Jelcz 272 MEX

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jelcz 272 MEX
Jelcz 272 MEX in Kraków (Mały Rynek).jpg
Jelcz 272 MEX z 1971 roku w Krakowie
Dane ogólne
Producent Jelcz
Premiera 1962
Lata produkcji 1963-1977
Miejsce produkcji  Polska, Jelcz-Laskowice
Następca Jelcz PR110U
Pokrewne Jelcz 043
Podobne Škoda 706 RTO
Dane techniczne
Typy nadwozia Wysokopodłogowy autobus miejski klasy MAXI
Układ drzwi 0-2-2
Liczba drzwi 2
Wys. podłogi
w I drzwiach
885 mm
Wys. podłogi
w II drzwiach
885 mm
Silniki Škoda 706RT
Moc silników 117,6 kW (160 KM)
Skrzynia biegów manualna, niesynchronizowana
Liczba przełożeń 5
Długość 10 800 mm
Szerokość 2500 mm
Wysokość 2900 mm
Masa własna 8700 kg
Masa całkowita 14 400 kg
Rozstaw osi 5450 mm
Wnętrze
Liczba miejsc ogółem 81
Liczba miejsc siedzących 28
Informacje dodatkowe
ABS Nie
ASR Nie
EBS Nie
ESP Nie
Klimatyzacja Nie
Portal Portal Komunikacja miejska

Jelcz 272 MEXautobus miejski, produkowany w latach 1963-1977 przez polską firmę Jelcz, w Jelczu (obecnie Jelczu-Laskowicach) koło Oławy. Model ten stanowi licencyjną odmianę czechosłowackich autobusów Škoda 706 RTO MTZ i Škoda 706 RTO MEX. Z powodu swojego wyglądu zwany był potocznie ogórkiem.

Historia modelu[edytuj | edytuj kod]

Jelcz 043 z KPK Białystok w barwach miejskich
Jelcz 272 MEX z MPK Kraków, widok na tył
Jelcz 272 MEX, wnętrze

Wzrost w latach 50. oraz 60. liczby ludności w polskich miastach spowodował zwiększone zapotrzebowanie na usługi transportowe, do zaspokojenia których konieczne było wykorzystanie autobusów miejskich o dużej pojemności. Ze względu na brak w ofercie polskich producentów autobusów tego typu pojazdów oraz ich niewystarczający import, Jelczańskie Zakłady Samochodowe w 1962 roku opracowały dokumentację techniczną oraz zbudowały prototyp autobusu miejskiego Jelcz 272 MEX, który stanowił adaptację modelu Jelcz 043 przystosowaną do realizacji przewozów na liniach miejskich. Do produkcji seryjnej nowy model wprowadzony został w 1963 roku[1].

Osadzone na podłużnicowej, nitowanej ramie z tłoczonej blachy stalowej, nadwozie Jelcza 272 MEX wykonane zostało z zamkniętych i otwartych profili stalowych łączonych ze sobą poprzez metodę spawania. Poszycie zewnętrzne wykonane zostało z blach stalowych mocowanych do szkieletowej konstrukcji nadwozia poprzez nity. W ścianie czołowej nad szybami zastosowano miejsce przeznaczone na tablicę informacyjną. W prawej ścianie bocznej autobusu pomiędzy przednią i tylną osią oraz na zwisie tylnym umieszczone zostały sterowane pneumatycznie dwuskrzydłowe drzwi prowadzące do wnętrza pojazdu. W lewej ścianie bocznej zastosowano natomiast drzwi przeznaczone dla kierowcy. Wnętrze o wysokości 1900 mm, przeznaczone zostało do przewozu 81 pasażerów z czego 28 na miejscach siedzących. Wewnątrz przestrzeń pasażerska wykończona została lakierowanymi płytami pilśniowymi, podłogę stanowiły deski sosnowe pokryte gumą. Wnętrze modelu 272 MEX ogrzewane było przez nagrzewnicę zasilaną ze zbiornika paliwa pojazdu oraz nagrzewnicę wodną. W stosunku do Jelcza 043 we wnętrzu odmiany miejskiej zlikwidowano nadokienne półki bagażowe oraz bagażnik dachowy.

Do napędu tego pojazdu zastosowano importowany z Czechosłowacji wyposażony w bezpośredni wtrysk paliwa, 6-cylindrowy, rzędowy silnik wysokoprężny typu Škoda 706RT o pojemności skokowej 11781 cm³ i mocy maksymalnej 117,6 kW (160 KM). Jednostka napędowa zblokowana została z 5-biegową manualną, niesynchronizowaną skrzynią biegów. Silnik umieszczony został w przedniej części pojazdu nad osią kół przednich, napęd na koła tylne przekazywany był poprzez dwuczęściowy wał o konstrukcji rurowej. Całkowite przełożenie mostu napędowego wynosiło 5,62. W układzie jezdnym zastosowano sztywną oś przednią o przekroju dwuteowym opartą na wzdłużnych półeliptycznych resorach piórowych oraz dwóch hydraulicznych amortyzatorach ramieniowych. Tylny most napędowy zawieszony został na półeliptycznych resorach piórowych, dodatkowo wspartych przez hydrauliczne amortyzatory ramieniowe. Układ kierowniczy z ślimakową przekładnią kierowniczą wyposażony został w nadciśnieniową pompę wspomagającą typu AB 125.

Do obecnych czasów w Polsce zachowały się cztery egzemplarze Jelczy 272 MEX. Dwa z nich należą do stowarzyszeń miłośników komunikacji, jeden do Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Lublinie, a czwarty do prywatnego kolekcjonera. W 2002 roku MPK w Krakowie przebudowało autobus Jelcz 043 na wersję 272 MEX.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Łukasz Supel: Ocalić od zapomnienia - `Ogórek`, czyli polsko-czeskie małżeństwo. Infobus, 13 lipca 2004. [dostęp 7 listopada 2009].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]