Jaworznia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jaworznia
Jaworznia. Widok w kierunku Górek Szczukowskich
Jaworznia.
Widok w kierunku Górek Szczukowskich
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat kielecki
Gmina Piekoszów
Liczba ludności (2006) 1100
Strefa numeracyjna (+48) 41
Kod pocztowy 26-065[1]
Tablice rejestracyjne TKI
SIMC 0261440
Położenie na mapie gminy Piekoszów
Mapa lokalizacyjna gminy Piekoszów
Jaworznia
Jaworznia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jaworznia
Jaworznia
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Jaworznia
Jaworznia
Położenie na mapie powiatu kieleckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kieleckiego
Jaworznia
Jaworznia
Ziemia50°51′50″N 20°29′00″E/50,863889 20,483333

Jaworzniawieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Piekoszów[2][3].

W Królestwie Polskim istniała gmina Jaworznia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Jaworznia leży w odległości dziesięciu kilometrów od centrum Kielc i dojechać tu można miejskim autobusem obsługującym linię nr 28. Nazwa miejscowości jest związana niewątpliwie z szatą roślinną, w dokumencie z 1581 r. wspomniano o nazwie Jaworzno. Na wschód od wsi położony jest przysiółek zwany Wapiennikiem.

Przez wieś przechodzi szlak turystyczny czarny czarny szlak turystyczny z Piekoszowa do Zgórskich Gór.

We wsi znajduje się nieczynny kamieniołom wapieni dewońskich „Jaworznia”. W kamieniołomie odkryto największe w Górach Świętokrzyskich jaskinie: Chelosiową Jamę –Jaskinię Jaworznicką i Jaskinię Pajęczą. W ich pobliżu znajdują się trzy mniejsze jaskinie: Duża Dziura w Jaworzni, Gazownia i Schronisko Krótkie w Jaworzni[4]. Wszystkie jaskinie objęto ochroną w 1997 roku jako rezerwat przyrody nieożywionej Chelosiowa Jama.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Jaworznia[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0261456 Dwór przysiółek
0992645 Garbatówka przysiółek
0992639 Jachówka przysiółek
0261485 Kostówki część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Jaworznia lub Jaworzno, w wieku XIX opisana jako wieś w powiecie kieleckim, gminie i parafii Piekoszów[5]
Leży o 9 wiorst od Kielc, o 7 od Chęcin, śród pięknych gór lasami zarosłych, przy drodze bitej do Włoszczowy, w pobliżu Białogonu.

Znajduje się tu ogromna góra z łomami marmuru blado różowego, twardego i trudnego do obrobienia.
W r.1827 Jaworznia liczyła 18 domów, 116 mieszkańców.
Miała niegdyś znaczne kopalnie ołowiu, w 1883 był tu zaniedbany piec wapienny.

Folwark Jaworznia z wsią Jaworznia i Stanisławów posiadał rozległość 781 mórg, grunta orne i ogrody mórg 281, łąk mórg 53. pastwisk mórg 38, wody mórg 5, lasu mórg 353, nieużytki i place mórg 31. Budynków murowanych było 10, drewnianych 2. W 1883 była tu fabryka śrutu.
Wieś Jaworznie posiadała osad 32, z gruntem mórg 228. Wieś Stanisławów osad 4, z gruntem mórg 26.(Opisu dostarczył Bronisław Chlebowski Słownik t.III s.532)

Kościół w Jaworzni


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2014-10-21].
  2. a b TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2014-10-21].
  3. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2015-10-21]. 
  4. Jaskinie Polski, Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy, jaskiniepolski.pgi.gov.pl [dostęp 2017-11-26] (pol.).
  5. Jaworznia w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. III: Haag – Kępy. Warszawa 1882.