Jenö Alexander Pólya

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Jenö Alexander Pólya (Eugen Polya, ur. 30 kwietnia 1876 w Budapeszcie, zm. 6 grudnia 1944) – węgierski lekarz, chirurg.

Jenö Alexander Pólya urodził się 30 kwietnia 1876 roku jako syn prawnika Jakaba Pólyi (1844-1897) i jego żony Anny. Jego brat George Pólya (1887-1985) był uznanym matematykiem. Drugi brat, László, zginął w I wojnie światowej. Miał jeszcze dwie siostry, Flórę i Ilonę.

Studiował w Budapeszcie i w 1898 roku otrzymał tytuł doktora medycyny. Specjalizował się dalej w chirurgii, był asystentem Gyuly Dollingera i Máno Freiherr von Herczela. W 1909 habilitował się z anatomii chirurgicznej w Budapeszcie, w 1914 został tytularnym profesorem.

Pólya został zamordowany w grudniu 1944 roku podczas oblężenia Budapesztu przez Rosjan. Pólya znajdował się w kolumnie ludzi opuszczającej miasto przez most nad Dunajem, gdy zauważył grupę Strzałokrzyżowców brutalnie traktujących Żydów czekających na deportację. Interweniował i został zamordowany strzałem w głowę, a jego ciało wrzucone do rzeki[1].

Pólya był jednym z najwybitniejszych węgierskich chirurgów, znanym w Europie i Ameryce. W 1939 został honorowym członkiem American College of Surgeons. Był autorem ponad 200 artykułów naukowych. W 1928 wydał podręcznik chirurgii. Niekiedy używa się terminu operacji Pólyi na wprowadzoną przez niego modyfikację gastroenterostomii sposobem Billroth II[2].

Wybrane prace[edytuj]

  • Untersuchung über die Lymphbahnen des Wurmfortsatzes und des Magens[3] (1903)
  • Untersuchungen über die Lymphbahnen der Wangenschleimhaut[4] (1902)
  • Die Wirkung des Trypsins auf das lebende Pankreas[5] (1908)
  • Die Pathogenese der retrograden Inkarzeration des Darmes[6] (1911)
  • Beitrag zum plastischen Verschluß der Leistenbruchpforte[7] (1913)
  • Jejunumcolon- und Magencolonfistel nach Gastroenterostomie[8] (1913)

Przypisy

  1. J. Sándor, A. Sándor, IM. Modlin. Eugene Pólya: the Billroth of Budapest. „J Am Coll Surg”. 181 (4), s. 352-62, październik 1995. PMID: 7551330. 
  2. Eugen (Jenö) Alexander Pólya w bazie Who Named It (ang.)
  3. Eugen Pólya, Untersuchung über die Lymphbahnen des Wurmfortsatzes und des Magens, „Deutsche Zeitschrift für Chirurgie”, 69 (5-6), 1903, s. 421–456, DOI10.1007/BF02802682, ISSN 0367-0023 (niem.).
  4. A. E. Pólya, Desider v Navratil, Untersuchungen über die lymphbahnen der wangenschleimhaut, „Deutsche Zeitschrift für Chirurgie”, 66 (1-2), 1902, s. 122–175, DOI10.1007/BF02790876, ISSN 0367-0023 (niem.).
  5. Eugen Pólya, Die Wirkung des Trypsins auf das lebende Pankreas, „Archiv für die gesamte Physiologie des Menschen und der Tiere”, 121 (8-10), 1908, s. 483–507, DOI10.1007/BF01677692, ISSN 0365-267x (niem.).
  6. Eugen Pólya, Die Pathogenese der retrograden Inkarzeration des Darmes, „Deutsche Zeitschrift für Chirurgie”, 111 (4-6), 1911, s. 424–509, DOI10.1007/BF02816401, ISSN 0367-0023 (niem.).
  7. Eugen Pólya, Beitrag zum plastischen Verschluß der Leistenbruchpforte, „Virchows Archiv für pathologische Anatomie und Physiologie und für klinische Medizin”, 213 (2-3), 1913, s. 504–507, DOI10.1007/BF02109020, ISSN 0376-0081 (niem.).
  8. Eugen Pólya, Jejunumcolon- und Magencolonfistel nach Gastroenterostomie, „Deutsche Zeitschrift für Chirurgie”, 121 (1-2), 1913, s. 101–120, DOI10.1007/BF02794677, ISSN 0367-0023 (niem.).