Jaskier skalny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jaskier skalny
Jaskier skalny: zdjęcie
Jaskier skalny (Tatry, Ciemniak)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd jaskrowce
Rodzina jaskrowate
Rodzaj jaskier
Gatunek jaskier skalny
Nazwa systematyczna
Ranunculus oreophilus M.Bieb.
Fl. Taur.-Caucas. 3: 383 1819[2]
Synonimy

Ranunculus hornschuchii Hoppe[2]

Jaskier skalny (Ranunculus oreophilus M. Bieb.) – gatunek rośliny należący do rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae Juss.). Występuje w Alpach, Apeninach, w górach Kaukaz, w Karpatach i na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej[3][4]. W Tatrach jest dość częsty.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kwiat jaskra skalnego zapylany przez owady
Łodyga
Wzniesiona, naga, słabo rozgałęziająca się. Ma wysokość 10-30 cm. Pod ziemią krótkie kłącze.
Liście
Dolne są 3-5 klapowe, o szerokojajowatych i zazębionych klapach, ich ogonki liściowe są ok. trzykrotnie dłuższe od blaszek. Liście łodygowe są 3-dzielne, o odcinkach lancetowatych i całobrzegich. Liście ciemnozielone.
Kwiaty
Na jednej łodydze wyrastają zwykle 1-3 duże kwiaty na obłych szypułkach. Są one 5-płatkowe, żółtego koloru i typowej dla jaskrów budowy – z licznymi pręcikami i słupkami. Miodnik przykryty jest zastawką o długości większej od szerokości i często wyciętą na końcu. Dno kwiatowe jest całe owłosione, czasami tylko zdarza się, że jest silnie owłosione u nasady i na szczycie, a łyse w środku.
Owoc
Liczne niełupki zebrane w półkulisty, nagi owocostan o długości nie większej od szerokości.
Gatunki podobne
Roślina jest podobna do jaskra górskiego (R. montanus), ale liście są na liniowych łodygach, kwiaty są mniejszych rozmiarów, a dno kwiatowe jest owłosione[5].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006)[8] w grupie gatunków wymierających na izolowanych stanowiskach, poza głównym obszarem występowania (kategoria zagrożenia [E]).

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-07].
  2. 2,0 2,1 Ranunculus oreophilus M.Bieb. (ang.). The Plant List. [dostęp 29 maja 2015].
  3. Adam Zając, Maria Zając (red.): Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001. ISBN 83-915161-1-3.
  4. Ranunculus oreophilus Walp. (ang.). The Global Biodiversity Information Facility. [dostęp 29 maja 2015].
  5. Ranunculus oreophilus (fr.). Plantes et Botanique. [dostęp 29 maja 2015].
  6. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  7. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  8. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.