Jednostki morfogenetyczne Gdańska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Okręg historyczny Gdańsk[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Geneza Obecny charakter funkcjonalny Data przyłączenia do Gdańska
Główne Miasto Najstarsza osada aglomeracji Gdańska z IX w. Umocniona osada portowo-handlowa nad Motławą X-XIII w. Lokacja prawna na prawie lubeckim 1261-1263 Dzielnica mieszkaniowo-handlowo-biurowa, funkcje turystyczne
Podjednostki: Dzielnica Mariacka, Dzielnica Świętojańska, Przedwale
Stare Miasto Lokacja grodu ok. 970-980, po 1433 otoczone palisadą i rowem. Osiedle mieszkaniowe, handel
Podjednostki: Stare Miasto, Osiek, Zamczysko, Fundacyjny Kąt
Stare Przedmieście Nieobwarowane przedmieście Głównego Miasta. Od 1360 ogrody i warsztaty okrętowe. Dzielnica mieszkaniowa i przemysłowa XIV w.
Wyspa Spichrzów Około 1330 r. powstały pierwsze spichlerze Głównego Miasta, a także rzeźnia, folwark miejski, Dwór Popielny i składy. Handel, hotel, biura, magazyny, ruiny spichlerzy XIV w.
Długie Ogrody Ok. 1360 - łąki i ogrody czynszowe Głównego Miasta (patrymonium), na początku XV w. powstało nieumocnione przedmieście Dzielnica mieszkaniowo-przemysłowa XIV/XV w.
Ołowianka Własność zamku krzyżackiego 1343-1454. Elektrociepłownia, filharmonia. 1454
Dolne Miasto Dzielnica ogrodowa Dzielnica mieszkaniowo-przemysłowa XVII w.
Nowe Ogrody W 1342 założono szpital św. Gertrudy z kościołem. Urząd Miejski, Szpital Wojewódzki, Sąd
Podjednostki: Nowe Ogrody I, Nowe Ogrody II
Grodzisko Gródek strażniczy na wzgórzu - IX-X w., fortyfikacje miejskie - 1656, 1807. Dworzec autobusowy, tereny zielone oraz budynki biurowe 1454 (?)
Biskupia Górka Posiadłość biskupów włocławskich, dwór biskupi. Fortyfikacje miejskie - XVII w. Dzielnica mieszkaniowa, tereny zielone, tereny Policji 1656 (?)
Zaroślak Lokacja wsi krzyżackiej - 1365 Osiedle mieszkaniowe Część 1656, całość 1807
Podjednostki: Zaroślak Wewnętrzny, Zaroślak Zewnętrzny
Sienna Grobla I Blokhauz na Polskim Haku - XVIII w. Tereny przemysłowe, magazyny i składy, kolonia mieszkalna. 17 marca 1814
Podjednostki: Polski Hak
Knipawa / Rudno Część Długich Ogrodów, zabudowana w XV i XVI w. Zieleń, obiekty sportowe, osiedle mieszkaniowe 17 marca 1814
Siedlce Ok. 1400 ziemie nadane jako uposażenie klasztorowi Brygidek; w 1454 darowane miastu Gdańsk przez króla Kazimierza Jagiellończyka. Osiedle mieszkaniowe 1814
Podjednostki: Ziemica, Szkódka, Winniki, Dolina
Chełm Od 1277 grunty biskupie, ok. 1356 założono wieś Nowa Górka, prawa miejskie jako Stolzenberg w 1773 Osiedle mieszkaniowe 1814
Stare Szkoty Darowizna księcia Mestwina II na rzecz biskupa kujawskiego - 1277; od XVI w. osada zamieszkana przez Mennonitów, Żydów i Szkotów. Teren opustoszały, nieliczne domy mieszkalne, kościół początek 1814
Podjednostki: Chmielniki Pelplińskie
Oruńskie Przedmieście Ogrody - XIV/XV w.; karczma - 1428 Tereny kolejowe i przemysłowe 17 marca 1814
Suchanino Wieś krzyżacka - pierwsza wzmianka z 1344. Osiedle mieszkaniowe 1 kwietnia 1902
Podjednostki: Ziemica Mała, Na Losowej Górze
Emaus Niegdyś część Siedlec, w XVIII w. istniał tu folwark. Osiedle mieszkaniowe, węzeł komunikacyjny, ogródki działkowe 15 sierpnia 1933
Podjednostki: Stary Emaus, Nowy Emaus, Trzy Lipy, Krzyżowniki
Stara Wieś Wieś włościańska na gruntach pobiskupich. Osiedle mieszkaniowe (Chełm) 15 sierpnia 1933
Nowe Ujeścisko / Wzgórze Mickiewicza W 1935 - podmiejskie osiedle mieszkaniowe na obszarze gminy Ujeścisko. Osiedle mieszkaniowe 5 października 1954

Okręg historyczny Wrzeszcz[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Geneza Obecny charakter funkcjonalny Data przyłączenia do Gdańska
Wrzeszcz Pierwsza wzmianka o wsi z 1263 roku; od 1404 wieś na prawie chełmińskim. Dzielnica mieszkaniowa, centrum biurowe i handlowe 17 marca 1814
Podjednostki: Wrzeszcz, Brunow, Kuźniczki, Jaśkowa Dolina
Strzyża Dolna 1261 - młyn mieszczan gdańskich. Dawne tereny wojskowe, dzielnica mieszkaniowa 17 marca 1814
Nowe Szkoty Dobra szlacheckie należące do Cystersów w Oliwie; 1779 - młyn. Osiedle mieszkaniowe 17 marca 1814
Podjednostki: Nowe Szkoty Oliwskie, Nowe Szkoty Gdańskie
Wielka Aleja Tereny wsi Suchanino nadane jako patrymonium przez Wielkiego Mistrza; W XVII w. tereny sporne między wsią Suchanino a miastem Gdańsk. Arteria komunikacyjna 17 marca 1814
Podjednostki: Wielka Aleja I, Wielka Aleja II
Święta Studzienka 1402 - folwark krzyżacki; XVI w. - cegielnia; 1691 - karczma; XVIII w. - ogrody z domami letniskowymi bogatych gdańszczan. Tereny Politechniki, osiedle akademickie 1 kwietnia 1902
Suchanino Północne
Osiedle mieszkaniowe 1 kwietnia 1902
Podjednostki: Królewska Dolina, Górzyna, Migówko, Diabełkowo, Szubieniczna Góra
Strzyża Górna 1188 - młyn, przed 1342 wieś założona przez klasztor w Oliwe. Osiedle mieszkaniowe, teren po koszarach wojskowych 1 kwietnia 1902
Podjednostki: Jakubowo, Shadolke
Kolonia Część dóbr Młyniska, odłączone w 1906 i włączone w obręb miasta Gdańska. Osiedle mieszkaniowe, stacja rozrządowa kolei 19 listopada 1906
Brętowo 1625 - kuźnica żelaza, młyn prochowy, dwór. Osiedle mieszkaniowe Niedźwiednik 15 sierpnia 1933
Podjednostki: Kamienny Młyn, Lobkowski Dwór, Brętowy Młyn, Jaśkowy Młyn, Nowiecki Młyn, Nowiec
Piecki 1283 - wieś w posiadaniu klasztoru w Oliwie. Osiedle mieszkaniowe Piecki-Migowo 15 stycznia 1954
Podjednostki: Jaśkowa Dolina Stara
Migowo 1379 - wieś sołecka. Osiedle mieszkaniowe Piecki-Migowo 15 stycznia 1954

Okręg historyczny Port[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Geneza Obecny charakter funkcjonalny Data przyłączenia do Gdańska
Nowy Port XVII/XVIII w. - rozwój osady związany z nowoprzekopanym Zachodnim Torem Wodnym. Dzielnica portowo - mieszkaniowa. 17 marca 1814
Westerplatte Wyspa powstała z nanosów wiślanych, ufortyfikowane wejście do portu w Gdańsku. Port wojenny, zespół parkowo-pomnikowy 17 marca 1814
Brzeźno Osada rybacka - XIII w. Kąpielisko morskie, osiedle mieszkaniowe 1 kwietnia 1914
Zaspa Stanica rybacka nad jeziorem Zaspa - XII/XIII w.; wieś na gruntach klasztoru w Oliwie - XV w. Osiedle mieszkaniowe 1 kwietnia 1914
Podjednostki: Czerwony Dwór, Czarny Dwór, Biały Dwór, Królewski Dwór, Rozstaje, Letnica
Młyniska Osada młyńska - 1261. Tereny przemysłowe, osiedle mieszkaniowe 1 kwietnia 1914
Oliwskie Łąki Łąki stanowiące własność klasztoru w Oliwie. Tereny przemysłowe i składowe, nieużytki 1926
Składy Składy drzewne, wapiennik - XIV-XV w. Tereny stoczniowe, przemysłowe i składowe, boisko 1877
Podjednostki: Składy I, Małe Młyniska, Reyerowo, Młodomiejskie Składy Drewna
Ostrów Fortyfikacje miejskie - XVII w.; majątek ziemski - połowa XIX w. Tereny stoczniowe 15 listopada 1902
Wisłoujście Osada wiejska - II poł. XIV w.; strażnica krzyżacka (blokhauz) - koniec XIV w. Tereny portowe i przemysłowe 1 kwietnia 1914
Port Północny Tereny wydarte morzu w czasie budowy portu. Port
Przeróbka Tereny składowe i przetwórcze zboża u wejścia do portu gdańskiego - XVII w. Dzielnica mieszkaniowo-przemysłowa 1907
Sączki Dobra miejskie powstałe przed 1877 na osuszonych i zdrenowanych łąkach między wsiami Stogi i Wisłoujście.
1 kwietnia 1914
Stogi Wieś rolniczo-rybacka. Dzielnica mieszkaniowo-przemysłowa 1 kwietnia 1914
Podjednostki: Stogi I, Stogi II
Sienna Grobla II (Zewnętrzna) Karczma przy starej przeprawie promowej przez Wisłę - Gęsia Karczma. Tereny przemysłowe 1877
Podjednostki: Gęsia Karczma, Biały Dwór, Kryzel, Reduta Tylna
Krakowiec Wieś rolniczo-rybacka. Osiedle mieszkaniowo-rolnicze, ogrodnictwo 1 kwietnia 1914
Podjednostki: Krakowiec nad Wisłą, Krakowiec na Piaskach
Górki Zachodnie Wieś na gruntach osady Sandkathen. Stocznia rzeczna, przystanie jachtowe 1 kwietnia 1914
Las Miejski w Gdańsku Las zakupiony przez miasto Gdańsk przed 1895. Las, kąpielisko morskie 1 kwietnia 1914

Okręg historyczny Oliwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Geneza Obecny charakter funkcjonalny Data przyłączenia do Gdańska
Oliwa Osada przyklasztorna - 1178, folwark opacki. Dzielnica mieszkaniowa 1926
Podjednostki: Dolina Szwabego, Dolina Powagi, Prochowy Młyn, Leśny Młyn, Głębokie, Głodowo, Leśnica, Rybno, Wojnowo, Mirów, Las Przymorski, Las Szpitalny
Ludolfino / Przylesie Cegielnia od 1822; majątek - 1873. Osiedle mieszkaniowe 1926
Podjednostki: Gospódki
Polanki Łąki opackie, wydzierżawione pod patrycjuszowskie dworki rezydencjonalne w XVI/XVII w. Nadleśnictwo, szpital, osiedle mieszkaniowe 1926
Podjednostki: Dwór I, Dwór II, Dwór III, Dwór IV, Dwór V, Dwór VI, Dwór VII
Młyniec Dwór na gruntach klasztoru w Oliwie. Dzielnica mieszkaniowa Zaspa 1926
Dolina Radości Zespół młynów i kuźni klasztoru w Oliwie - pierwsza wzmianka 1648. Ośrodek wypoczynkowy, leśniczówka, zakład hodowli ryb 1926
Przymorze Wieś należąca do dóbr klasztornych (XI/XIII w.) Osiedle mieszkaniowe 1926
Jelitkowo Osada rybacka należąca do dóbr klasztoru w Oliwie od czasów pierwszej fundacji. Kąpielisko, hotele 1926
Żabianka Pole na gruntach wsi Jelitkowo. Dzielnica mieszkaniowa 1926

Okręg historyczny Niziny[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Geneza Obecny charakter funkcjonalny Data przyłączenia do Gdańska
Orunia Wieś rolnicza - lokacja na prawie chełmińskim - 1338. Dzielnica mieszkaniowo-przemysłowa 15 sierpnia 1933
Podjednostki: Dolnik, Orunia nad Motławą, Mniszki, Orunia nad Radunią, Ptaszniki
Olszynka Mała Las miejski - okres średniowieczny; łąki i pastwiska - XVI-XVII w. Osiedle mieszkaniowe, ogródki działkowe 15 sierpnia 1933
Olszynka Wielka Las miejski - okres średniowieczny; łąki i pastwiska - XVI-XVII w. Osiedle mieszkaniowe, ogródki działkowe 15 sierpnia 1933
Błonia Łąki miejskie z nadania krzyżackiego. Tereny przemysłowe, kolejowa stacja rozrządowa, osiedle mieszkaniowe 15 sierpnia 1933
Podjednostki: Miałki Szlak
Lipce Wieś rolnicza Osiedle podmiejskie 15 stycznia 1954
Ostróżek Zachodnia część gruntów wsi Kemnade - pierwsza wzmianka 1575. Osada ogrodnicza 15 stycznia 1954
Święty Wojciech Osada przykościelna; własność klasztoru w Mogilnie. Przedmieście, produkcja ogrodnicza i rzemieślnicza Część 1828, całość 1864
Podjednostki: Plebanka
Rotmanka Wieś - 1454 Tereny rolnicze, osiedle mieszkaniowe 1 grudnia 1973
Niegowo Gmina wiejska Wieś rolnicza 15 stycznia 1954
Płonia Mała Wieś rolnicza - 1454 Tereny przemysłowe (rafineria) 15 stycznia 1954
Płonia Wielka Wieś rolnicza - 1454 Tereny przemysłowe (rafineria) 15 stycznia 1954
Górki Wschodnie Karczma przy drodze pocztowej do Królewca (1400). Ośrodki wypoczynkowe, osiedle mieszkaniowe 1 grudnia 1973
Sobieszewo
Ośrodki wypoczynkowe, osiedle mieszkaniowe 1 grudnia 1973
Podjednostki: Sobieszewko
Sobieszewska Pastwa
Wieś rolnicza 1 grudnia 1973
Orle Osada średniowieczna, wymieniona w dokumencie Mestwina II z 1292; karczma na Drodze Pocztowej - XVII w. Wieś rolniczo - rybacka, ośrodki wypoczynkowe 1 grudnia 1973
Wieniec Osada dworska Stacja hodowli roślin, ośrodki wypoczynkowe 1 grudnia 1973
Komary Osada dworska Wieś rolniczo-rybacka 1 grudnia 1973
Świbno Osada jednodworcza przy Drodze Pocztowej. Wieś rybacka, przystań na Wiśle, prom 1 grudnia 1973
Przegalina Osada powstała w wyniku XIX-wiecznej regulacji gruntów. Wieś rolnicza, śluza, przystań rybacka 1 grudnia 1973
Las Mierzei

1 grudnia 1973

Okręg historyczny Wyżyny[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Geneza Obecny charakter funkcjonalny Data przyłączenia do Gdańska
Obręb Leśny Oliwa Las klasztorny (1283). Las 5 października 1954
Rynarzewo Osada (karczma, szmelcarnia), własność klasztoru oliwskiego. Leśniczówka 5 października 1954
Obręb Leśny Owczarnia
Las 5 października 1954
Podjednostki: Zawroty
Obręb Leśny Matemblewo
Las 5 października 1954
Podjednostki: Matemblewo
Złota Karczma Karczma należąca do dóbr Brętowo, na gruntach Matarni (1707). Byłe koszary wojskowe, osiedle mieszkaniowe 5 października 1954 (?)
Osowa Karczma w dobrach klasztoru oliwskiego - 1772. Osiedle mieszkaniowe 1 stycznia 1973
Podjednostki: Kukawka
Wysoka
Osiedle mieszkaniowe, handel 1 stycznia 1973
Owczarnia Dwór opacki - XVIII w. Wieś rolnicza, leśniczówka, stadnina 1 stycznia 1973
Barniewice
Osiedle rolniczo-mieszkaniowe, zakład przemysłowy, ogrodnictwo 1 stycznia 1973
Podjednostki: Nowy Świat
Klukowo Dwór opacki - 1235 Osada podmiejska, rolniczo-mieszkaniowa 1 stycznia 1973
Podjednostki: Zajączkowo, Trzy Nurty
Rębiechowo Wieś nadana w 1209 przez Mestwina II Norbertankom z Żukowa. Osada podmiejska rolniczo-przemysłowa, port lotniczy 1 stycznia 1973
Bysewo
Osada przemysłowo-rolnicza, port lotniczy 1 stycznia 1973
Podjednostki: Firoga
Matarnia Dwór nadany klasztorowi oliwskiemu przez Mestwina II (1283). Osiedle mieszkaniowe, ogródki działkowe, handel. 1 stycznia 1973
Kokoszki
Osiedle mieszkaniowe; przemysł (kombinat budowlany) 1 stycznia 1973
Kiełpinko
Ogrodnictwo, osiedle mieszkaniowe 1 stycznia 1973
Podjednostki: Karczemki Kiełpińskie
Smęgorzyno
Wieś rolnicza 1 stycznia 1973
Kiełpino Górne
Wieś rolnicza, osiedle mieszkaniowe 1 stycznia 1973
Las Sulmiński
Las 1 stycznia 1973
Jasień Wieś nadana przez Mestwina II Piotrowi Glabunowicowi - 1284. Osiedle mieszkaniowe, ogródki działkowe 1 stycznia 1973
Podjednostki: Nynkowska Góra, Cegielnia, Karczemki Nynkowskie
Ujeścisko
Osiedle mieszkaniowe Część 5 października 1954, całość 1 stycznia 1973
Podjednostki: Pieklisko (Piekło), Zabornia
Szadółki Wieś rolnicza - 1333. Osada mieszkaniowo - rolnicza, wysypisko 1 stycznia 1973
Rębowo
Osiedle mieszkaniowe 1 stycznia 1973
Zakoniczyn
Osiedle mieszkaniowe 1 stycznia 1973
Łostowice
Osiedle mieszkaniowe 1 stycznia 1973
Kowale Wieś Osiedle mieszkaniowe 1 stycznia 1973 - 44 ha
Maćkowy
Osiedle rolniczo-mieszkaniowe, mleczarnia, ogródki działkowe 1 stycznia 1973
Podjednostki: Świńskie Głowy
Borkowo
Wieś rolnicza, funkcje mieszkaniowe 1 stycznia 1973 (część półn.)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]


Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]