pobliżu lotniska Lublinek

Współrzędne 51°42′49,7″N 19°24′46,3″E/51,713806 19,412861
Położenie na mapie Łodzi
Mapa lokalizacyjna Łodzi
ujście
ujście
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
ujście
ujście
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ujście
ujście

Jasień – rzeka przepływająca przez niemal centrum Łodzi, której cały bieg (wynoszący 12,6 km) mieści się w granicach administracyjnych miasta. Źródło rzeki znajduje się na Stokach w pobliżu ulicy Lawinowej na wysokości 250 m n.p.m., a rzeka kończy swój bieg wpadając do Neru na wysokości 173 m n.p.m.[1].

Rzeka miała duże znaczenie w rozwoju gospodarczym Łodzi. Wynikało to z dwóch faktów: głębokość w górnym biegu dochodziła do 1 m, spadek na długości 2,1 km wynosił 17 metrów, tj. ok. 8%. Szczególnie dużo wody dostarczał w rejon dzisiejszego Placu Zwycięstwa (dawne nazwy: Wodny Rynek, park Źródliska, wcześniej należące do młyna wodnego Lamus – do dzisiaj funkcjonujące w obiegu potocznym, a nawet oficjalnym – świadczą o powyższym fakcie).

Na rzece znajdują się stawy w: Parku Widzewskim, Parku nad Jasieniem, przy rezydencji Edwarda Herbsta, Parku im. Władysława Reymonta.

Nazwa rzeki jest rodzaju męskiego (ten Jasień), o czym świadczy m.in. istniejący Park nad Jasieniem u zbiegu ulic Śmigłego-Rydza i Tymienieckiego oraz ulica o tej samej nazwie na Nowym Rokiciu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W końcu lat 20. XIX wieku zaczęły powstawać wzdłuż Jasienia pierwsze łódzkie fabryki: bielnik, krochmalnia, folusz i magiel Tytusa Kopischa w 1828, w rejonie ulic Piotrkowskiej, Emilii (dziś Tymienieckiego) i Widzewskiej (dziś Kilińskiego), Lamus, Wójtowski Młyn, Księży Młyn i Araszt, gdzie w 1824 prawie 2 km² otrzymał Krystian Fryderyk Wendisch. Po drugiej stronie rzeki rozpoczęli działalność A.W. Potempa – drukarnia tkanin bawełnianych, J.T. Lange – farbiarnia czerwieni tureckiej oraz zakłady bawełniane Ludwika Geyera. Potempa zajął północną stronę nowo spiętrzonego stawu, Geyer południową, a Lange w rejonie ulicy Czerwonej. Z czasem wszystko to odkupił L. Geyer i stworzył jedno z większych przedsięwzięć gospodarczych w Łodzi. Młyn Lamus w rejonie ulicy Targowej w 1842 otrzymał Traugott Grohmann, który jako drugi po Geyerze zastosował maszynę parową w przemyśle bawełnianym. W 1853 przybył do Łodzi Karol Scheibler. Otrzymał bezpłatnie od miasta teren dzisiejszego Parku Źródliska. Wkrótce wchłonął wiele małych firm. W końcu XIX wieku była to jedna z największych firm bawełnianych na świecie.

Dopływy[edytuj | edytuj kod]

Dopływy Jasienia to dzisiejsze Karolewka i Olechówka oraz Lamus[2]. Dawniej dopływem była jeszcze (dziś wyschnięta) rzeka Dąbrówka.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ryszard Bonisławski. Rzeka Jasień. „Z biegiem łódzkich rzek”, 2008. UM Łodzi. 
  2. Na Księżym Młynie odkryto 19 podziemną rzekę w Łodzi Lamus; dzienniklodzki.pl