Jaxa (państwo)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jaxa
Państwo Rosja
Język urzędowy Język polski[potrzebny przypis]
Stolica Ałbazin
Pierwszy władca Nicefor Czernichowski
Ostatni władca Nicefor Czernichowski
Zależne od Carstwo Rosyjskie (od 1669)
Utworzenie państwa przez polskich uchodźców Carstwo Rosyjskie
1665
Zajęcie przez Cesarstwo Chińskie Nicefor Czernichowski
1685
Chińskie wojska szturmujące Ałbazin w 1685 roku
XVIII-wieczna francuska mapa Chin sporządzona przez D’Anvillea, gdzie Ałbazin oznaczony jest jako Jaxa

Jaxa – państwo ze stolicą w dzisiejszym Ałbazinie, w guberni amurskiej stworzone w XVII wieku.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa państwa wywodziła się od nazwy drewnianej twierdzy Jaxa zbudowanej przez Nicefora Jaxa-Czernichowskiego na miejscu zniszczonego przez Chińczyków Ałbazina[1]. Według źródeł chińskich, jeszcze przed powstaniem Ałbazina miejsce nosiło nazwę zanotowaną w piśmie chińskim jako 雅克萨 (yakesa), od mandżurskiego terminu oznaczającego „półkolistą zatokę na podmytym brzegu rzeki”[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Założycielem i jedynym władcą był Nicefor Czernichowski, polski zesłaniec, rodem z Wołynia. W roku 1665 Czernichowski wraz z kozakami syberyjskimi zamordował Wawrzyńca Obuchowa, wojewodę ilimskiego. Zabójcy schronili się nad Amurem, na pograniczu ziem Tunguzów i Daurów, gdzie odbudowali opuszczoną warownię Ałbazino. Stworzono państwo, utrzymujące kontakty dyplomatyczne z Chinami. W 1685 Jaxa stała się częścią Chin.

Historię Jaxy opisał unicki mnich, opat Hermogenes. Do dziś w Ałbazinie znajduje się obraz Matki Boskiej Ałbazińskiej, przywiezionej tam przez Hermogenesa. Potomków Nicefora po kądzieli spotkał na Syberii autor biografii Traugutta, Marian Dubiecki.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wojciech Sulewski, Konterfekty dziwnych Polaków, Iskry, Warszawa 1973
  2. 郭晔旻,雅克萨大捷:为1840年屈辱埋下伏笔,《文史参考》,10月下,2011/05/15; 雅克萨大捷比失败更糟糕:为1840年屈辱埋下伏笔, dostęp 22.10.2011

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Literatura dodatkowa[edytuj | edytuj kod]

  • Marian Dubiecki, Obrazy i studia historyczne, Kraków 1884
  • Wojciech Sulewski, Konterfekty dziwnych Polaków, Iskry, Warszawa 1973