Jeanne d’Arc (1961)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Jeanne d'Arc (1961))
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jeanne d’Arc (R97)
Ilustracja
Historia
Stocznia Marynarki, Brest Francja
Wodowanie 30 września 1961
 Marine nationale
Wejście do służby 16 lipca 1964
Wycofanie ze służby 1 września 2010[1]
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność standardowa: 10 575 t
całkowita: 13 270 t
Długość całkowita: 182,0 m
pokładu startowego: 62,0 m
Szerokość całkowita: 24,0 m
pokładu startowego: 21,0 m
Zanurzenie 7,3 m
Napęd
2 turbiny parowe o mocy 40 000 KM, 4 kotły parowe, 2 śruby
Prędkość 26,5 węzła
Zasięg 6000 Mm przy 15 węzłach, 3750 Mm przy 25 węzłach
Uzbrojenie
4 działa 100 mm plot (4xI)
6 wpk pokr MM-38 Exocet
Wyposażenie lotnicze
do 16 śmigłowców (szczegóły w tekście)
Załoga 627 + 150 kadetów

Jeanne d’Arc (R97) – francuski śmigłowcowiec i okręt szkolny, szósty okręt o tej nazwie. Pozostawał w służbie od 1961 do 2010[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W latach 50. XX wieku coraz większe znaczenie w walce na morzu zaczęły zyskiwać śmigłowce. Oprócz wyposażania krążowników, niszczycieli i fregat w śmigłowiec pokładowy, na przełomie lat 50. i 60. w części krajów zaczęły powstawać okręty specjalnie przystosowane do przenoszenia śmigłowców – śmigłowcowce lub krążowniki śmigłowcowe. Jednym z pierwszych okrętów nowej kategorii był francuski śmigłowcowiec „Jeanne d’Arc” (formalne wejście do służby nastąpiło po włoskim „Andrea Doria”, ale wcielenia do przeprowadzenia prób morskich dokonano wcześniej)[3]. Nowy okręt francuski miał zarazem zastąpić stary krążownik szkolny „Jeanne d’Arc” z 1931 roku w roli okrętu szkolnego dla podchorążych[3]. Budowę zamówiono 8 marca 1957 roku[3].

Stępkę pod jego budowę położono 7 lipca 1960, w stoczni Marynarki w Breście, a kadłub wodowano 30 września 1961[3]. 1 lipca 1963 okręt wcielono dla przeprowadzenia prób morskich, a budowę zakończono 30 czerwca 1964[3]. Początkowo w trakcie budowy nosił tymczasowo nazwę „La Résolue”, lecz ostatecznie wszedł do służby w marynarce francuskiej 16 lipca 1964 pod nazwą „Jeanne d’Arc”, na cześć Joanny d’Arc, zastępując poprzedni krążownik o tej nazwie[3]. Okręt otrzymał numer taktyczny R97, z grupy okrętów lotniczych. Klasyfikowany jest jako śmigłowcowiec (Porte-hélicoptères), lecz w literaturze określany jest również czasami jako krążownik śmigłowcowy.

Opis[edytuj | edytuj kod]

„Jeanne d’Arc”, 1986

Kształt kadłuba wzorowany był na krążowniku „Colbert”, przy czym zwiększono szerokość[3]. Hangar w części rufowej i podstawa nadbudówki dziobowej stanowią wielką nadbudowę zintegrowaną z kadłubem[3]. Dziób jest łukowato wygięty, o kształcie ocenianym jako ładny; pokład dziobowy o niewielkim wzniosie jest pozbawiony uzbrojenia[3]. Okręt w części dziobowej ma nadbudówkę z pomostem dowodzenia, wraz z umieszczonym na niej masztem i kominem, a za nią, od śródokręcia rozciąga się prostokątny pokład lotniczy o rozmiarach 62 × 21 m[3]. Z tyłu nadbudówki znajduje się przeszklony pomost kierowania operacjami lotniczymi[3]. Pokład lotniczy umożliwia jednoczesny start dwóch ciężkich śmigłowców i parkowanie dwóch innych, ewentualnie jeszcze dwa mogą stać na samej rufie, po bokach podnośnika[4]. Pokład ten kończy się przed rufą okrętu, o formie łyżkowej[3]. Na jego końcu znajduje się 12-tonowy podnośnik transportujący śmigłowce z hangaru[4]. Pod pokładem lotniczym znajduje się hangar na 8 śmigłowców (w czasie pokoju jest zajęty częściowo przez pomieszczenia szkolne). Uzbrojenie przez większy okres służby stanowiły 4 działa 100 mm w wieżach rozmieszczonych po burtach na dziobie i rufie okrętu, od 2000 zdemontowano dwa rufowe działa. W latach 80. okręt otrzymał wyrzutnie pocisków przeciwokrętowych MM38 Exocet na dziobie.

Służba i zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Widok na pokład lotniczy – widoczne jest stanowisko kontroli lotów z tyłu nadbudówki, po prawej śmigłowiec Super Frelon, 1994

„Jeanne d’Arc” była projektowana z myślą o uniwersalnym zastosowaniu. Na wypadek wojny, okręt mógł pełnić zadania zwalczania okrętów podwodnych za pomocą 8 śmigłowców Lynx lub transportować aeromobilne oddziały desantowe (do 700 ludzi), przerzucane na brzeg armijnymi śmigłowcami Puma / Super Puma lub cięższymi Super Frelon, które mogły bazować na niej w liczbie 4. Na okręcie mogły także bazować śmigłowce bojowe, wykonujące misje na rzecz wojsk lądowych.

Podstawową rolą „Jeanne d’Arc” przez cały jej okres służby w czasie pokoju była służba jako okręt szkolny, a zarazem jako okręt reprezentujący marynarkę francuską w szkolnych i kurtuazyjnych rejsach zagranicznych. W tym celu, okręt posiadał odpowiednie pomieszczenia dla 150 kadetów i wyposażenie dydaktyczne. Jej grupa lotnicza w tych zastosowaniach składała się zwykle z 2 śmigłowców lotnictwa morskiego Aérospatiale Alouette III (eskadra 22S), ponadto od 1992 bazowały na niej zwykle 2 śmigłowce lotnictwa wojsk lądowych (ALAT) Aérospatiale Puma lub Cougar i 3 Aérospatiale Gazelle[2].

W toku służby, „Jeanne d’Arc” odbyła liczne rejsy zagraniczne po całym świecie. Na jej pokładzie szkolili się także oficerowie innych państw, w tym polscy. M.in. 18 marca 1996 zawinęła do Gdyni wraz z fregatą „Germinal”, a 22 marca wzięła udział w ćwiczeniach PASSEX'96 z polskimi okrętami i lotnictwem (po raz pierwszy na okręcie takiego rodzaju wylądował wówczas polski śmigłowiec, W-3RM Anakonda)[5]. W późniejszym okresie okręt odbywał rejsy szkolne głównie w towarzystwie niszczyciela rakietowego „Georges Leygues”. Ponownie w manewrach z polską flotą na Bałtyku uczestniczyła w maju 2004 (wraz z „Georges Leygues”)[6].

W 1989 i 1990 roku okręt przeszedł modernizację, głównie wyposażenia elektronicznego.

W marcu 2000 śmigłowce okrętu pomagały w akcji humanitarnej podczas powodzi w Mozambiku, a w styczniu 2005 po tsunami w Indonezji. 11 kwietnia 2008 trzy śmigłowce Alouette III i dwa Gazelle z „Jeanne d’Arc” wzięły udział w akcji komandosów w Somalii, zakończonej ujęciem 6 (i według nieoficjalnych źródeł, zabiciem kilku) piratów, którzy wcześniej uprowadzili luksusowy jacht „Le Ponant”, po czym zwolnili go za okupem (operacja Thalatine)[7][8].

Wycofanie okrętu ze służby nastąpiło 1 września 2010 r., po czym w listopadzie 2010 został skreślony z listy floty i rozbrojony w Breście, otrzymując jako hulk numer Q860[1].

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Nadbudówka z widoczną lewoburtową wieżą działa 100 mm i wyrzutniami pocisków Exocet (z lewej)

Uzbrojenie[edytuj | edytuj kod]

Wyposażenie elektroniczne[edytuj | edytuj kod]

  • radar dozoru powietrznego: Thomson-CSF DRBV 22D
  • radar dozoru powietrzno-nawodnego: DRBV 51A (do 1989 – DRBV 50)
  • 2 radary nawigacyjne: Racal Decca DRBN 34A
  • 3 radary kierowania ogniem: Thomson-CSF DRBC 32A
  • sonar: kadłubowy, aktywny śledzenia Thomson Sintra DUBV 24C
  • systemy walki radioelektronicznej: dwie 8-prowadnicowe wyrzutnie flar typu CSEE/VSEL Syllex (mogą nie być zamontowane)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Z życia flot w „Morze, Statki i Okręty” nr 1/2011, s. 2
  2. a b Porte-hélicoptères Jeanne d’Arc
  3. a b c d e f g h i j k l Jaskuła 1996 ↓, s. 22
  4. a b Jaskuła 1996 ↓, s. 23.
  5. Robert Rochowicz: Francuzi na Bałtyku, „Nowa Technika Wojskowa” nr 5/1996, s.50
  6. Polsko-francuskie manewry osłonowe w: Morza, Statki i Okręty nr 4/2004, s. 10
  7. Krzysztof Kubiak: Fenomen piractwa somalijskiego w „Morze, Statki i Okręty” nr 1/2009, s. 68
  8. Zdjęcia i opis akcji (fr.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Porte-hélicoptères Jeanne d’Arc w serwisie Net Marine (fr.)
  • . ', "Morza, Statki i Okręty" nr 2/1996, s. 22-24
  • Andrzej Jaskuła. Jeanne d'Arc. Dziewica na Bałtyku. „Morza, Statki i Okręty”. 2/1996, s. 22-24, lipiec-wrzesień 1996. ISSN 1426-529X. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]