Jerzy Afanasjew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jerzy Afanasjew
Ilustracja
Jerzy Afanasjew, fot. przed 1965 r.
Data i miejsce urodzenia 11 września 1932
Wilno
Data i miejsce śmierci 26 września 1991
Gdańsk
Zawód reżyser, poeta, satyryk
Współmałżonek Alina Afanasjew
Lata aktywności 1954-1989
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Jerzy Afanasjew (ur. 11 września 1932 w Wilnie, zm. 26 września 1991 w Gdańsku) – polski pisarz, poeta, satyryk, reżyser filmowy, teatralny i telewizyjny[1].

Życiorys[edytuj]

Absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Sopocie (1960) i Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej w Łodzi (1965, dyplom 1974). Studiował także na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej[1]. Współtwórca i kierownik kultowego teatru studenckiego Bim-Bom (rok 1954), Cyrku Rodziny Afanasjeff oraz teatrzyku Cyrku Tralabomba.

Debiutował na łamach prasy literackiej jako poeta w roku 1958. Autor ponad 30 książek (poezja i proza): m.in. Listów do Przekroju i biografii Zbigniewa Cybulskiego pt. Okno Zbyszka Cybulskiego, prawie 40 spektakli teatralnych i telewizyjnych oraz filmów fabularnych. Otrzymał kilka nagród na konkursach poetyckich[1]. Członek Komitetu Budowy Pomnika Ofiar Grudnia 1970 w Gdyni. Należał m.in. do PEN Clubu i Stowarzyszenia Pisarzy Duńskich. Był członkiem PZPR do grudnia 1981 (w latach 1973-1979 członek komisji kultury Komitetu Wojewódzkiego w Gdańsku)[2]. Od roku 1977 do 1979 radny Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku. W roku 1980 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Od 1973 był prezesem gdańskiego oddziału Stowarzyszenia Filmowców Polskich, w latach 1973-82 głównym reżyserem TV Gdańsk.

Żona Alina Afanasjew – scenograf teatralny i telewizyjny oraz działaczka społeczna „Solidarności” i samorządowa w Sopocie. Pobrali się w roku 1957. Został pochowany na cmentarzu katolickim w Sopocie.

Twórczość Afanasjewa, w szczególności zbiory opowiadań, nacechowane są surrealizmem i bajkowością. Wykorzystywał elementy groteski, absurdu i fantastyki. Występują tu nieistniejące światy, ale i postacie – kreślone zwykle w sposób przerysowany – są obdarzane zwykle dziwacznymi imionami („Jakiś Którędy”, „Abraham Ssak” czy „Jowesz Jowel”) i takimi też przygodami. Atmosfera groteski tej prozy współgra z jej lirycznym i nierzadko pesymistycznym przesłaniem.

Utwory dla dzieci[edytuj]

  • Czarodziejski młyn (1961, Wydawnictwo Morskie; na podstawie powstał film animowany, sztuka teatralna lalkowa w 1972, także pokazywana w telewizji i kilka bajek muzycznych) wespół z Aliną Afanasjew[1]
  • Zegarowy król (1962, Instytut Wydawniczy Nasza Księgarnia)
  • Baśnie (1971)
  • Babcia i słoń (1972)

Inne utwory[edytuj]

  • Księżycowy pierścień (1959, Wydawnictwo Morskie) poezje[1]
  • Mucha i anioł (1959, Państwowe Wydawnictwo Iskry: Biblioteka „Stańczyka”) satyry
  • Gałązka światła (1962, Państwowe Wydawnictwo Iskry) poezje
  • O człowieku, który witał się nogą (1962, Wydawnictwo Łódzkie) satyry
  • Rozumny rogacz. Satyry i komedie (1964, Wydawnictwo Literackie) opowiadania
  • Listy do „Przekroju” (1967, Wydawnictwo Łódzkie – w tomie zbiorowym Pięć śmiechów głównych) satyry
  • Przedmieście Nigdy (1968, Wydawnictwo Literackie) opowiadania/satyry
  • Sezon kolorowych chmur. Z życia gdańskich teatrzyków 1954–1964 (1968, Wydawnictwo Morskie)
  • Szklarz wieczności (1974) opowiadania
  • Chimery (1976) opowiadania
  • Radosna twórczość (1976) powieść
  • Ja jestem tobą (1977) powieść
  • Poczta Afanasjewa (1979) satyry
  • Zamknięci w deszczowej windzie (1981) poezje
  • Biurowiec (1982) opowiadania
  • Ręka o trzech palcach (1982) poezje
  • Lustro porosłe mchem (1985) opowiadania
  • Relief (1985) poezje
  • Każdy ma inny świat (1986) wspomnienia
  • Nos poety (1987) satyry
  • Zabawa w myśli (1989) opowiadania

Przypisy

  1. a b c d e Leszek M. Bartelski: Polscy pisarze współcześni. Warszawa: Agencja Autorska, 1970, s. 9.
  2. Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 15. ISBN 8322320736.

Linki zewnętrzne[edytuj]