Jaskinia Krasnogórska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Jaskinia Krásnohorská)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jaskinia Krasnogórska
Krásnohorská jaskyňa
Most linowy w Jaskini Krásnohorskiej
Most linowy w Jaskini Krásnohorskiej
Państwo  Słowacja
Kraj  koszycki
Położenie Kras Słowacko-Węgierski
pn. podnóża Płaskowyżu Silickiego
wieś Krásnohorská Dlhá Lúka, powiat Rožňava
Długość 1356 m
Wysokość otworów 305 m n.p.m.
Data odkrycia 1964
Ochrona
i dostępność
narodowy pomnik przyrody, udostępniona do zwiedzania
Położenie na mapie kraju koszyckiego
Mapa lokalizacyjna kraju koszyckiego
Jaskinia Krasnogórska
Jaskinia Krasnogórska
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Jaskinia Krasnogórska
Jaskinia Krasnogórska
Ziemia48°37′05″N 20°35′15″E/48,618056 20,587500

Jaskinia Krasnogórska, Jaskinia Krásnohorská (słow. Krásnohorská jaskyňa) – jaskinia krasowa w Krasie Słowacko-Węgierskim na Słowacji.

Położenie jaskini[edytuj | edytuj kod]

Jaskinia znajduje się w północnych zboczach Płaskowyżu Silickiego, na terenie wsi Krásnohorská Dlhá Lúka, ok. 6 km na południowy wschód od Rożniawy. Naturalny wylot jaskini znajduje się na wysokości 305 m n.p.m. Długość znanych korytarzy wynosi 1356 m.

Geneza i morfologia[edytuj | edytuj kod]

Jaskinia ma charakter fluwiokrasowy. Posiada rozległą sieć korytarzy pochodzenia rzecznego, aktywny w dalszym ciągu podziemny tok wodny długości ok. 1 km i przestronne sale z bogatą szatą naciekową oraz dwoma podziemnymi jeziorkami. Tzw. Wielki Kanion (słow. Veľký kaňon), wymyty w dolomitach guttensteinskich, osiąga średnią wysokość 12 m i długość 180 m. Tzw. Sala Abonyiego (słow. Abonyiho dóm), z unikatowymi naciekami koralitowymi o kształcie kalafiorów, ma wymiary 30 × 40 m i wysokość 40 m. W największej komorze jaskini, zwanej Salą Olbrzymów (słow. Sieň obrov), znajduje się wysoki na 32,7 m Kvapeľ rožňavských jaskiniarov – ogromny stalagmit o podstawie średnicy 14 m, największy w Europie Środkowej i największy znany z umiarkowanej strefy klimatycznej (został on swego czasu wpisany do Księgi rekordów Guinessa jako największy stalagmit świata, co nie jest prawdą). Jego masa szacowana jest na ok. 2000 ton, a roczny przyrost masy na ok. 130-150 kg.

Historia odkrycia[edytuj | edytuj kod]

Rozległy system jaskiniowy został odkryty w 1964 r., kiedy grupa speleologów przedostała się do podziemi przez wylot wielkiego Krásnohorskiego Wywierzyska (słow. Krásnohorská vyvieračka, węg. Buzgó) o wydajności 414 litrów wody na sekundę, obniżając w nim sztucznie poziom wody o 2 m. Później przebite zostało nowe (obecne) wejście.

Zwiedzanie jaskini[edytuj | edytuj kod]

Jaskinia jest obecnie udostępniona do ograniczonego zwiedzania turystycznego. Zwiedzający muszą posiadać obuwie górskie, przebierają się też w specjalne kombinezony i otrzymują kaski z oświetleniem. Zwiedzanie odbywa się w grupach 4-10 osobowych pod opieką przewodników. Trasa zwiedzania liczy 450 m długości i prowadzi do wspomnianego wielkiego stalagmitu. Uczestnicy pokonują ją m.in. po drewnianych kładkach ponad płynącym w jaskini potokiem oraz po moście linowym rozpiętym nad podziemnym jeziorkiem.

Ochrona jaskini[edytuj | edytuj kod]

Od 1972 r. jaskinia została objęta ochroną jako pomnik przyrody (słow. chránený prírodný výtvor). Obecnie ma status narodowego pomnika przyrody (słow. národna prírodna pamiatka). Dodatkową ochronę stanowi pasmo ochronne o powierzchni ok. 200 ha, obejmujące zasadniczy obszar naturalnej alimentacji sieci wodnej jaskini, w tym wspomnianego stalagmitu.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Barański Mirosław J.: Jaskinia, płanina i dziewczyna, w: „Gazeta Górska” R. XVII, nr 11 (76), jesień 2011. Wyd. Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie, s. 44-47.
  • Ďurček Jozef a kolektív: Slovenský kras. Turistický sprievodca ČSSR, č. 41, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1989, ​ISBN 80-7096-020-5​.
  • Stankovič Jaroslav: Krásnohorská jaskyňa, w: „Krásy Slovenska” R. 82, nr 5-6/2005, s. 26-27.
  • Stankovič Jaroslav, Cílek Václav i in.: Krásnohorská jaskyňa Buzgó, wyd. Regionálna rozvojová agentúra Rožňava, 2005, ​ISBN 80-89086-02-0​.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]