Jaworz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Połóżenie Jaworza w Paśmie Łososińskim. Widok z Jabłońca
Połóżenie Jaworza w Paśmie Łososińskim. Widok z Jabłońca
Jaworz-Kretówka
Ilustracja
Jaworz od południowo-zachodniej strony.
Państwo  Polska
Pasmo Beskid Wyspowy, Karpaty
Wysokość 921 m n.p.m.
Wybitność 416 m
Położenie na mapie Gorców, Pienin, Beskidu Sądeckiego
Mapa lokalizacyjna Gorców, Pienin, Beskidu Sądeckiego
Jaworz-Kretówka
Jaworz-Kretówka
Ziemia49°43′14,64″N 20°31′16,20″E/49,720733 20,521167
Jaworz

Jaworz, zwany też Kretówką (921 m) – najwyższy szczyt Pasma Łososińskiego w Beskidzie Wyspowym, położony na granicy między wsiami Kobyłczyna i Pisarzowa, część stoku o ekspozycji północno-zachodniej należy do wsi Żmiąca, zaś część stoku o północno-wschodniej do wsi Stańkowa.

Szczyt od strony wschodniej ma stromy kopulasty wierzchołek, co nadaje mu charakterystyczny wygląd. Obecnie zalesione wzgórze, w przeszłości na swoim szczycie miało wybudowaną wieżę triangulacyjną z platformą widokową, tzw. "patrią", skąd rozpościerała się szeroka panorama. Widoczne były: Beskid Wyspowy, Pogórze Rożnowskie z Zalewem Rożnowskim, Nowy Sącz, Beskid Sądecki, Gorce, Beskid Żywiecki i Pogórze Wielickie a przy niskiej wilgotności powietrza Tatry oraz Pieniny.

Wschodnie stoki Jaworza zalesione są tylko w partiach wierzchołkowych, pola uprawne dochodzą aż do wysokości około 820 m. Wybudowano tutaj, na wysokości około 800 m drewnianą wieżę widokową o wysokości ok. 20 m. Obok niej jest pole biwakowe z zadaszonym grillem i wiata. Z wieży roztaczają się widoki na Zalew Rożnowski, Nowy Sącz, Beskid Niski, Beskid Sądecki, a przy b. dobrej pogodzie Pieniny i Tatry Bielskie.

Na północno-wschodnim zboczu góry, na wysokości około 870 m znajduje się częściowo zasypana "Jaskinia w Jaworzu", w przewodnikach nazywana "Jaskinią Zbójecką". Jest to dwumetrowa studnia prowadząca do stromej pochylni, jej długość wynosi 7 m, a głębokość – 5 m. Podanie ludowe wiąże jaskinię z kryjówką zbójców, opowiadano o podziemnych przejściach i przeciągach gaszących świece[1]. Pierwszym, który uznał jaskinię za wartą opisu był prawdopodobnie Jan Ligęza (1928).

Z góry Jaworz można zobaczyć piękną panoramę Zalewu Rożnowskiego, Tatr oraz łunę Krakowa-Nowej Huty.

Szlaki turystyki pieszej[2][edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny niebieski – z Limanowej przez Sałasz na szczyt Jaworza. Czas przejścia: 3:10 h, suma podejść 670 m
szlak turystyczny czarny – z Laskowej, następnie na wschód szlakiem niebieskim. Czas przejścia 4:10 h, suma podejść 670 m.
szlak turystyczny zielony – z Pisarzowej, następnie na wschód szlakiem niebieskim. Czas przejścia: 3:05 h, suma podejść 540 m
szlak turystyczny zielony – z Łososiny Górnej przez Sałasz, następnie na wschód szlakiem niebieskim. Czas przejścia: 3:40 h, suma podejść 640 m.
szlak turystyczny niebieski – znad Jeziora Rożnowskiego (Tęgoborze-Przełom). Czas przejścia: 3:30 h, suma podejść 750 m.


Panorama z Jaworza
Panorama z Jaworza

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zygmunt Kruczek: Jeziora Rożnowskie i Czchowskie – Przewodnik turystyczny. Warszawa-Kraków: PTTK "Kraj", 1986. ISBN 83-7005-059-X.
  2. Beskid Wyspowy 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-86-4.