Jean-Claude Van Damme

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jean-Claude Van Damme
Ilustracja
Jean-Claude Van Damme w 2012 roku.
Imię i nazwisko Jean-Claude Camille François Van Varenberg
Data i miejsce urodzenia 18 października 1960
Berchem-Sainte-Agathe, Belgia
Zawód aktor, scenarzysta, producent filmowy, reżyser, kaskader, choreograf
Współmałżonek Maria Rodriguez
(1980-1984; rozwód)
Cynthia Derderian
(1985-1986; rozwód)
Darcy LaPier
(1994-1997; rozwód)
Gladys Portugues
(1987-1992; od 1999)
Lata aktywności od 1984
Strona internetowa

Jean Claude Van Damme, właściwie Jean-Claude Camille François Van Varenberg[1][2] (ur. 18 października 1960[3] w Berchem-Sainte-Agathe[4]) – belgijski aktor, scenarzysta, producent i reżyser, znany przede wszystkim z kina akcji, nazywany „muskułami z Brukseli”[5].

Życiorys

Wczesne lata

Urodził się w Berchem-Sainte-Agathe, w dzielnicy Brukseli, jako jedyny syn mającego żydowskie korzenie Eugene’a Van Varenberga i Eliany Van Varenberg[6]. Jego ojciec był księgowym i sprzedawcą kwiatów[7]. Wychowywał się z siostrą Veronique. Mając jedenaście lat zaczął trenować wschodnie sztuki walki i kulturystykę; jego ojciec zapisał go do szkoły shōtōkan (zdobył czarny pas)[8]. W latach 1976-82 Van Damme stoczył kilkadziesiąt walk karate (głównie w formułach light i semi contact). W 1979 roku był członkiem belgijskiej reprezentacji, która zdobyła w Brukseli drużynowe mistrzostwo Europy EKU w formule semi contact[9]. W okresie tym stoczył też kilkanaście wygranych walk w kick-boxingu w formule full contact.

W wieku szesnastu lat rozpoczął pięcioletnie studia baletowe[10]. Zaproponowano mu wstąpienie do zespołu baletowego. Ofertę jednak odrzucił. Jako 18-latek trenował w California Gym w Brukseli. W 1981 roku wyjechał do Los Angeles[11], mówił tylko po francusku i flamandzku. Początkowo pracował dorywczo jako kierowca limuzyny, taksówkarz, instalator dywanów, barman, ochroniarz i doręczyciel pizzy. W międzyczasie uczył się poprawnej wymowy języka angielskiego.

Kariera

W 1983 pod pseudonimem Jean-Claude Van Damme znalazł się na planie thrillera Cujo, jednak ostatecznie zdjęcia z jego udziałem zostały wycięte. Rok później jako 'Jean-Claude Vandam' pojawił się w 48-minutowej niezależnej komedii o homoseksualistach Monako na zawsze (Monaco Forever, 1984) jako czarny charakter, gej-karateka, francuskim dramacie Ulica barbarzyńców (Rue barbare, 1984) i komedii muzycznej Breakdance (Breakin, 1984) z udziałem Ice'a-T. Był także koordynatorem kaskaderów w wojennym filmie akcji Zaginiony w akcji (Missing in Action, 1984) z Chuckiem Norrisem.

W 1986 w restauracji w Beverly Hills spotkał izraelskiego reżysera i producenta filmowego Menahema Golana i zademonstrował mu swoje umiejętności wschodnich sztuk walki. W dramacie sensacyjnym Bez odwrotu (No Retreat, No Surrender, 1986) zagrał postać Iwana – nowo kreowanego mistrza karate. Przełomem w jego karierze filmowej stała się rola znakomitego wojownika Franka Duxa, założyciela pierwszej w Stanach Zjednoczonych szkoły ninjutsu, w opartym na prawdziwych zdarzeniach sportowym filmie akcji Krwawy sport (Bloodsport, 1988), za którą jednak zdobył nominację do Złotej Maliny jako najgorszy nowy gwiazdor. W dramacie sensacyjnym Czarny orzeł (Black Eagle, 1988) pojawił się jako czarny charakter – zimny i zdeterminowany agent KGB. Był samotnym wojownikiem walczącym z armią futurystycznych piratów w filmie akcji sci-fi Cyborg (1989)[12].

W 1990 spróbował swoich sił jako scenarzysta niezależnego filmu Lwie Serce (Lionheart), gdzie zagrał postać żołnierza legii cudzoziemskiej. Kolejne produkcje z jego udziałem to Uniwersalny żołnierz (Universal Soldier, 1992) gdzie wystąpił u boku Dolpha Lundgrena[13] i Ralfa Moellera, sequel filmu – Uniwersalny żołnierz: Powrót (Universal Soldier: The Return, 1999), melodramat Uciec, ale dokąd? (Nowhere to Run, 1993) z Rosanną Arquette, thriller Nieuchwytny cel (Hard Target, 1993) i thriller sci-fi Strażnik czasu (Timecop, 1994).

W 1996 zadebiutował jako reżyser thrillera przygodowego The Quest z udziałem Rogera Moore, Jamesa Remara i Louisa Mandylora. Za ekranowy duet z Dennisem Rodmanem w thrillerze Ryzykanci (Double Team, 1997) otrzymał antynagrodę Złotej Maliny. Podwójna rola brutalnego seryjnego mordercy i jego sklonowanej repliki w thrillerze sensacyjnym sci-fi Replikant (Replicant, 2001) przyniosła mu nominację do nagrody Video Premiere.

13 listopada 2013 w serwisie YouTube swoją premierę miała reklamę ciężarówek Volvo z Van Dammem w roli głównej pt.: The Epic Split, którą w ciągu pięciu dni wyświetlono ponad 26 mln razy[14].

Powrócił na ekran jako Mistrz Durand w filmie sztuk walki Johna Stockwella Kickboxer: Vengeance (2016) i sequelu Kickboxer: Retaliation (2017) z udziałem Mike’a Tysona; w Kickboxerze (1989) grał Kurta Sloane[15].

Życie prywatne

Był żonaty z Marią Rodriguez (od 1980 do 1984), Cynthią Derderian (od 1985 do 1986) i Darcy LaPier (od 3 lutego 1994 do 1997), z którą ma syna Nicholasa (ur. 10 października 1995). W 1987 poślubił Gladys Portugues, z którą ma dwoje dzieci – syna Kristophera (ur. 1987) i córkę Biancę (ur. 1990), lecz w 1992 doszło do rozwodu. 25 czerwca 1999 Van Damme i Gladys Portugues ponownie zawarli związek małżeński. Dzieci Van Damme’a są aktorami – występują wraz z nim w filmach akcji.

Filmografia

filmy fabularne/seriale TV

Rok Tytuł Rola Reżyser
1979 Kobieta między psem i wilkiem (Femme entre chien et loup) energiczny mężczyzna w ogrodzie André Delvaux
1983 Cujo scena usunięta Lewis Teague
1984 Monako na zawsze (Monaco Forever) karateka-gej William A. Levey
Ulica barbarzyńców (Rue barbare) statysta-policjant w scenie przyjazdu Gilles Béhat
1986 Bez odwrotu (No Retreat, No Surrender) Ivan Krushensky Corey Yuen
1988 Krwawy sport (Bloodsport) Frank Dux Newt Arnold
Czarny orzeł (Black Eagle) Andrei Eric Karson
1989 Cyborg Gibson Rickenbacker Albert Pyun
Kickboxer Kurt Sloane Mark DiSalle, David Worth
1990 Wykonać wyrok (Death Warrant) Louis Burke Deran Sarafian
Lwie Serce (Lionheart) Lyon Gaultier Sheldon Lettich
1991 Podwójne uderzenie (Double Impact) Alex Wagner/Chad Wagner Sheldon Lettich
1992 Uniwersalny żołnierz (Universal Soldier) Luc Deveraux Roland Emmerich
1993 Nieuchwytny cel (Hard Target) Chance Boudreaux John Woo
Uciec, ale dokąd? (Nowhere to Run) Sam Gillen Robert Harmon
Bohater ostatniej akcji (Last Action Hero) w roli samego siebie (Cameo) John McTiernan
1994 Strażnik czasu (Timecop) Max Walker Peter Hyams
Uliczny wojownik (Street Fighter) pułkownik William F. Guile Steven E. de Souza
1995 Nagła śmierć (Sudden Death) Darren McCord Peter Hyams
1996 Maksimum ryzyka (Maximum Risk) Alain Moreau/Michaił Suverov Ringo Lam
Przyjaciele (Friends, sitcom) w roli samego siebie Michael Lembeck
The Quest Christopher Dubois Jean-Claude Van Damme
1997 Ryzykanci (Double Team) Jack Quinn Tsui Hark
1998 Legionista (Legionnaire) Alain Lefevre Peter MacDonald
Za ciosem (Knock Off) Marcus Ray Tsui Hark
1999 Uniwersalny żołnierz: Powrót (Universal Soldier: The Return) Luc Deveraux Mic Rodgers
Inferno: Piekielna walka (Desert Heat) Eddie Lomax John G. Avildsen
2001 Replikant (Replicant) Edward „The Torch” Garrette/Replikant Ringo Lam
Zakon (The Order) Rudy Cafmeyer/Charles Le Vaillant Sheldon Lettich
2002 Pasażer (Derailed) Jacques Kristoff Bob Misiorowski
2003 Skazany na piekło (In Hell/The Savage) Kyle LeBlanc Ringo Lam
2004 Mściciel (Wake of Death) Ben Archer Philippe Martinez
Las Vegas (serial TV) w roli samego siebie Tucker Gates
Sny o potędze (Narco) Jean-Claude Van Damme w fantazjach Lenny'ego Bara Tristan Aurouet, Gilles Lellouche
2006 Zastępca (Second in Command) Sam Keenan Simon Fellows
Korpus weteranów (The Hard Corps) Philip Sauvage Sheldon Lettich
Egzamin (Sınav) Charles Ömer Faruk Sorak
2007 Aż do śmierci (Until Death) Anthony Stowe Simon Fellows
2008 Strażnik granicy (The Shepherd: Border Patrol) Jack Robideaux Isaac Florentine
J.C.V.D. w roli samego siebie Mabrouk El Mechri
2009 Uniwersalny żołnierz: Regeneracja (Universal Soldiers: Reganeration) Luc Deveraux John Hyams
Robot Chicken (serial TV) Rhett Butler (głos) Chris McKay, Kevin Shinick
2011 Krzyżowy ogień (Assassination Games) Vincent Brazil Ernie Barbarash
Beur sur la ville pułkownik Merot (Cameo) Djamel Bensalah
Kung Fu Panda 2 Mistrz Krokodyl (głos) Jennifer Yuh Nelson
2012 Rzhevsky vs. Napoleon (Rzhevskiy protiv Napoleona) w roli samego siebie (Cameo) Marius Balchunas
Oczy smoka (Dragon Eyes) Jean-Luis Tiano John Hyams
Uniwersalny żołnierz: Dzień odrodzenia (Universal Soldier: Day of Reckoning) Luc Deveraux John Hyams
Niezniszczalni 2 (The Expendables 2) Jean Vilain Simon West
6 kul (Six Bullets) Samson Gaul Ernie Barbarash
U.F.O. (Alien Uprising) George Dominic Burns
2013 Bliski wróg (Enemies Closer) Xander Peter Hyams
2014 Obóz integracyjny (Welcome to the Jungle) Storm Rotchild Rob Meltzer
Miasto odkupienia (Swelter) Stillman Keith Parmer
Full Love Frenchy Jean-Claude Van Damme (także producent i scenarzysta)
2015 Pound of Flesh Deacon Ernie Barbarash
Jiān Bing Xiá w roli samego siebie (Cameo) Da Peng
2016 Kickboxer: Vengeance Mistrz Durand John Stockwell
Kung Fu Panda 3 Mistrz Krokodyl (głos) Jennifer Yuh Nelson, Alessandro Carloni
2017 Bałkańska Vendetta (Kill'Em All) Philip Peter Malota
Kickboxer: Retaliation Mistrz Durand Dimitri Logothetis

teledyski

Rok Tytuł Artysta
1992 "Body Count's in the House" Body Count
1994 "Time Won't Let Me" The Smithereens
"Straight to My Feet" MC Hammer/gościnnie Deion Sanders
1995 "Something There" CHAGE and ASKA
1999 "Crush 'Em" Megadeth
2003 "Kiss My Eyes" Bob Sinclar
2008 "Ya Lyublyu Ego" Iryna Bilyk / Olga Gorbacheva
2015 "The Hum" Dimitri Vegas & Like Mike / Ummet Ozcan

Przypisy

  1. Jean-Claude Van Damme Actor (ang.). TVGuide.com. [dostęp 2017-01-10].
  2. Jean-Claude Van Damme (ang.). Listal. [dostęp 2017-01-10].
  3. Jean Claude Van Damme (hiszp.). SensaCine.com. [dostęp 2017-01-10].
  4. Jean-Claude Van Damme – Actor (rum.). CineMagia.ro. [dostęp 2017-01-10].
  5. Jean Claude Van Damme – Sztárlexikon (węg.). Starity.hu. [dostęp 2017-01-10].
  6. Jean-Claude Van Damme Biography (1960-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2017-01-10].
  7. Jean Claude Van Damme (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2017-01-10].
  8. Jean Claude Van Damme (cz.). ČSFD.cz. [dostęp 2017-01-11].
  9. Jean-Claude Van Damme (fr.). AlloCiné. [dostęp 2017-01-10].
  10. Jean Claude Van Damme (ang.). TV.com. [dostęp 2017-01-10].
  11. Alex Godfrey (2012-08-10): Jean-Claude Van Damme: 'I tried to play the system; I was blacklisted (ang.). The Guardian. [dostęp 2017-01-11].
  12. Brian Truitt (2012-08-19): For Jean-Claude Van Damme, comeback is sweet (ang.). USA Today. [dostęp 2017-01-11].
  13. Borys Kit (2017-01-04): Jean-Claude Van Damme, Dolph Lundgren Team for Action Thriller 'Black Water' (ang.). The Hollywood Reporter. [dostęp 2017-01-10].
  14. Volvo Trucks – The Epic Split feat. Van Damme (Live Test 6)
  15. Dave McNary (2016-07-06): Jean-Claude Van Damme Joins 'Kickboxer: Retaliation' (ang.). Variety. [dostęp 2017-01-10].

Linki zewnętrzne