Jawnoszczękie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jawnoszczękie
Ectognatha
rybik z rodzaju Ctenolepisma
rybik z rodzaju Ctenolepisma
motyl z gatunku Parides eurimedes
motyl z gatunku Parides eurimedes
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp tchawkodyszne
Nadgromada sześcionogi
(bez rangi) jawnoszczękie

Jawnoszczękie[1], odkrytoszczękie[2] (Ectognatha) – klad stawonogów z nadgromady sześcionogów, stanowiący grupę siostrzaną skrytoszczękich[3].

Dawniej jawnoszczękie klasyfikowane były w randze podgromady w obrębie gromady owadów i przeciwstawiane podgromadzie skrytoszczękich[1] lub w randze poddziału w dziale owadów pierwotnie bezskrzydłych i przeciwstawiane poddziałowi skrytoszczękich[2]. Cechą wyróżniającą tę grupę jest nieukrycie przysadek gębowych wewnątrz puszki głowowej[1][2]. Obecnie skrytoszczękie wydziela się z owadów w osobną gromadę[4], a nawet podnosi do rangi gromad należące doń pierwogonki, widłogonki i skoczogonki[5]. W takim układzie jawnoszczękie odpowiadają owadom.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Jiří Zahradník: Przewodnik: Kózkowate. Warszawa: Multico, 2001.
  2. a b c Czesław Jura: Bezkręgowce. Podstawy morfologii funkcjonalne, systematyki i filogenezy. Wyd. 3. Warszawa: PWN, 2005, s. 562.
  3. Jerome C. Regier, Jeffrey W. Shultz, Andreas Zwick, April Hussey, Bernard Ball, Regina Wetzer, Joel W. Martin, Clifford W. Cunningham. Arthropod relationships revealed by phylogenomic analysis of nuclear protein-coding sequences. „Nature”. 463, s. 1079–1083, 2010. DOI: 10.1038/nature08742 (ang.). 
  4. M. Starzynska: Entognatha. [dostęp 2014-18-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-09)].
  5. Hexapoda w ITIS Report. [dostęp 2014-08-26].