Jaskinia na Dupce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jaskinia na Dupce
Ilustracja
Główny otwór
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Położenie Dupka, Siedlec
Długość 52 m
Deniwelacja 18 m
Wysokość otworów 365[1] m n.p.m.
Data odkrycia znana od dawna
Ochrona
i dostępność
dostępna
Kod J.Cz.I-04.01
Położenie na mapie gminy Janów
Mapa lokalizacyjna gminy Janów
Jaskinia na Dupce
Jaskinia na Dupce
Położenie na mapie powiatu częstochowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu częstochowskiego
Jaskinia na Dupce
Jaskinia na Dupce
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Jaskinia na Dupce
Jaskinia na Dupce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jaskinia na Dupce
Jaskinia na Dupce
Ziemia50°41′56″N 19°21′48″E/50,699000 19,363361

Jaskinia na Dupce (również Jaskinia Siedlecka[1]) – jaskinia pod szczytem wzniesienia Dupka w miejscowości Siedlec w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Janów[1][2]. Pod względem geograficznym Dupka jest jednym ze wzniesień Wyżyny Częstochowskiej w obrębie Jury Krakowsko-Częstochowskiej[3].

Historia poznania[edytuj | edytuj kod]

Miejscowej ludności jaskinia znana była od dawna. W piśmiennictwie po raz pierwszy pisał o niej A. Waga w 1855 r. Wówczas otwór wejściowy jaskini był w dużym stopniu zawalony kamieniami. Na polecenie miejscowego dziedzica kamienie uprzątnięto i wykonano schodki w celu łatwiejszego wejścia do jaskini. W 1856 r. jaskinię opisywał A. Wiślicki, w 1874 wzmiankowano ją w „Tygodniku Ilustrowanym”, w 1878 wymienił ją w zbiorczym opracowaniu A. Gruszecki[4]. Plan jaskini opracował M. Czepiel[1].

Jest to jaskinia stosunkowa łatwa do zwiedzania, niewymagająca specjalistycznego sprzętu i przygotowania[4].

Opis jaskini[edytuj | edytuj kod]

Ma trzy otwory zlokalizowane w pobliżu szczytu Dupki. Główny otwór u północnej podstawy niewielkiej skały ma rozmiary 5 × 8 m i postać studni. Trzy jej ściany są pionowe, ale północna jest silnie pochyła i możliwa do bezpiecznego zejścia dzięki tarasom. Od jej dna prowadzi korytarz o długości około 10 m, szerokości 7 m i wysokości 5 m. Jaskinia posiada jeszcze boczne korytarzyki, tak, że łączna jej długość wynosi 52 m, a deniwelacja 18 m. Górna część jaskini jest oświetlona, dzięki czemu na jej ścianach i dnie rosną rośliny: porzeczka skalna, zanokcica skalna, kopytnik pospolity, bodziszek cuchnący, żywiec dziewięciolistny, zawilec gajowy, szczyr trwały, a w miejscach bardziej zacienionych mchy i wątrobowce. Górna i środkowa część jaskini w zimie zamarzają, dopiero dolna ma jaskiniowy klimat ze stałą temperaturą i wilgotnością. Znajdowano w tej części jaskini zimujące motyle, jak: szczerbówka ksieni i Triphosa dubitata[4].

Jaskinia na Dupce DK15 (3).jpg
Jaskinia na Dupce DK15 (6).jpg
Jaskinia na Dupce DK15 (5).jpg

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Jaskinia Siedlecka. W: Jaskinie Polski [on-line]. Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Instytut Badawczy. [dostęp 2018-08-04].
  2. Mapa. Jura Krakowsko-Częstochowska. Część północna 1:52 000. Warszawa: ExpressMap, 2015. ISBN 978-83-88112-71-3.
  3. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  4. a b c Jaskinie Jury. Na Dupce. [dostęp 2018-06-17].