Jaskółka rudawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jaskółka rudawa
Cecropis daurica[1]
(Linnaeus, 1769)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina jaskółkowate
Rodzaj Cecropis
Gatunek jaskółka rudawa
Synonimy
  • Hirundo daurica Linnaeus, 1769[2]
Podgatunki
  • C. d. daurica (Laxmann, 1769)
  • C. d. japonica (Temminck & Schlegel, 1845)
  • C. d. nipalensis (Hodgson, 1837)
  • C. d. erythropygia (Sykes, 1832)
  • C. d. rufula (Temminck, 1835)
  • C. d. melanocrissus Rüppell, 1845
  • C. d. kumboensis (Bannerman, 1923)
  • C. d. emini (Reichenow, 1892)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Jaskółka rudawa (Cecropis daurica) – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny jaskółkowatych (Hirundinidae), zamieszkujący południową Europę, południową i południowo-wschodnią Azję, Maroko oraz środkową i wschodnią Afrykę. Zimuje w strefie tropikalnej Afryki i Azji. Do Polski zalatuje sporadycznie – do 2017 stwierdzona 14 razy (łącznie obserwowano 16 osobników)[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Gatunek został opisany naukowo pod nazwą Hirundo daurica, obecnie klasyfikowany jest w rodzaju Cecropis[5].

Systematyka gatunku C. daurica jest kwestią sporną. IOC wyróżnia 8 podgatunków[5][6]:

  • jaskółka rudawa (Cecropis daurica daurica) – północno-wschodni Kazachstan i Mongolia do południowo-środkowych Chin.
  • Cecropis daurica japonica – południowo-wschodnia Syberia, Korea i Japonia do południowych Chin.
  • Cecropis daurica nipalensisHimalaje do północnej Mjanmy.
  • Cecropis daurica erythropygia – środkowe Indie.
  • jaskółka śródziemnomorska (Cecropis daurica rufula) – południowa Europa i północna Afryka na wschód do Iranu, Pakistanu i północno-zachodnich Indii.
  • jaskółka wyżynna (Cecropis daurica melanocrissus) – Etiopia i Erytrea.
  • Cecropis daurica kumboensisSierra Leone i zachodni Kamerun.
  • Cecropis daurica emini – południowo-wschodni Sudan, Uganda i Kenia do Malawi i północnej Zambii.

Handbook of the Birds of the World (HBW) wyróżnia dodatkowe 6 podgatunków[2], pierwsze dwa z nich są przez IOC klasyfikowane jako osobne gatunki, a kolejne 4 jako podgatunki jaskółki modrogłowej Cecropis striolata[5]:

P. Mielczarek i M. Kuziemko w Kompletnej liście ptaków świata do C. daurica zaliczają jeszcze jaskółkę cejlońską C. (d.) hyperythra[6], jednak IOC i HBW klasyfikują ją obecnie jako oddzielny gatunek[5][7].

Charakterystyka gatunku[edytuj | edytuj kod]

Cechy gatunku 
Brak dymorfizmu płciowego. Wierzch ciała czarny z metalicznym, niebieskim połyskiem, na karku i kuprze ciemnordzawe przepaski. Spód biało-rdzawy z ciemnym, podłużnym kreskowaniem. Młode o bledszym wierzchu i bardziej rdzawym spodzie.
Wymiary średnie
długość ciała ok. 19 cm
rozpiętość skrzydeł 32 cm
masa ciała ok. 30 g

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Biotop 
Otwarte przestrzenie w pobliżu zbiorników wodnych i miejsc dogodnych do założenia gniazda.
Gniazdo 
Na skalnych ścianach, w jaskiniach, na mostach, w tunelach i na ścianach budynków. Gniazdo zamknięte, podobne do gniazda oknówki, lecz o dłuższym tunelu wejściowym.
Jaja jaskółki rudawej
Jaja 
Białe, w liczbie 3 do 6.
Wysiadywanie 
Jaja wysiadywane są przez okres 14 do 16 dni. Pisklęta opuszczają gniazdo po 20 dniach.
Pożywienie 
Owady chwytane w locie.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Ochrona 
Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Hirundo daurica, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2012-09-05]
  2. a b Turner, A. & Kirwan, G.M.: Red-rumped Swallow (Cecropis daurica). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2019. [dostęp 2019-09-26].
  3. Cecropis daurica. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  4. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 34. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2017. „Ornis Polonica”. 59, s. 119–153, 2018. 
  5. a b c d Frank Gill, David Donsker (red.): Swallows (ang.). IOC World Bird List: Version 9.2. [dostęp 2019-09-27].
  6. a b Nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Rodzina: Hirundinidae Rafinesque, 1815 - jaskółkowate - Swallows. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2019-09-27].
  7. del Hoyo, J., Collar, N. & Kirwan, G.M.: Sri Lanka Swallow (Cecropis hyperythra). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2019. [dostęp 2019-09-26].
  8. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183)