Jaskinia Mroźna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jaskinia Mroźna
Wnętrze Jaskini Mroźnej
Wnętrze Jaskini Mroźnej
Państwo  Polska
Położenie Tatry Zachodnie
Dolina Kościeliska
Organy
Długość 773[1] m
Głębokość 5,5 m
Deniwelacja 41,6 m (−5,5; +36,1)[1]
Wysokość otworów 1100, 1112 m n.p.m.
Data odkrycia 1934
Odkrywca Stefan Zwoliński, Tadeusz Zahorski
Kod D-8.7
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Jaskinia Mroźna
Jaskinia Mroźna
Ziemia49°14′27″N 19°52′03″E/49,240833 19,867500
Szlak prowadzący do Jaskini Mroźnej
Strop Jaskini Mroźnej

Jaskinia Mroźnajaskinia we wschodnim zboczu Doliny Kościeliskiej w Tatrach, w masywie Organów, 120 m ponad dnem doliny[2]. Wejście do jaskini znajduje się na wysokości 1100 m n.p.m., a otwór wyjściowy na wysokości 1112 m n.p.m. Całkowita długość jaskini wynosi 773 m[3].

W jej pobliżu znajdują się nieudostępnione turystycznie jaskinie, m.in. Jaskinia Zimna i Jaskinia między Żleby.

Udostępnianie[edytuj]

Jaskinia jest udostępniona turystycznie od początku maja do końca października. Od 1959 roku jest oświetlana elektrycznie za pomocą agregatu spalinowego jako jedyna z polskich jaskiń tatrzańskich. Także jako jedyna wymaga zakupu biletu wstępu (obecnie bilet normalny kosztuje 4 zł). Zwiedzanie trwa od 20 do 40 minut i rozpoczyna się od otworu północnego położonego 120 metrów nad dnem Doliny Kościeliskiej[4].

Opis jaskini[edytuj]

Jaskinia jest praktycznie pojedynczym korytarzem i w skali Tatr należy do jaskiń małych. Jest to typowa jaskinia o rozwinięciu poziomym powstała na skutek przepływu wód podziemnych Kościeliskiego Potoku.

Początkowe 10 m to sztuczny tunel z żelbetonową obudową, który doprowadza do korytarza, a następnie, po 25 metrach, do kamiennych schodów. Dalej korytarz ma kształt wysokiej szczeliny i nosi nazwę Cmentarzysko Nacieków. Idąc nim, po 20 metrach dochodzi się do następnych schodów. W bok odchodzi nieudostępniony turystycznie korytarzyk z niewielkimi stalaktytami i stalagmitami. Szlak prowadzi przez schody do korytarza Zwalisko, którego dno pokrywają wielkie głazy. Dalej znajdują się następne schody doprowadzające do Białego Chodnika o ścianach pokrytych zniszczonym mlekiem wapiennym. Stąd idzie się do Komory Złomisk i schodami do Wielkiej Komory. Jest to największa sala w jaskini, ma wymiary 25 × 10 m i wysokość do 10 m. Odchodzą od niej nieudostępnione turystycznie korytarzyki. Z Wielkiej Komory szlak prowadzi obok nacieku o nazwie Zasłona (po lewej stronie) do miejsca, w którym po prawej stronie widać Sabałowe Jeziorko. Jest to największy, lecz sztucznie utworzony zbiornik wodny w jaskini. Następnie idzie się przekopem wykonanym w latach pięćdziesiątych. Dochodzi się nim do korytarza w kształcie szczeliny. W bok znajduje się niewielka sala ze stalaktytami i stalagmitami. Główny korytarz prowadzi dalej do Ogródka. Jest tu skupienie stalagmitów sporych rozmiarów, w większości sztuczne poustawianych na namulisku. Za Ogródkiem znajduje się kolejny przekop wykonany w 1937 roku. Stąd korytarzem o kształcie szczeliny dochodzi się do Pochyłej Sali. W bok odchodzi tu nieudostępniony turystycznie, niedawno odkryty ciąg do Wiszącego Korytarza. W najniższym miejscu Pochyłej Sali (schodzi się do niej metalowymi schodami) znajdują się Piaskowe Stawki. Dalej przez kolejny przekop dochodzi się do Komory Wstępnej (od tego miejsca zaczęto eksplorację Mroźnej). Stąd po przejściu korytarzem 40 metrów[5] wychodzi się z jaskini.

Przyroda[edytuj]

Jaskinia swoją nazwę zawdzięcza panującej wewnątrz stałej, niskiej temperaturze (6 stopni w skali Celsjusza), powiewom zimnego powietrza, a także białym naciekom na ścianach do złudzenia przypominających szron. Jej szata naciekowa – choć uboga – jest najbogatsza wśród udostępnionych do masowego zwiedzania jaskiń Tatr Polskich.

Występują w niej stalaktyty, stalagmity, polewy naciekowe i draperie, a także mleko wapienne. Warto uwagę zwrócić na Zasłonę – brązową polewę na lewej ścianie zaraz za Wielką Komorą. Najładniejszą szatę naciekową można zobaczyć w salce obok Ogródka.

Jaskinia jest wilgotna, w niektórych miejscach utrzymuje się stały deszcz podziemny. Okresowe cieki wodne przepływające przez jaskinię spływają do niewielkiego wywierzyska w dnie Doliny Kościeliskiej, powyżej Bramy Kraszewskiego. Przed pracami udostępniającymi w jaskini licznie występowały stałe jeziorka[5][6].

Historia odkryć[edytuj]

Jaskinia została odkryta przez Stefana Zwolińskiego i Tadeusza Zahorskiego w 1934 r. Pierwotnie znano jedynie niewielki odcinek liczący nieco ponad 60 metrów, dopiero po wojnie odkryto główny korytarz. Na początku lat 50. przystosowano ją do ruchu turystycznego i udostępniono zwiedzającym 12 lipca 1953 r. W pierwotnym stanie miała wąskie przejścia i była w znacznej części zamulona. Do 1956 zwiedzanie jaskini odbywało się przy świetle lamp karbidowych, świec i latarek. Po 3-letnim remoncie jaskinię otwarto ponownie już oświetloną elektrycznie.

29 października 2000 r. Jakub Nowak odkrył Wiszący Korytarz, odgałęziający się w kierunku Jaskini Zimnej. Dzięki temu odkryciu długość Jaskini Mroźnej wzrosła o 60 metrów[7].

Między listopadem 2013 a marcem 2014 r. na zlecenie TPN wykonano ponowne pomiary jaskiń udostępnionych turystom, w tym Jaskini Mroźnej. Jej długość wzrosła z 560 do 773 m, a deniwelacja zmalała z 44,5 do 41,6 m[1].

Szlaki turystyczne[edytuj]

szlak turystyczny czarny – czarny szlak turystyczny zaczynający się tuż powyżej polany Stare Kościeliska, przy drewnianym mostku. Zaraz za mostkiem Lodowe Źródło. Prowadząca wzdłuż Żlebu pod Wysranki trasa jest jednokierunkowa, po zwiedzeniu jaskini schodzi się innym zejściem, na wprost tzw. Sowy. Dojście do jaskini – 20–30 min, zwiedzanie jaskini – 20–40 min, zejście 10–15 min.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c Filip Filar: Powtórne pomiary jaskiń udostępnionych turystycznie w TPN. Speleoklub Tatrzański, 2014-07-01. [dostęp 2014-08-11].
  2. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  3. Jaskinie tatr, KKTJ – Krakowski Klub Taternictwa Jaskiniowego, www.kktj.pl [dostęp 2016-03-01].
  4. Mroźna zaprasza, Tatrzański Park Narodowy, tpn.pl [dostęp 2016-03-01].
  5. a b Jaskinie, Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy, jaskiniepolski.pgi.gov.pl [dostęp 2016-03-01].
  6. Jerzy Grodzicki (red.), Jaskinie Tatrzańskiego Parku Narodowego. Jaskinie wschodniego zbocza Doliny Kościeliskiej, PTPNoZ, Warszawa, 1993.
  7. Jaskinia Mroźna, Polska Strona Taternictwa Jaskiniowego pod patronatem KTJ PZA, www.sktj.pl [dostęp 2016-03-01].

Bibliografia[edytuj]

  1. Christian Parma, Najpiękniejsze jaskinie, Wydawnictwo Voyager, Warszawa 1992. ISBN 83-85496-01-7
  2. Krakowski Klub Taternictwa Jaskiniowego – Jaskinie Tatr. [dostęp 13.05.2008].
  3. Oficjalna Polska Strona Taternictwa Jaskiniowego przy KTJ PZA – opis jaskini, zdjęcia, plan. [dostęp 13.05.2008].